[Hỏi đáp] Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng 1 hoặc 2 độ C?

Tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại.

Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hỏi: Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng một hoặc hai độ?

Trả lời: Về vấn đề gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, mặc dù mức tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại, cần được nhận thức và hành động kịp thời vì các lý do sau:

- Năng lượng khổng lồ được tích lũy: Toàn bộ hệ thống Trái Đất, bao gồm khí quyển, đại dương, đất liền và băng quyển, sẽ hấp thụ một lượng nhiệt khổng lồ để nhiệt độ trung bình tăng lên dù chỉ một độ. Lượng năng lượng dư thừa này có khả năng gây xáo trộn nghiêm trọng các hệ thống tự nhiên.

- Tác động lên chu trình nước và thời tiết cực đoan: Ngay cả một sự gia tăng nhỏ về nhiệt độ trung bình cũng có thể làm thay đổi đáng kể chu trình nước, dẫn đến hạn hán nghiêm trọng hơn ở một số vùng và mưa lũ dữ dội hơn ở những vùng khác. Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, bão mạnh cũng gia tăng.

- Tan băng và nước biển dâng: Nhiệt độ tăng làm tan chảy các sông băng và các dải băng ở hai cực với tốc độ nhanh hơn, đồng thời làm nước biển giãn nở vì nhiệt. Điều này dẫn đến mực nước biển dâng cao, đe dọa các cộng đồng ven biển và các hệ sinh thái. Mất 1 hoặc 2 độ C có thể là sự khác biệt giữa việc một số đảo quốc còn tồn tại hay không.

- Ảnh hưởng đến hệ sinh thái và đa dạng sinh học: Nhiều loài động thực vật rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ. Sự gia tăng dù nhỏ cũng có thể phá vỡ môi trường sống của chúng, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt. Ví dụ, rạn san hô đặc biệt dễ bị tổn thương bởi hiện tượng tẩy trắng do nhiệt độ nước biển tăng.

- Điểm tới hạn (Tipping points): Sự ấm lên vượt qua một ngưỡng nhất định (có thể chỉ là 1,5 độ C hoặc 2 độ C) có nguy cơ kích hoạt các "điểm tới hạn" trong hệ thống khí hậu, dẫn đến những thay đổi đột ngột, quy mô lớn và không thể đảo ngược, như sự sụp đổ của các dải băng lớn hoặc sự thay đổi hoàn toàn của các dòng hải lưu.

Có thể bạn quan tâm

Vietnam Airlines hiện đại hóa đội tàu bay thông qua đầu tư vào các dòng máy bay thế hệ mới, giúp giảm tiêu hao nhiên liệu.

Hướng đi bền vững cho các cửa ngõ Thủ đô

Khi chuyển đổi xanh đã trở thành một loại “giấy thông hành” để hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào các thị trường khó tính, để ngành logistics chạm đến quy mô của một "siêu ngành" 280 tỷ USD, đạt được mục tiêu hạ tỷ lệ chi phí logistics so với GDP thì xanh hóa các cửa ngõ chính là sự nâng cấp tất yếu của hệ thống hạ tầng.

Phân loại thủy hải sản ở cảng cá Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh THANH HẢI)

Tháo điểm nghẽn để giữ thị trường

“Xanh hóa” với thủy sản Việt Nam đang trở thành yêu cầu bắt buộc khi EU, Mỹ, Nhật Bản siết tiêu chuẩn về phát thải, truy xuất và bao bì tái chế. Thị trường không chỉ đòi hỏi chất lượng và giá, mà còn đòi hỏi dấu chân carbon.

Chủ rừng chưa thể giao dịch tín chỉ carbon do thiếu chính sách cụ thể.

Khung pháp lý cho sàn giao dịch carbon trong nước

Một trong những cơ sở quan trọng để Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, là nguồn hấp thụ các-bon lớn từ rừng, biển và các hệ sinh thái tự nhiên. Vì vậy, việc đo đếm, quy đổi và từng bước hình thành thị trường mua, bán tín chỉ carbon là giải pháp cần thiết để bù đắp lượng phát thải khí nhà kính.

(Ảnh minh họa: Thành Đạt)

Tiềm năng giảm phát thải ngành giao thông

Phương tiện giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính lớn, chiếm khoảng 30% lượng phát thải. Ngoài ra, đây cũng là nguyên nhân chủ yếu gây ra bụi mịn và các loại khí độc hại. Giảm phát thải là nhiệm vụ cấp bách thực hiện Net Zero vào năm 2050, đồng thời là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường sống.

(Ảnh minh họa)

Thiết lập hành lang thanh toán cho giao dịch carbon trong nước

Bộ Tài chính vừa công bố thủ tục chấp thuận ngân hàng thương mại làm ngân hàng thanh toán cho sàn giao dịch carbon trong nước, qua đó hình thành hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán, bảo đảm các giao dịch carbon được thực hiện an toàn, minh bạch và thông suốt.

