Hợp tác công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba phù hợp với tiềm năng và thế mạnh của hai nước

Sáng 28/6, tại thành phố Đà Lạt, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng và Viện Kinh tế Xanh tổ chức Hội thảo “Hợp tác công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba”. Hoạt động này nhằm cụ thể hóa và triển khai thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đây cũng là hoạt động ý nghĩa, hướng đến kỷ niệm 65 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Cuba (2/12/1960-2/12/2025).

Phát biểu khai mạc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, ông Y Thanh Hà Niê Kđăm cho rằng, với những tiềm năng, lợi thế to lớn về khí hậu, nhân lực và không gian phát triển sau sáp nhập, tạo điều kiện thuận lợi để Lâm Đồng đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn ngay trong thị trường tiêu thụ nội tỉnh và hiện thực khả năng kết nối xuất khẩu sản phẩm khoa học-công nghệ ra thế giới; nhất là các sản phẩm công nghệ y sinh tiên tiến.

“Hội thảo là diễn đàn quan trọng, kết nối các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và các doanh nhân khoa học-công nghệ y sinh hàng đầu của Cuba và Việt Nam gắn với định hướng phát triển, nhu cầu thực tiễn và khai thác tiềm năng của tỉnh Lâm Đồng về y tế và công nghệ sinh học; cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, kết nối hợp tác, hướng tới các mục tiêu phát triển của hai bên”, Bí thư Tỉnh ủy Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh.

Tại hội thảo, các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức khoa học-công nghệ y sinh hàng đầu của hai nước đã thảo luận và gợi mở, đề xuất một số chính sách, cơ chế đột phá, nhất là khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát cho việc chuyển giao, nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ sinh học, y sinh tại Lâm Đồng; đề xuất nội dung và cơ chế hợp tác, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo chuyên gia, phát triển sản phẩm ứng dụng trên cơ sở các phát minh, sáng chế, giải pháp công nghệ kỹ thuật có tiềm năng thương mại hóa của các nhà khoa học Cuba về chăm sóc sức khỏe cộng đồng và ứng dụng trong nông nghiệp công nghệ cao.

Đồng thời, định vị chiến lược tỉnh Lâm Đồng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo công nghệ y sinh phía nam và cả nước; khởi động tiến trình thành lập Trung tâm hợp tác Công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba tại Lâm Đồng, hướng tới phát triển khu công nghệ cao sinh học; khẳng định vai trò cầu nối của tỉnh Lâm Đồng trong chuỗi đổi mới y tế-khoa học-nông nghiệp dựa trên tài nguyên bản địa.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang nhấn mạnh, Hội thảo “Hợp tác công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba” là hoạt động cụ thể hóa Tuyên bố chung rất có ý nghĩa, đúng với định hướng phát triển, phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của Việt Nam và Cuba.

Đồng chí Trần Lưu Quang cho rằng, công nghệ y-sinh học tiên tiến đã được xác định là một trong 11 nhóm công nghệ chiến lược của Việt Nam. Với đất nước Cuba, đây là hình mẫu thành công về đổi mới trong lĩnh vực công nghệ y sinh tiên tiến, xây dựng thành công hệ sinh thái công nghệ sinh học hoàn chỉnh, mang tầm cỡ quốc tế.

Đồng chí đánh giá cao sự chủ động và tầm nhìn chiến lược của Lâm Đồng trong việc tiên phong hợp tác với Cuba trong lĩnh vực công nghệ y sinh; qua đó, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57 và lồng ghép sáng tạo, hiện thực hóa đồng thời cả bốn nghị quyết của “bộ tứ chiến lược” do Trung ương ban hành.

Theo bà Maylem Rivero Silva, tham tán công sứ, phụ trách Văn phòng Kinh tế và Thương mại Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam, trong chuyến thăm Cuba của Tổng Bí thư Tô Lâm, nhiều cơ chế và biện pháp khuyến khích tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam hiện đang hoạt động tại Cuba, cũng như các doanh nghiệp Việt Nam sẽ đầu tư vào Cuba, đã được Chính phủ Cuba thông qua. Nhiều phương thức đầu tư kinh doanh mới đã được phê duyệt, nhằm thúc đẩy và tăng cường thu hút đầu tư chung.

