Hợp nhất và viện dẫn văn bản không để hệ thống pháp luật phức tạp

Ngày 31/12, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chủ trì buổi làm việc nghe báo cáo về dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Quang cảnh phiên họp.
Quang cảnh phiên họp.

Báo cáo về dự thảo Pháp lệnh, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp Hồ Quang Huy nêu vấn đề trong viện dẫn trực tiếp văn bản hợp nhất trong quá trình cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân áp dụng và thi hành pháp luật.

Hiện nay, Điều 4 Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật năm 2012 quy định: “Văn bản hợp nhất được sử dụng chính thức trong áp dụng và thi hành pháp luật”. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua, văn bản hợp nhất chủ yếu được sử dụng với mục đích tra cứu pháp luật đơn thuần, chưa thực sự phát huy vai trò là văn bản được sử dụng chính thức trong áp dụng và thi hành pháp luật. Do đó, dự thảo Pháp lệnh dự kiến bổ sung quy định về việc nội dung sau khi hợp nhất được viện dẫn trực tiếp trong quá trình cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân áp dụng và thi hành pháp luật.

Cùng với đó, dự thảo Pháp lệnh quy định cụ thể cách viện dẫn sau khi được hợp nhất để bảo đảm việc viện dẫn được thực hiện thống nhất, tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong áp dụng và thi hành pháp luật.

Dự thảo cũng quy định dự thảo văn bản hợp nhất được trình cùng với dự thảo văn bản sửa đổi, bổ sung ở giai đoạn trình thông qua/ký ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung nhằm hạn chế gia tăng nhiệm vụ cho cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản do giảm thiểu việc phải chỉnh lý nhiều lần dự thảo văn bản hợp nhất…

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, về nguyên tắc viện dẫn và áp dụng pháp luật, cần thống nhất quan điểm: Văn bản hợp nhất là căn cứ viện dẫn trực tiếp. Đây là tinh thần xuyên suốt theo kết luận của Bộ Chính trị và yêu cầu thực tiễn hiện nay. Mục tiêu cao nhất là để người dân, doanh nghiệp và cơ quan áp dụng pháp luật chỉ sử dụng một văn bản “sạch”, đang có hiệu lực, không phải lần theo lịch sử sửa đổi, bổ sung. Theo Bộ trưởng, cần hiểu rõ bản chất của hợp nhất là viện dẫn điều khoản cụ thể trong văn bản hợp nhất, có giá trị áp dụng trực tiếp.

Bộ trưởng lưu ý, về nguyên tắc, mọi hoạt động áp dụng pháp luật đều căn cứ vào văn bản hợp nhất. Văn bản gốc chỉ được sử dụng trong trường hợp đặc biệt, khi văn bản hợp nhất phát sinh sai sót kỹ thuật và phải được hợp nhất lại ngay.

Trong bối cảnh pháp luật sửa đổi nhanh, nhiều và đan xen giữa luật nội dung và luật tố tụng, nếu không thay đổi kỹ thuật hợp nhất và viện dẫn thì hệ thống pháp luật sẽ ngày càng phức tạp, khó sử dụng. Vì vậy, Bộ trưởng đề nghị các đơn vị tiếp thu đầy đủ tinh thần này, thể hiện rõ trong dự thảo Pháp lệnh, còn kỹ thuật trình bày cụ thể sẽ tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm thống nhất, khả thi và dễ áp dụng.

Về việc trình văn bản hợp nhất, Bộ trưởng khẳng định, chủ trương đã thống nhất nên điểm cần làm rõ tập trung vào thời điểm và quy trình “trình đồng thời” văn bản hợp nhất, đặc biệt đối với văn bản của Chính phủ, Thủ tướng. Theo đó, “trình đồng thời” không phải là trình từ giai đoạn dự thảo ban đầu, bởi trong quá trình soạn thảo, văn bản có thể được chỉnh sửa rất nhiều lần, thậm chí thay đổi liên tục đến sát thời điểm ký ban hành. Nếu hiểu trình đồng thời từ đầu sẽ gây quá tải, không khả thi cho cơ quan chủ trì soạn thảo.

Tại thời điểm này, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm kèm theo văn bản hợp nhất tương ứng với bản trình ký, nhằm bảo đảm khi ký ban hành là có ngay văn bản hợp nhất “sạch”. Việc quy định như vậy không xung đột với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời phù hợp với thực tiễn xử lý văn bản hiện nay, khi Văn phòng Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh sửa kỹ thuật trước khi hoàn tất ký ban hành.

ninh-2624.jpg
Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh tại phiên họp.

Đối với văn bản trình Quốc hội, sẽ trình văn bản hợp nhất tại thời điểm trình Quốc hội biểu quyết thông qua để bảo đảm cơ quan quyết định sử dụng được bản pháp luật hiện hành, đầy đủ. Việc bắt buộc trình kèm văn bản hợp nhất ở giai đoạn cuối sẽ giúp tăng tính minh bạch, rõ ràng, tương tự như quy định bắt buộc có bản so sánh khi sửa đổi, bổ sung luật trước đây, dù ban đầu gặp khó khăn nhưng sau đó phát huy hiệu quả rõ rệt.