Vườn cam dưới những tán cây cổ thụ trăm năm tuổi tại Măng Đen.

[Ảnh] Mùa vàng hữu cơ dưới tán rừng Măng Đen đại ngàn

Tới Măng Đen, nếu nhàm chán với những địa điểm quen thuộc, nơi kết hợp giữa biểu diễn công nghệ và chào bán nông sản, bạn nghĩ sao về một mô hình nông nghiệp hoàn toàn thuận tự nhiên, nơi mang tới cho chúng ta cả cảnh quan hùng vĩ, nông sản tươi ngon và những câu chuyện đầy cảm hứng?

Hồ chứa nước Sông Cái thuộc hệ thống thủy lợi Tân Mỹ cung cấp nguồn nước cho tưới tiêu và nhà máy Thuỷ điện tích năng Bác Ái.

Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái: Tối ưu hóa nguồn lực cho mục tiêu Net Zero

Tại vùng đất nắng gió phía nam tỉnh Khánh Hòa, hồ Sông Cái bao năm qua vẫn lặng lẽ gánh vác sứ mệnh giải cơn khát cho đồng ruộng. Nhưng giờ đây, công trình thủy lợi này đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử: trở thành "bệ đỡ" cho Dự án Thủy điện tích năng Bác Ái - công trình lưu trữ năng lượng quy mô lớn đầu tiên tại Việt Nam.

ESG và hành trình kiến tạo phát triển bền vững

ESG và hành trình kiến tạo phát triển bền vững

ESG đang là xu hướng toàn cầu, là yêu cầu bắt buộc của các thị trường xuất khẩu, là chìa khóa cạnh tranh… nhưng mức độ triển khai thực chất còn chưa đồng đều. Dẫu vậy, những doanh nghiệp tiên phong đã chứng minh rằng ESG không phải là gánh nặng, mà là cơ hội để tái cấu trúc, nâng cấp chuỗi giá trị và tạo dựng niềm tin thị trường

Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thu Hà cùng nhóm nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu.

Giảm phát thải tại nguồn bằng giải pháp công nghệ “mềm”

Bài toán giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu cấp bách đối với nhiều ngành kinh tế, nhất là lĩnh vực sử dụng nhiều nhiên liệu. Bên cạnh các giải pháp đầu tư thiết bị mới, chuyển đổi công nghệ quy mô lớn, những giải pháp công nghệ “mềm” đang được quan tâm bởi tính khả thi trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức (GIZ) chia sẻ về chuyển đổi kép. (Ảnh: HNV)

Mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa từ chuyển đổi số-xanh

Theo ông Dennis Quennet, Giám đốc Phát triển kinh tế bền vững, Tổ chức Hợp tác quốc tế Cộng hòa Liên bang Đức, Việt Nam cần bảo đảm quá trình hội nhập không chỉ dành cho các “doanh nghiệp đầu tàu” mà phải mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ - lực lượng đóng vai trò quan trọng đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững...

Khu công nghiệp công nghệ cao Long Thành được đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn khu công nghiệp sinh thái, xanh.

Xây dựng khu công nghiệp xanh ở Đồng Nai

Đồng Nai được xem là “thủ phủ” công nghiệp của cả nước với 57 khu công nghiệp đang hoạt động. Theo quy hoạch đã được phê duyệt, đến năm 2030 tỉnh sẽ có 81 khu công nghiệp. Địa phương tiên phong chuyển đổi khu công nghiệp hiện hữu và đẩy mạnh đầu tư mới theo hướng khu công nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn để phát triển bền vững.

Thủy chung với rừng xanh

Thủy chung với rừng xanh

Nằm ở mái bắc dãy Trường Sơn, nơi đầu nguồn con sông Ngàn Phố, có một tập thể đã 70 năm gắn bó với rừng. Điểm chung giữa họ không chỉ là sự tiếp nối qua nhiều thế hệ mà còn là lời thề son sắc với rừng. 

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Hành trình giữ xanh đại ngàn Pù Mát

Giữa mạch xanh bất tận của Pù Mát, “lá phổi” của dãy Bắc Trường Sơn ở miền Tây Nghệ An, có những con người từng một thời “ăn rừng, ngủ rừng”, mang thân phận thợ săn, lâm tặc… để mưu sinh. Họ gieo nỗi sợ giữa rừng sâu, nhưng rồi lại chính họ là những người lặng lẽ quay đầu, góp sức giữ lại màu xanh cuối cùng cho đại ngàn.

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Hương ước giữ rừng giữa đại ngàn miền tây Nghệ An

Giữa trùng điệp đại ngàn ở miền tây xứ Nghệ, nơi những cánh rừng vẫn vươn xanh không nhờ hàng rào thép hay biển cấm, mà nhờ vào một luật bất thành văn “hương ước giữ rừng”. Đó là những “lệ bản” thiêng liêng được cộng đồng dân bản nghiêm khắc thực hiện để giữ rừng như máu thịt của mình.