[Hỏi đáp] Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng 1 hoặc 2 độ C?

Tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại.

Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hỏi: Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng một hoặc hai độ?

Trả lời: Về vấn đề gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, mặc dù mức tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại, cần được nhận thức và hành động kịp thời vì các lý do sau:

- Năng lượng khổng lồ được tích lũy: Toàn bộ hệ thống Trái Đất, bao gồm khí quyển, đại dương, đất liền và băng quyển, sẽ hấp thụ một lượng nhiệt khổng lồ để nhiệt độ trung bình tăng lên dù chỉ một độ. Lượng năng lượng dư thừa này có khả năng gây xáo trộn nghiêm trọng các hệ thống tự nhiên.

- Tác động lên chu trình nước và thời tiết cực đoan: Ngay cả một sự gia tăng nhỏ về nhiệt độ trung bình cũng có thể làm thay đổi đáng kể chu trình nước, dẫn đến hạn hán nghiêm trọng hơn ở một số vùng và mưa lũ dữ dội hơn ở những vùng khác. Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, bão mạnh cũng gia tăng.

- Tan băng và nước biển dâng: Nhiệt độ tăng làm tan chảy các sông băng và các dải băng ở hai cực với tốc độ nhanh hơn, đồng thời làm nước biển giãn nở vì nhiệt. Điều này dẫn đến mực nước biển dâng cao, đe dọa các cộng đồng ven biển và các hệ sinh thái. Mất 1 hoặc 2 độ C có thể là sự khác biệt giữa việc một số đảo quốc còn tồn tại hay không.

- Ảnh hưởng đến hệ sinh thái và đa dạng sinh học: Nhiều loài động thực vật rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ. Sự gia tăng dù nhỏ cũng có thể phá vỡ môi trường sống của chúng, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt. Ví dụ, rạn san hô đặc biệt dễ bị tổn thương bởi hiện tượng tẩy trắng do nhiệt độ nước biển tăng.

- Điểm tới hạn (Tipping points): Sự ấm lên vượt qua một ngưỡng nhất định (có thể chỉ là 1,5 độ C hoặc 2 độ C) có nguy cơ kích hoạt các "điểm tới hạn" trong hệ thống khí hậu, dẫn đến những thay đổi đột ngột, quy mô lớn và không thể đảo ngược, như sự sụp đổ của các dải băng lớn hoặc sự thay đổi hoàn toàn của các dòng hải lưu.

Có thể bạn quan tâm

Ngập lụt ở xã Nam Dương, Bắc Ninh (Ảnh: NAM PHONG)

Bài 1: Nhận biết và chủ động thích ứng

Việt Nam có nhiều ngành kinh tế chịu sự tác động trực tiếp của khí hậu. Vì vậy, việc xây dựng những kịch bản biến đổi khí hậu không phải để dự đoán hay dự báo, mà là cách chủ động ứng phó trước những diễn biến khó lường của thời tiết và tác động có thể xảy ra đối với hệ sinh thái, con người và nền kinh tế.

ESG và hành trình Go Global: Xây dựng uy tín để doanh nghiệp Việt “được lựa chọn”. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

ESG và hành trình Go Global: Xây dựng uy tín để doanh nghiệp Việt “được lựa chọn”

Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí. Năng lực quản trị, tính ổn định, chất lượng, khả năng truy xuất dữ liệu và trách nhiệm với môi trường, xã hội đang trở thành những yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin với đối tác quốc tế.

Hội thảo tham vấn “Giải pháp dựa vào tự nhiên nhằm phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản và cơ hội tham gia thị trường carbon trong tương lai”, ngày 29/9.

Phục hồi rừng sau khai khoáng gắn với cơ hội phát triển thị trường carbon

Phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản cần được thực hiện theo hướng dựa vào tự nhiên, gắn với quản lý tài nguyên theo cảnh quan và bảo đảm duy trì các chức năng sinh thái lâu dài. Cùng với đó, phát triển các dự án tín chỉ carbon rừng phù hợp có thể tạo thêm nguồn lực cho công tác phục hồi và quản lý rừng bền vững.

Đại diện JICA, VNUA và Toyo ký kết bàn giao hệ thống thiết bị máy móc. (Ảnh: ANH THƯ)

Thúc đẩy sản xuất điện và phân bón hữu cơ từ các loại rác thải rắn

Ngày 16/9, tại Hà Nội, JICA Việt Nam và Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) tổ chức hội nghị chia sẻ kết quả và sản phẩm của dự án “Khảo sát tiềm năng phát triển kinh doanh bền vững đối với doanh nghiệp tư nhân trong sản xuất điện và phân bón hữu cơ bằng công nghệ lên men tạo khí mê-tan từ các loại rác thải rắn ở Việt Nam”.

Bất động sản ESG ngày càng có lợi thế cạnh tranh hơn trên thị trường. (Ảnh: Cộng tác viên)

Bất động sản ESG đang trở thành xu thế tất yếu

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), bất động sản xanh phát triển theo các tiêu chuẩn ESG (Môi trường-Xã hội-Quản trị) không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành xu hướng tất yếu của thị trường.

Biến nỗ lực giảm phát thải thành tài sản chiến lược

Biến nỗ lực giảm phát thải thành tài sản chiến lược

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ chủ trương phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp sinh thái tuần hoàn gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, chuyển đổi mô hình tăng trưởng vừa là lựa chọn vừa là yêu cầu tất yếu khách quan trước tác động ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu.

Hydro có thể được sản xuất từ năng lượng tái tạo.

Đánh thức nguồn năng lượng mới

Trong xu hướng toàn cầu về giảm phát thải, việc tìm kiếm và khai thác nguồn năng lượng thân thiện môi trường nhận được sự quan tâm của nhiều quốc gia. Một trong các giải pháp đó là năng lượng từ khí hydro (H2; hydrogen) đã được các nhà khoa học nghiên cứu và chứng minh hiệu quả.

Dây chuyền chế biến gạo của Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice). (Ảnh: ĐỨC AN)

Gỡ “nút thắt”, gia tăng lợi ích từ lúa phát thải thấp

Giai đoạn 2026-2030, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ tiếp tục mở rộng quy mô. Tuy nhiên, để Đề án mang lại hiệu quả kinh tế thực chất cho nông dân, cần sớm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững. (Ảnh: VGP/ĐỨC TUÂN)

Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero

Ngày 8/7, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn "Năng lượng và môi trường thế giới-Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".