Hướng tới ổn định thị trường xăng, dầu

Nhiều mục tiêu lớn được đặt ra trong lần sửa Nghị định về xăng, dầu lần này. Các doanh nghiệp mong muốn tạo được sự công bằng, minh bạch, còn giới chuyên gia hướng tới "thị trường hóa" về giá cả, hệ thống...
Nghị định mới về kinh doanh xăng, dầu cần xây dựng mô hình tách biệt, độc lập và minh bạch. Ảnh: HẢI NAM
Nghị định mới về kinh doanh xăng, dầu cần xây dựng mô hình tách biệt, độc lập và minh bạch. Ảnh: HẢI NAM

Quản chặt, nhưng khuyến khích doanh nghiệp tham gia

Bộ Công thương đang xây dựng dự thảo Nghị định về xăng, dầu, thay thế các nghị định trước đây gồm Nghị định 80, Nghị định 95 và Nghị định 83. Nói về việc sửa đổi, ông Phan Văn Chinh, Vụ trưởng Thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho hay, xăng, dầu là mặt hàng chiến lược, vì thế việc quản lý mặt hàng này cũng khác so với mặt hàng khác. Điểm khác biệt này khiến cho việc quản lý xăng, dầu không đơn thuần làm sao áp chế tài cho chặt, cho mạnh. Chúng ta phải có chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào thị trường gắn với trách nhiệm, nghĩa vụ quốc gia.

Vì thế, lãnh đạo Vụ Thị trường trong nước cho biết, dự thảo lần này tập trung sửa đổi 4 vấn đề lớn. Vấn đề đầu tiên là điều kiện của hệ thống. Dự thảo đề cập yêu cầu về kinh nghiệm khi tham gia vào thị trường của thương nhân đầu mối xăng, dầu. Đó là, cần ít nhất 3 năm làm thương nhân phân phối. Vấn đề tiếp theo, hệ thống phân phối, thay vì nhiều cấp bậc như trước đây, loại hình đại lý quy về chung là khâu bán lẻ. Doanh nghiệp được tự lựa chọn theo các hình thức như ký hợp đồng, đại lý nhượng quyền thương mại hoặc là mua đứt bán đoạn. Điểm mới khác ở vấn đề này là thương nhân phân phối chỉ được nhập hàng từ doanh nghiệp đầu mối, không được mua hàng lẫn nhau.

Vấn đề nổi bật nhất là thẩm quyền quyết định giá xăng, dầu. Dự thảo mới đề xuất, các doanh nghiệp tự quyết định trên các cơ sở, các tiêu chí được đưa ra một cách minh bạch tại nghị định.

Vấn đề cuối cùng là về quỹ bình ổn xăng, dầu. Ông Chinh cho rằng, đã có những điểm vênh giữa quy định hiện hành và Luật Giá mới, có hiệu lực từ ngày 1/7 tới đây. Cho nên, cần thay đổi theo hướng, khi giá sản phẩm xăng, dầu thế giới duy trì ở mức hơn 120 USD/thùng trong thời gian nhất định (thí dụ 15 ngày) thì Bộ Công thương sẽ báo cáo Chính phủ thông qua Bộ Tài chính để quyết định thành lập quỹ. Việc trích lập và chi quỹ sẽ có những tiêu chí cụ thể…

Nhận định về lần sửa này, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) bày tỏ, Nghị định về xăng, dầu không chỉ tác động đến cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực này mà tác động đến nhiều ngành khác. Cho nên, rút kinh nghiệm từ những bất ổn trong những năm qua, lần sửa này cần bảo đảm quan điểm công khai, minh bạch, thị trường hóa, hướng đến bền vững. Tức là, duy trì động lực thị trường trong nghị định lần này.

Thừa nhận việc điều hành ngành xăng, dầu rất khó không chỉ với Việt Nam mà còn với nhiều quốc gia vì phải cân bằng nhiều lợi ích, đại diện VCCI góp ý, Bộ Công thương cần lấy ý kiến rộng rãi trong cộng đồng doanh nghiệp, cần tạo động lực để người góp ý nói thẳng, nói thật...

Cần có quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của từng khâu trong thị trường xăng, dầu. Ảnh: NAM ANH

Cần có quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của từng khâu trong thị trường xăng, dầu. Ảnh: NAM ANH

Doanh nghiệp muốn công bằng hơn

Nhìn vào những điểm mới trong dự thảo Nghị định lần này, phần lớn các doanh nghiệp xăng, dầu cho rằng, vẫn chưa sửa được căn cơ các vấn đề vướng mắc, bất cập mấy năm qua khiến thị trường xăng, dầu bất ổn.

