Hoàn thiện phương án quản lý, điều hành giá xăng, dầu

Việc điều hành hoạt động cung ứng xăng, dầu là yếu tố quan trọng trong bảo đảm sự ổn định và phát triển của mỗi quốc gia. Tùy vào đặc điểm như vị trí, thể chế hay quy mô của nền kinh tế, mỗi nước sẽ chọn cho mình một phương pháp quản lý, điều hành thị trường xăng, dầu khác nhau.
Bộ Công thương đang hoàn thiện chính sách quản lý thị trường xăng, dầu. Ảnh: SONG ANH
Bộ Công thương đang hoàn thiện chính sách quản lý thị trường xăng, dầu. Ảnh: SONG ANH

Tình hình an ninh năng lượng trong thời gian gần đây có những biến động khó lường. Đặc biệt do ảnh hưởng của các xung đột Nga - Ukraine, xung đột tại Trung Đông… các nguồn cung trở nên khan hiếm, chi phí vận chuyển tăng cao. Đó là chưa tính đến một số khó khăn xuất phát từ nguyên nhân chủ quan. Tựu trung lại, đã đến lúc chúng ta phải có những bước đi mới, thích nghi hoàn cảnh, ổn định hơn nữa thị trường xăng, dầu nói riêng và an ninh năng lượng nói chung.

Kinh nghiệm từ các nước khu vực và thế giới

Trong việc quản lý và điều hành thị trường xăng, dầu, một số nước trong khu vực như Singapore, Ấn Độ… cho phép doanh nghiệp tự xác định giá xăng, dầu theo cơ chế thị trường. Singapore không ban hành các quy định trực tiếp can thiệp vào giá xăng, dầu. Khi cần, chính phủ sử dụng các biện pháp tài khóa hỗ trợ các đối tượng bị ảnh hưởng bởi biến động giá xăng, dầu. Tại Ấn Độ, giá dầu diesel và giá xăng được cập nhật hằng ngày. Trên cơ sở đó các doanh nghiệp điều chỉnh giá lúc 6 giờ hằng ngày cùng với một số yếu tố chi phối khác như thuế, phí…

Với một số quốc gia khác, hình thức quản lý của nhà nước đối với xăng, dầu lại có sự khác biệt. Campuchia và Trung Quốc thực hiện ấn định giá trần. Tại Campuchia, giá trần được điều chỉnh vào ngày 1, 11, 21 hằng tháng. Cứ sáu tháng, Bộ Thương mại họp với các công ty kinh doanh xăng, dầu kiểm tra các “chi phí và lợi nhuận định mức”. Với Trung Quốc, giá xăng, dầu căn cứ trên giá dầu thô làm cơ sở. Cùng với đó là các loại thuế, chi phí vận chuyển, chi phí luyện dầu. 10 ngày giá xăng, dầu sẽ được điều chỉnh một lần. Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc đưa ra giá trần cao nhất đối với xăng, dầu thành phẩm. Các đơn vị kinh doanh tự điều chỉnh giá nhưng không vượt quá mức giá trần này. Giá trần được niêm yết công khai trên website của Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia Trung Quốc, mỗi địa phương tùy thuộc năng lực, điều kiện của mình sẽ có một mức giá khác nhau.

Ở chiều hướng ngược lại, tại Indonesia, nhà nước trực tiếp định giá với xăng, dầu trợ cấp (dầu hỏa, dầu diesel và xăng RON 90) và được áp cho cả nước. Các loại xăng, dầu không được trợ cấp, doanh nghiệp tự quyết định giá dựa trên công thức giá bán trần. Công thức này được tính theo cách: Giá bán lẻ cao nhất = giá cơ sở = thuế VAT = thuế xăng dầu + biên độ (tối đa 10% giá cơ sở). Giá cơ sở = giá xăng dầu = các chi phí liên quan đến phân phối + kho bãi chứa + biên độ. Trong một số trường hợp đặc biệt, nhà nước có thể ấn định giá cơ sở.

Khi giá xăng, dầu có biến động bất thường, mỗi quốc gia lại có cơ chế khác nhau để điều hành. Chính phủ Hàn Quốc sẽ trực tiếp can thiệp khi giá dầu tăng bất thường tới ngưỡng. Ngay lập tức giá trần hoặc giá cố định được áp dụng để tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng.

