Hợp nhất và viện dẫn văn bản không để hệ thống pháp luật phức tạp

Ngày 31/12, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chủ trì buổi làm việc nghe báo cáo về dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Quang cảnh phiên họp.
Quang cảnh phiên họp.

Báo cáo về dự thảo Pháp lệnh, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp Hồ Quang Huy nêu vấn đề trong viện dẫn trực tiếp văn bản hợp nhất trong quá trình cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân áp dụng và thi hành pháp luật.

Hiện nay, Điều 4 Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật năm 2012 quy định: “Văn bản hợp nhất được sử dụng chính thức trong áp dụng và thi hành pháp luật”. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, văn bản hợp nhất chủ yếu được sử dụng với mục đích tra cứu pháp luật đơn thuần, chưa thực sự phát huy vai trò là văn bản được sử dụng chính thức trong áp dụng và thi hành pháp luật. Do đó, dự thảo Pháp lệnh dự kiến bổ sung quy định về việc nội dung sau khi hợp nhất được viện dẫn trực tiếp trong quá trình cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân áp dụng và thi hành pháp luật.

Cùng với đó, dự thảo Pháp lệnh quy định cụ thể cách viện dẫn sau khi được hợp nhất để bảo đảm việc viện dẫn được thực hiện thống nhất, tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong áp dụng và thi hành pháp luật.

Dự thảo cũng quy định dự thảo văn bản hợp nhất được trình cùng với dự thảo văn bản sửa đổi, bổ sung ở giai đoạn trình thông qua/ký ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung nhằm hạn chế gia tăng nhiệm vụ cho cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản do giảm thiểu việc phải chỉnh lý nhiều lần dự thảo văn bản hợp nhất…

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, về nguyên tắc viện dẫn và áp dụng pháp luật, cần thống nhất quan điểm: Văn bản hợp nhất là căn cứ viện dẫn trực tiếp. Đây là tinh thần xuyên suốt theo kết luận của Bộ Chính trị và yêu cầu thực tiễn hiện nay. Mục tiêu cao nhất là để người dân, doanh nghiệp và cơ quan áp dụng pháp luật chỉ sử dụng một văn bản “sạch”, đang có hiệu lực, không phải lần theo lịch sử sửa đổi, bổ sung. Theo Bộ trưởng, cần hiểu rõ bản chất của hợp nhất là viện dẫn điều khoản cụ thể trong văn bản hợp nhất, có giá trị áp dụng trực tiếp.

Bộ trưởng lưu ý, về nguyên tắc, mọi hoạt động áp dụng pháp luật đều căn cứ vào văn bản hợp nhất. Văn bản gốc chỉ được sử dụng trong trường hợp đặc biệt, khi văn bản hợp nhất phát sinh sai sót kỹ thuật và phải được hợp nhất lại ngay.

Trong bối cảnh pháp luật sửa đổi nhanh, nhiều và đan xen giữa luật nội dung và luật tố tụng, nếu không thay đổi kỹ thuật hợp nhất và viện dẫn thì hệ thống pháp luật sẽ ngày càng phức tạp, khó sử dụng. Vì vậy, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị tiếp thu đầy đủ tinh thần này, thể hiện rõ trong dự thảo Pháp lệnh, còn kỹ thuật trình bày cụ thể sẽ tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm thống nhất, khả thi và dễ áp dụng.

Về việc trình văn bản hợp nhất, Bộ trưởng khẳng định, chủ trương đã thống nhất nên điểm cần làm rõ tập trung vào thời điểm và quy trình “trình đồng thời” văn bản hợp nhất, đặc biệt đối với văn bản của Chính phủ, Thủ tướng. Theo đó, “trình đồng thời” không phải là trình từ giai đoạn dự thảo ban đầu, bởi trong quá trình soạn thảo, văn bản có thể được chỉnh sửa rất nhiều lần, thậm chí thay đổi liên tục đến sát thời điểm ký ban hành. Nếu hiểu trình đồng thời từ đầu sẽ gây quá tải, không khả thi cho cơ quan chủ trì soạn thảo.

Tại thời điểm này, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm kèm theo văn bản hợp nhất tương ứng với bản trình ký, nhằm bảo đảm khi ký ban hành là có ngay văn bản hợp nhất “sạch”. Việc quy định như vậy không xung đột với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời phù hợp với thực tiễn xử lý văn bản hiện nay, khi Văn phòng Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh sửa kỹ thuật trước khi hoàn tất ký ban hành.

ninh-2624.jpg
Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh tại phiên họp.