Ông Hoàng Trung Dũng, một thương nhân phân phối không đồng tình với việc, thương nhân phân phối chỉ được lấy hàng từ một đầu mối, trong khi doanh nghiệp đầu mối được nhập từ nhiều nguồn, mua hàng lẫn nhau. Ông nhắc lại câu chuyện ở thời điểm năm 2022, khi nguồn cung xăng, dầu gặp vấn đề: "Chúng tôi gọi, hỏi đầu mối kiểu gì cũng không được. Vậy lúc đó chúng tôi nhập hàng ở đâu?".

Còn về việc định giá xăng, dầu, vẫn chỉ dừng ở khâu đầu mối đưa ra các chi phí, tính toán đủ ở khâu của mình rồi công bố giá trần bán trong hệ thống, còn khâu bán lẻ phải theo. "Không lý nào họ nâng giá lên cao để đủ chi phí cho khâu bán lẻ, vì cạnh tranh giá với các đầu mối. Thế nên, vẫn còn nguyên câu chuyện khâu bán lẻ không đủ chi phí hoạt động", ông Dũng bày tỏ ý kiến.

Vì những lý do nêu trên, thương nhân phân phối mong muốn việc xây dựng nghị định phải công bằng hơn với các doanh nghiệp khi hiện nay đang trao quá nhiều quyền lợi cho đầu mối.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Thắng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hải Âu Phát (Lâm Đồng) cho rằng, để thị trường hóa thì cần bỏ giá trần. Qua đó, cho phép thương nhân đầu mối định giá bán buôn mức 1; thương nhân phân phối định giá bán buôn mức 2 và cho phép doanh nghiệp bán lẻ quyết định giá bán đến tay người dùng. Việc này sẽ bảo đảm lợi nhuận từng khâu và không để xảy ra tình trạng chèn ép doanh nghiệp bán lẻ".

Cũng là vấn đề về giá, ông Trịnh Quang Khanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (Vinpa) băn khoăn, hiện doanh nghiệp bán lẻ được lấy hàng từ 3 nguồn, vậy phải theo giá nào khi mỗi nguồn quy định một giá khác nhau.

Góp ý về hệ thống xăng, dầu, ông Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, Nghị định mới về kinh doanh xăng, dầu cần xây dựng mô hình thành phần kinh doanh xăng, dầu tách biệt, độc lập và minh bạch. Trong đó, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng, dầu, doanh nghiệp phân phối phải tách biệt rõ ràng, không mua bán, chuyển giá lòng vòng khiến lợi nhuận các khâu bị triệt tiêu, dẫn đến bất ổn thị trường. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của từng khâu trong thị trường xăng, dầu.

Để ngăn chặn các hành vi gian lận, câu kết với nhau hình thành tập đoàn lợi ích kinh doanh xăng, dầu, ông Thắng cho rằng, các doanh nghiệp đầu mối không được ký ngang hàng với doanh nghiệp đầu mối cùng cấp. Điều này theo ông Thắng, vừa tạo công bằng giữa các doanh nghiệp, mà cũng tạo nên một thị trường minh bạch, cạnh tranh. Người dân sẽ được hưởng lợi nhờ mua được giá cạnh tranh từ các hệ thống độc lập này.

Có thể bạn quan tâm

Mặt bằng nhỏ, xu thế lớn

Những mặt bằng có diện tích lớn, nằm ở vị trí đắc địa thường có lợi thế trong kinh doanh bán lẻ, dịch vụ, kinh doanh ăn uống (F&B), nhưng hiện nay không còn ở vị trí độc tôn. Các cửa hàng nhỏ đang chứng tỏ nhiều lợi thế trong việc tiếp cận khách hàng cũng như định hình xu thế kinh doanh mới.

Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng chuyển biến thực tế, thay vì chỉ dựa vào vài phiên thanh khoản tăng mạnh. Ảnh: NAM ANH

Phía sau dòng tiền “giải cứu” giá cổ phiếu

Những pha “giải cứu” giá cổ phiếu sau chuỗi ngày giảm mạnh có thể mở lối ra cho người bán và tạo kỳ vọng cho người mua. Nhưng để cổ phiếu phục hồi bền vững, doanh nghiệp còn phải giải quyết những vấn đề về dòng tiền, lợi nhuận và niềm tin thị trường.