Với quốc gia lớn như Mỹ, chính phủ hầu như không hạn chế việc doanh nghiệp tham gia thị trường và kinh doanh, bao gồm cả quyền nhập khẩu và phân phối. Tuy nhiên các doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ các quy định chung về bảo vệ người tiêu dùng, chống các hành vi phi cạnh tranh. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng phải nộp các loại thuế, phí, tuân thủ quy định môi trường, an toàn…

Chính phủ Mỹ cũng không can thiệp trực tiếp đến giá cả thị trường xăng, dầu. Kho dự trữ dầu “khổng lồ” của Mỹ đủ để bảo đảm nguồn cung thị trường nội địa, thậm chí can thiệp vào giá xăng, dầu thế giới trong trường hợp thiếu hụt. Không phải quốc gia nào cũng có đủ tiềm lực để xây dựng một kho dự trữ quy mô như vậy.

Các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu được tạo điều kiện hoạt động theo cơ chế thị trường.

Các doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu được tạo điều kiện hoạt động theo cơ chế thị trường.

Thích ứng cơ chế thị trường và hoàn thiện khung pháp lý

Theo số liệu năm 2022, kho dự trữ xăng, dầu chiến lược của Mỹ có thể trữ tới 714 triệu thùng dầu. Người Mỹ đang tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày. Như vậy, với kho dự trữ của mình, nước Mỹ có thể yên tâm trước bất kỳ sự biến động nào về giá, hoặc kể cả khủng hoảng xăng, dầu quy mô thế giới. Xét đến quy mô và tiềm lực hiện tại, phương án này đối với Việt Nam hầu như bất khả thi. Trong hoạt động điều hành cung ứng xăng, dầu, chúng ta vẫn phải cân nhắc các phương án điều chỉnh giá hoặc quỹ bình ổn giá xăng, dầu…

Đứng trước những yêu cầu cấp thiết về việc phải thay đổi, cải tiến phương pháp điều hành thị trường xăng, dầu, Bộ Công thương vừa qua đã có tờ trình về việc ban hành Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3/9/2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng, dầu và các nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014/NĐ-CP. Một số nội dung đề nghị có tính thực tế cao, bám sát với chỉ đạo của Chính phủ, tạo điều kiện hơn nữa cho thị trường xăng, dầu hoạt động theo cơ chế thị trường.

Hiện nay, giá xăng, dầu là mức giá tối đa do nhà nước công bố định kỳ dựa trên công thức tính giá xăng, dầu cơ sở. Nhà nước ban hành tiêu chí, công thức tính giá, thông số tính toán, can thiệp sâu vào quyết định giá của doanh nghiệp. Nhằm giảm hẳn sự can thiệp của nhà nước vào việc quyết định giá bán của doanh nghiệp, dự thảo Nghị định đang đề xuất nhà nước chỉ công bố giá xăng, dầu thế giới và một số chi phí cố định, theo chu kỳ 15 ngày. Thương nhân tự công bố giá bán dựa trên công thức do nhà nước quy định…

Việc trích lập và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng, dầu được thực hiện theo từng kỳ điều hành giá xăng, dầu theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014/NĐ-CP. Tuy nhiên, một số cơ quan liên quan cho rằng, việc bình ổn xăng, dầu thường xuyên nhưng không có thời gian cụ thể là chưa phù hợp với quy định tại Luật Giá.

Mặc dù Luật Giá quy định khá chi tiết về Quỹ bình ổn giá như quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức liên quan; trình tự, thủ tục bình ổn giá, nhưng Luật Giá chưa có quy định cụ thể về trường hợp nào thì lập quỹ, chi quỹ để bình ổn giá. Để cụ thể hóa quy định của Luật Giá về bình ổn giá xăng, dầu, dự thảo Nghị định quy định cụ thể trường hợp trích lập, chi sử dụng quỹ, thí dụ như giá xăng, dầu thế giới tăng ở mức X USD duy trì trong 15 ngày liên tục, Bộ Công thương sẽ có văn bản gửi Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng, dầu theo quy định của Luật Giá.