Đối với văn bản trình Quốc hội, sẽ trình văn bản hợp nhất tại thời điểm trình Quốc hội biểu quyết thông qua để bảo đảm cơ quan quyết định sử dụng được bản pháp luật hiện hành, đầy đủ. Việc bắt buộc trình kèm văn bản hợp nhất ở giai đoạn cuối sẽ giúp tăng tính minh bạch, rõ ràng, tương tự như quy định bắt buộc có bản so sánh khi sửa đổi, bổ sung luật trước đây, dù ban đầu gặp khó khăn nhưng sau đó phát huy hiệu quả rõ rệt.

Việc hợp nhất do cơ quan trình văn bản chịu trách nhiệm thực hiện, bảo đảm văn bản hợp nhất phản ánh chính xác, đầy đủ nội dung văn bản gốc, đáp ứng yêu cầu về tiến độ nhưng vẫn rõ trách nhiệm và yêu cầu rà soát chặt chẽ.

Có thể bạn quan tâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp tháng 9/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tiếp tục rà soát các văn bản cần sửa đổi, bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển

Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật yêu cầu, trên cơ sở hơn 45 nghìn văn bản thuộc phạm vi tổng rà soát tiếp tục rà soát, kiểm chứng, làm rõ và xác định cụ thể các văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển.

Toàn cảnh phiên tòa. (Ảnh: VŨ PHƯƠNG)

Lấp các "khoảng trống" chính sách trong áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh

Theo bản án sơ thẩm với 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương chiều 7/10, Hội đồng xét xử nhận thấy, qua quá trình giải quyết vụ án, nhiều bất cập trong việc thực hiện chính sách liên quan quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh cần sớm được điều chỉnh.

Lực lượng chức năng xử lý Nguyễn T. T về hành vi “gọi đến số điện thoại khẩn cấp 113 để quấy rối”. (Ảnh: TRỌNG TÍN)

Đồng Tháp xử lý đối tượng gọi hơn 300 cuộc quấy rối Trung tâm cảnh sát 113

Ngày 8/10, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Đồng Tháp) đã tống đạt Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Nguyễn T. T, sinh năm 1991, ngụ ấp Thạnh Trị, xã Vĩnh Kim (tỉnh Đồng Tháp) về hành vi “gọi đến số điện thoại khẩn cấp 113 để quấy rối”.

Nguyễn Hòa Bình và Phó Đức Nam. (Ảnh: Bộ Công an)

Ngày 26/10 sẽ xét xử Mr Pips và 187 đồng phạm

Dự kiến ngày 26/10, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội sẽ mở phiên sơ thẩm 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về các tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế, xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước.

Một dự án của Novaland đang giai đoạn hoàn thiện để bàn giao cho khách hàng tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Công an Thành phố Hồ Chí Minh xác minh các bài đăng trên mạng về Novaland

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đã tổ chức xác minh, rà soát các tài khoản, cá nhân có liên quan; thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử và làm rõ nguồn gốc, nội dung, mục đích của các thông tin được đăng tải về Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư địa ốc Nova (Novaland).

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả, đồng bộ các nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính, nhất  là 11 Nghị quyết của Chính phủ vừa ban hành về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính... bảo đảm người dân, doanh nghiệp phải được thụ hưởng thực chất kết quả.

Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD được áp dụng đối với tàu biển, cảng biển hoạt động tuyến quốc tế.

Hoàn thiện khung pháp lý về an ninh tàu biển, cảng biển theo tiêu chuẩn quốc tế

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất xác thực và ban hành Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD, quy định chi tiết việc thực hiện các tiêu chuẩn an ninh hàng hải quốc tế theo Công ước SOLAS 74 và Bộ luật ISPS, đồng thời chuẩn hóa các thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận an ninh đối với tàu biển, cảng biển Việt Nam.

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm

Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm trong tình hình mới.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Si Pa Phìn (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền nhân dân trên địa bàn xã biên giới Si Pa Phìn cần nâng cao cảnh giác phòng, tránh tội phạm mua bán người. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, tránh tội phạm mua bán người

Lợi dụng sự hạn chế trong hiểu biết và những khó khăn trong điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ở khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, tội phạm mua bán người đã tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân với lời hứa việc nhẹ lương cao, sau đó thực hiện hành vi mua bán người qua biên giới.