Việc hợp nhất do cơ quan trình văn bản chịu trách nhiệm thực hiện, bảo đảm văn bản hợp nhất phản ánh chính xác, đầy đủ nội dung văn bản gốc, đáp ứng yêu cầu về tiến độ nhưng vẫn rõ trách nhiệm và yêu cầu rà soát chặt chẽ.

Có thể bạn quan tâm

Người chưa thành niên bị xét xử tại Tòa án nhân dân Khu vực 3, thành phố Hà Nội.

Quy định chỉ “đột phá” khi có giải pháp hiệu quả

Người chưa thành niên phạm tội là đối tượng đặc thù, được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Không chỉ được trợ giúp pháp lý mà từ ngày 1/1/2026, đối tượng này còn được sự hỗ trợ của những người làm công tác xã hội trong suốt quá trình tố tụng cũng như khi được áp dụng biện pháp chuyển hướng cộng đồng.

[Video] Khởi tố 30 bị can trong hệ thống “Xôi Lạc TV”

[Video] Khởi tố 30 bị can trong hệ thống “Xôi Lạc TV”

Sáng 5/3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên thông tin kết quả điều tra ban đầu vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và tổ chức đánh bạc trên hệ thống “Xôi Lạc TV”.

Lực lượng hải quan đã phát hiện và bắt giữ 3,6kg ma túy vận chuyển qua đường hàng không với thủ đoạn cất giấu tinh vi tại Sân bay quốc tế Nội Bài.

Lực lượng Hải quan phát hiện, bắt giữ khoảng 165kg ma túy trong cao điểm Tết Bính Ngọ 2026

Triển khai cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 35 vụ việc liên quan đến ma túy, thu giữ khoảng 165kg ma túy các loại, góp phần kiểm soát hiệu quả các tuyến, địa bàn trọng điểm.

Bốn hành khách nhập cảnh từ Đài Loan (Trung Quốc) cùng tang vật 12,3kg kim loại nghi vàng bị lực lượng chức năng thu giữ tại sân bay Nội Bài.

Phát hiện 4 hành khách nhập cảnh giấu 12,3kg kim loại nghi vàng tại sân bay Nội Bài

Thông qua công tác kiểm soát rủi ro và soi chiếu hành lý, Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đã phát hiện 4 hành khách nhập cảnh từ Đài Loan (Trung Quốc) cất giấu trên người tổng cộng khoảng 12,3kg kim loại màu vàng nghi là vàng miếng. Vụ việc đã được bàn giao cho cơ quan công an để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.

Đại tá Huỳnh Thanh Lâm, Phó Giám đốc Công an tỉnh An Giang thông tin tại buổi giao ban báo chí định kỳ tháng 3/2026.

An Giang tăng cường kiểm soát biên giới, ngăn buôn lậu kéo dài

Lãnh đạo Công an tỉnh An Giang cho biết, đã chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương nắm tình hình, triển khai nghiệp vụ; tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp và phối hợp quản lý thị trường, hải quan, biên phòng… nhằm huy động sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh, xử lý buôn lậu với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Ảnh minh họa.

Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội trong thực thi quy định về trí tuệ nhân tạo

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 367/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Trí Tuệ nhân tạo. Luật số 134/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 1/3/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

Võ Quốc Toại tại cơ quan Công an. (Ảnh: Công an tỉnh Đắk Lắk cung cấp)

Khởi tố thuyền trưởng đưa tàu sang vùng biển nước ngoài đánh bắt cá trái phép

Ngày 3/3, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Võ Quốc Toại sinh năm 1990, trú tại phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” theo khoản 1 Điều 348 Bộ luật Hình sự.

Nghiệp và Lúa tại cơ quan công an.

Bắt giam 2 đối tượng vận chuyển trái phép 830.000 lít dầu DO

Ngày 3/3, cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Cần Thơ cho biết vừa khởi tố bị can, bắt bị tạm Trần Hữu Nghiệp (sinh năm 1984, ngụ tỉnh Ninh Bình) và Trần Văn Lúa (sinh năm1985, ngụ tỉnh An Giang) về hành vi “Vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới”.

Thúc đẩy AI trở thành hạ tầng trí tuệ quốc gia. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Từ 1/3/2026: Hàng loạt luật mới có hiệu lực

Từ ngày 1/3/2026, nhiều luật mới có hiệu lực thi hành, bao gồm: Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân; Luật Phục hồi, phá sản; Luật Đầu tư; Luật Quy hoạch; Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại cơ sở, khu dân cư. (Ảnh: TUẤN HƯƠNG)

Bao quát, toàn diện để không ai bị bỏ lại phía sau

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật là một trong số các định hướng lớn trong công tác pháp luật và tư pháp trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Với sửa đổi lần này sau 13 năm thi hành, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật được kỳ vọng tạo ra thúc đẩy sự “chủ động” thực thi pháp luật của người dân thay vì “thụ động” tuân thủ.

Nguyễn Văn Thâm tại Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Lào Cai.

Khởi tố, bắt tạm giam lái tàu chở đá trong vụ tai nạn giao thông đường thủy tại hồ Thác Bà

Ngày 26/2, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra Quyết định khởi tố bị can và Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với lái tàu chở đá là Nguyễn Văn Thâm (sinh năm 1984, trú tại thôn Mỏ Quan, xã Cảm Nhân) về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy”.