[Hỏi đáp] Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng 1 hoặc 2 độ C?

Tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại.

Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italia ngày 12/7/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hỏi: Tại sao lại phải lo ngại khi nhiệt độ trung bình toàn cầu chỉ tăng một hoặc hai độ?

Trả lời: Về vấn đề gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, mặc dù mức tăng 1 hoặc 2 độ C trong nhiệt độ trung bình toàn cầu có vẻ không đáng kể trong trải nghiệm hằng ngày, song đối với hệ thống khí hậu Trái Đất, đây là một sự thay đổi rất lớn và đáng lo ngại, cần được nhận thức và hành động kịp thời vì các lý do sau:

- Năng lượng khổng lồ được tích lũy: Toàn bộ hệ thống Trái Đất, bao gồm khí quyển, đại dương, đất liền và băng quyển, sẽ hấp thụ một lượng nhiệt khổng lồ để nhiệt độ trung bình tăng lên dù chỉ một độ. Lượng năng lượng dư thừa này có khả năng gây xáo trộn nghiêm trọng các hệ thống tự nhiên.

- Tác động lên chu trình nước và thời tiết cực đoan: Ngay cả một sự gia tăng nhỏ về nhiệt độ trung bình cũng có thể làm thay đổi đáng kể chu trình nước, dẫn đến hạn hán nghiêm trọng hơn ở một số vùng và mưa lũ dữ dội hơn ở những vùng khác. Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, bão mạnh cũng gia tăng.

- Tan băng và nước biển dâng: Nhiệt độ tăng làm tan chảy các sông băng và các dải băng ở hai cực với tốc độ nhanh hơn, đồng thời làm nước biển giãn nở vì nhiệt. Điều này dẫn đến mực nước biển dâng cao, đe dọa các cộng đồng ven biển và các hệ sinh thái. Mất 1 hoặc 2 độ C có thể là sự khác biệt giữa việc một số đảo quốc còn tồn tại hay không.

- Ảnh hưởng đến hệ sinh thái và đa dạng sinh học: Nhiều loài động thực vật rất nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ. Sự gia tăng dù nhỏ cũng có thể phá vỡ môi trường sống của chúng, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt. Ví dụ, rạn san hô đặc biệt dễ bị tổn thương bởi hiện tượng tẩy trắng do nhiệt độ nước biển tăng.

- Điểm tới hạn (Tipping points): Sự ấm lên vượt qua một ngưỡng nhất định (có thể chỉ là 1,5 độ C hoặc 2 độ C) có nguy cơ kích hoạt các "điểm tới hạn" trong hệ thống khí hậu, dẫn đến những thay đổi đột ngột, quy mô lớn và không thể đảo ngược, như sự sụp đổ của các dải băng lớn hoặc sự thay đổi hoàn toàn của các dòng hải lưu.

Có thể bạn quan tâm

Dây chuyền chế biến gạo của Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice). (Ảnh: ĐỨC AN)

Gỡ “nút thắt”, gia tăng lợi ích từ lúa phát thải thấp

Giai đoạn 2026-2030, Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ tiếp tục mở rộng quy mô. Tuy nhiên, để Đề án mang lại hiệu quả kinh tế thực chất cho nông dân, cần sớm tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững. (Ảnh: VGP/ĐỨC TUÂN)

Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero

Ngày 8/7, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn "Năng lượng và môi trường thế giới-Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".

Nhiên liệu hàng không bền vững: Cơ hội và nút thắt của Việt Nam

Nhiên liệu hàng không bền vững: Cơ hội và nút thắt của Việt Nam

Vỏ trấu, mỡ cá tra và dầu ăn đã qua sử dụng đều có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia ASEAN có nguồn nguyên liệu dồi dào nhưng đến nay vẫn chưa có nhà máy sản xuất, các hãng hàng không trong nước phải nhập khẩu loại nhiên liệu này với chi phí cao gấp nhiều lần.

Đúng giờ mở cửa thị trường, nguyên Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cùng các đại biểu đã thực hiện nghi thức khai trương Sàn Giao dịch carbon trong nước, bắt đầu phiên giao dịch đầu tiên của thị trường carbon.. (Ảnh: BTC)

Khơi thông nguồn lực cho kinh tế xanh

Sàn Giao dịch carbon đi vào hoạt động không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, mà còn tạo cơ chế để các doanh nghiệp chủ động tối ưu chi phí giảm phát thải thông qua giao dịch hạn ngạch và tín chỉ carbon.

Nguồn vốn tín dụng xanh đang góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đầu tư vào các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Tín dụng xanh khó đến doanh nghiệp nhỏ nếu thiếu hệ sinh thái hỗ trợ

Tín dụng xanh đang tăng trưởng nhanh, nhưng việc tiếp cận nguồn vốn này vẫn là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo các chuyên gia, để tiếp cận tín dụng xanh, doanh nghiệp không chỉ cần vốn mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về dữ liệu, ESG và chuyển đổi mô hình sản xuất.

ESG và chuỗi cung ứng xanh: Chìa khóa hút FDI thế hệ mới.

ESG và chuỗi cung ứng xanh: Chìa khóa hút FDI thế hệ mới

Cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI đang bước sang một giai đoạn mới, khi chi phí lao động thấp hay các ưu đãi về đất đai, thuế suất không còn là lợi thế thì năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị doanh nghiệp) đang trở thành yếu tố quyết định để đón dòng vốn FDI chất lượng cao.

Chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn xanh toàn cầu.

Chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn xanh toàn cầu

Những yêu cầu ngày càng khắt khe về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn ESG đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Hiện nhiều doanh nghiệp đang chủ động tái cấu trúc, đẩy mạnh chuyển đổi số và quản trị phát thải nhằm từng bước tham gia sâu vào chuỗi phát triển bền vững toàn cầu.

Hiện tỉnh Sơn La có 58 hợp tác xã nông nghiệp có mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.

Chuyển đổi xanh mở lối cho nông nghiệp Sơn La phát triển bền vững

Tỉnh Sơn La đang khẳng định vị thế là địa phương đi đầu trong phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển đổi số. Những mô hình hợp tác xã, doanh nghiệp tiên phong chế biến nông sản, tư duy sản xuất theo hướng bền vững đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ môi trường, tăng thu nhập cho người dân.

Gạch đất không nung, lời giải xanh cho bài toán nhà ở vùng cao.

Gạch đất không nung, lời giải xanh cho bài toán nhà ở vùng cao

Trên hành trình hướng tới phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, xây dựng được xem là lĩnh vực then chốt cần chuyển đổi mạnh mẽ. Không chỉ quy mô tiêu thụ tài nguyên khổng lồ, mà còn bởi lượng phát thải chiếm tỷ trọng lớn. Những nghiên cứu về vật liệu xây dựng xanh không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. (Ảnh: Netzero.vn)

Net Zero và cơ hội tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam

Cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 thường được nhìn nhận như một mục tiêu khí hậu hay nghĩa vụ quốc tế. Nhưng ở góc độ phát triển, Net Zero còn là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và kiến tạo những động lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Sản phẩm vật liệu xanh được Công ty Xi-măng Sông Thao phân phối ra thị trường.

Khơi thông tiềm năng vật liệu xanh, bền vững

Xanh hóa vật liệu cho ngành xây dựng mang lại lợi ích kinh tế, đồng thời là giải pháp hữu hiệu nhằm giảm phát thải, hướng tới nền kinh tế xanh, bền vững. Thời gian qua, các công trình nghiên cứu, thử nghiệm về loại vật liệu này đã cho thấy tính khả thi cao và có nhiều tiềm năng ứng dụng trong thi công.