Thử nghiệm vận chuyển nông sản bằng UAV tại Điện Biên.

Khi bầu trời trở thành thị trường

Một chuyến drone mang 50kg cà-phê rời vùng nguyên liệu Mường Ảng (tỉnh Điện Biên). Đó là một trong những thử nghiệm đang diễn ra để trả lời một câu hỏi lớn hơn về không gian kinh tế mới của Việt Nam.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Sầu riêng tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của xuất khẩu rau quả. Ảnh: NGUYỆT ANH

Ngành rau quả hướng tới cột mốc mới

Từ đà tăng trưởng của các nhóm hàng chủ lực, sự mở rộng của thị trường và nguồn cung thuận lợi trong những tháng cuối năm, ngành rau quả đang đứng trước cơ hội bứt phá, hướng tới một cột mốc mới về kim ngạch xuất khẩu.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Nhiều ngân hàng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại VIFC. Ảnh: NAM ANH

Cuộc đua mới tại Trung tâm Tài chính quốc tế

Kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam của MSB và nhiều ngân hàng khác đang mở ra khả năng xuất hiện thêm các ngân hàng mới. Xu hướng này đi đến đâu còn phụ thuộc điều kiện cấp phép, năng lực tài chính và khả năng thu hút khách hàng của từng ngân hàng.

Nhà đầu tư đang nghĩ gì?

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) chưa khởi sắc đang khiến các nhà đầu tư (NĐT) có những suy nghĩ, hành động khác nhau.

Định hình công nghiệp biểu diễn

Đảng và Nhà nước đang chủ trương phát triển công nghiệp văn hóa, nên việc chuyên môn hóa, hay công nghiệp hóa từng lĩnh vực trong đó là xu thế tất yếu. Công nghiệp biểu diễn trong thời gian qua đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực.

Giá trị trái phiếu phát hành của ngành bất động sản tăng đáng kể trong quý II. Ảnh: NAM ANH

Mở rộng dư địa vốn từ trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế. Bước vào chu kỳ phát triển mới, thị trường cần tăng minh bạch, nâng chất lượng xếp hạng tín nhiệm, mở rộng nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro để phát triển bền vững.

Các hoạt động xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ảnh: NGUYỆT ANH

Gỡ điểm nghẽn, mở đường cho doanh nghiệp

Cả nước hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 60% GDP, tạo việc làm cho hơn 17,6 triệu lao động và chiếm khoảng 55% tổng thu ngân sách. Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một góc trang trại của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh.

Cuộc đua giành một biểu tượng

Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Nhưng trong khi thế giới cạnh tranh bằng chip hay trí tuệ nhân tạo, một cuộc đua khác cũng âm thầm diễn ra. Đó là cuộc đua giành quyền sở hữu những cái tên không thể sao chép.

Lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại 17 ngân hàng hiện dao động từ 7-13,2%/năm. Ảnh: NAM HẢI

Ngân hàng cũng “mắc kẹt” với lãi vay

Lãi cho vay tăng chưa đồng nghĩa ngân hàng hưởng chênh lệch lớn hơn. Lợi nhuận cao cũng chưa đủ để kết luận còn nhiều dư địa giảm lãi suất. Khả năng chia sẻ chi phí với người vay phụ thuộc vào giá vốn huy động, cơ cấu nguồn thu và rủi ro tín dụng của từng ngân hàng.

Bất ngờ “cổ dầu”

“Cổ dầu” là cách gọi của một số nhà đầu tư (NĐT) dành cho nhóm cổ phiếu (CP) ngành dầu khí. Trong khoảng hai tháng qua, đây là nhóm CP có suất sinh lời cao bậc nhất thị trường chứng khoán (TTCK).

Động lực tăng trưởng nhìn từ âm nhạc truyền thống

Các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, trong đó có âm nhạc, luôn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong bảo tồn, phát triển văn hóa, mà còn góp phần tạo ra động lực cho tăng trưởng kinh tế, xây dựng thương hiệu cho quốc gia và địa phương.

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Tín dụng tam nông qua các thời kỳ đổi mới

Đồng hành với quá trình đổi mới kinh tế nông thôn, dòng vốn tín dụng đóng vai trò làm “bà đỡ” giúp ngành nông nghiệp chuyển mình từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa và hội nhập quốc tế.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.