Hội thảo là cơ hội để cùng thảo luận về tiềm năng hợp tác giữa hai nước, các cơ chế, điều kiện cần thiết để thành lập, vận hành Trung tâm hợp tác Công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba đặt tại Lâm Đồng. Đây sẽ là “hạt nhân” để hình thành hệ sinh thái công nghệ sinh học hoàn chỉnh, không chỉ phục vụ cho hai nước, mà còn có thể nhân rộng mô hình hợp tác với các đối tác quốc tế khác.

“Đây không đơn thuần là một sáng kiến về hợp tác kinh tế, khoa học mà còn là biểu tượng cho tình hữu nghị bền chặt Việt Nam - Cuba và là minh chứng cho khát vọng vươn lên, đi tắt đón đầu của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.

Bà Maylem Rivero Silva cho rằng, Việt Nam tiếp tục củng cố vững chắc là đối tác thương mại đứng thứ hai của Cuba tại khu vực châu Á, là một trong những nhà đầu tư chủ chốt tại Cuba.

Mới đây, sau nhiều năm hợp tác, hai bên đã thành lập một liên doanh trong lĩnh vực công nghệ sinh học và dược phẩm để phát triển và sản xuất thuốc dùng cho người với công nghệ cao. Đây là sự kiện rất ý nghĩa trong hợp tác song phương, góp phần tăng cường làm sâu sắc hơn mối quan hệ truyền thống tốt đẹp và chứng minh rằng, cùng nhau hợp tác chúng ta có thể triển khai những dự án mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên.

Cùng với tiềm năng, thế mạnh về điều kiện tự nhiên, công nghệ sinh học, y học, nhân lực, khoa học-công nghệ… Lâm Đồng là địa phương có nhiều kinh nghiệm trong việc hợp tác phát triển công nghệ sinh học với Cuba, như sản xuất vaccine phòng viêm gan B, phòng viêm màng não mủ; hợp tác nghiên cứu phát triển vaccine thương hàn vi cộng…

Để phát huy tối đa tiềm năng và thu hút doanh nghiệp Cuba và các doanh nghiệp Việt Nam hợp tác đầu tư trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, trong bài phát biểu tại Hội thảo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trần Hồng Thái cam kết ủng hộ mô hình “Doanh nghiệp dẫn dắt - Chính sách hỗ trợ”. Trong đó, các doanh nghiệp Cuba đầu tư công nghệ và chuyên môn, doanh nghiệp trong nước đầu tư vốn, chính quyền Lâm Đồng cam kết tạo môi trường đầu tư thuận lợi với các chính sách đặc thù.

Đặc biệt, tỉnh Lâm Đồng cam kết phát triển theo hướng bền vững, với việc khai thác đất rừng hợp lý, bảo vệ môi trường, tái trồng rừng hàng năm với các loài dược liệu quý và phát triển du lịch sinh thái kết hợp công nghệ sinh học để tạo ra mô hình phát triển toàn diện.

“Với tiềm năng tài nguyên sinh học phong phú, chính sách hỗ trợ quyết liệt và kinh nghiệm hợp tác với Cuba, Lâm Đồng sẵn sàng trở thành điểm đến hấp dẫn cho các doanh nghiệp công nghệ sinh học Cuba và là “phòng thí nghiệm chính sách” đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ y sinh”, ông Trần Hồng Thái nhấn mạnh.

Lâm Đồng đặt mục tiêu, đến năm 2030, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ sinh học đạt từ 100 đến 150 triệu USD, tạo việc làm cho khoảng 8.000 lao động chất lượng cao, đóng góp 2% vào GRDP tỉnh.

Cùng với việc phát triển các sản phẩm sinh học nông nghiệp đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, sản phẩm y học tự nhiên từ dược liệu bản địa và các bằng sáng chế hợp tác Việt Nam-Cuba.