Ngoài ra, dự thảo Nghị định có một số nội dung đáng chú ý khác như Quỹ bình ổn giá xăng, dầu, điều kiện kinh doanh (kho chứa, kinh nghiệm tham gia thị trường xăng dầu, năng lực thực hiện tổng nguồn cung của thương nhân đầu mối mới tham gia thị trường xăng dầu), hệ thống kinh doanh xăng, dầu…

Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, nội dung của dự thảo Nghị định mới bảo đảm mục tiêu cuối cùng là cân đối cung - cầu, không thiếu hụt, bảo đảm an ninh năng lượng. Trong quá trình điều hành giá xăng, dầu, cố gắng gắn với câu chuyện tiếp cận được cơ chế thị trường, nhưng phải có sự điều tiết của cơ quan nhà nước.

Có thể bạn quan tâm

Phần lớn các phòng thí nghiệm được xây dựng dựa trên năng lực sẵn có của các đơn vị chủ trì. Ảnh: NGUYỆT ANH

Đánh thức động lực kinh tế tri thức

Phòng thí nghiệm không đơn thuần là nơi đặt những thiết bị nghiên cứu hiện đại. Đây là cái nôi sản sinh công nghệ lõi, là nơi hình thành những ý tưởng có khả năng thay đổi năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: NAM ANH

“Hòn đá tảng” của thị trường chứng khoán

Trong các báo cáo phân loại thị trường hằng năm, tình trạng hết tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) liên tục được một công ty tài chính đa quốc gia (MSCI - Mỹ) nhắc đến như một hạn chế lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Thanh khoản tạo đáy

Sau khi giá trị giao dịch (GTGD) khớp lệnh tại sàn HoSE giảm xuống dưới ngưỡng 10.000 tỷ đồng/phiên vào ngày 11/6, đã xuất hiện những tín hiệu phục hồi sau đó. Trong phiên hôm qua (17/6), GTGD tại HoSE đã vượt ngưỡng 20.000 tỷ đồng.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng để đón đầu các dự án đầu tư công nghệ có giá trị gia tăng cao. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bỏ tư duy thu hút vốn nước ngoài bằng mọi giá

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam từ nền kinh tế dựa vào gia công, lắp ráp và lợi thế chi phí thấp sang nền kinh tế dựa vào đổi mới sáng tạo, công nghệ và giá trị gia tăng cao, nâng tầm vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

World Cup không chỉ có bóng đá

Những thông số như doanh thu bán vé, số lượng người xem trên toàn thế giới… đã chứng minh vị trí số 1 của World Cup trong các sự kiện thể thao. Cũng vì lẽ đó mà cách thức tổ chức, vận hành của World Cup có thể gợi mở hoặc tạo ra xu hướng cho các sự kiện thể thao.

Cánh đồng điện gió ở Lâm Đồng. Ảnh: NAM ANH

Những “điểm nghẽn” trong làn sóng đầu tư năng lượng

Trong bối cảnh Quy hoạch điện VIII đang được đẩy mạnh thực thi, Lâm Đồng trở thành tâm điểm của dòng vốn đầu tư vào điện mặt trời và điện gió. Tuy nhiên, đằng sau những con số nghìn tỷ và công suất thiết kế lên đến hàng nghìn MW, bức tranh thực tế vẫn tồn tại vấn đề “mông lung” về công nghệ.

Khách đến mua vẫn chiếm đa số, song các giao dịch giá trị lớn không nhiều. Ảnh: THANH HOA

Chu kỳ tâm lý mới trên thị trường vàng

Sau giai đoạn tăng nóng từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2026, giá vàng trong nước đang trải qua đợt điều chỉnh mạnh. Tâm lý nhà đầu tư cũng thay đổi rõ rệt, từ nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội sang trạng thái thận trọng và hoài nghi hơn với triển vọng của thị trường.

Sự phát triển nhanh chóng của AI đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung pháp lý để quản lý hiệu quả công nghệ này. Ảnh: HẢI NAM

Quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm AI tạo ra

Từ những ca khúc, bức tranh, phần mềm cho đến các sáng chế công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình sáng tạo của con người. Tuy nhiên, khi các sản phẩm ấy tạo ra giá trị kinh tế, một câu hỏi lớn được đặt ra là việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ sẽ được thực hiện như thế nào?

Đồ họa: ANH QUÂN

Cảnh báo lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế

Số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) khiến các hình thức lừa đảo trong thương mại quốc tế trở nên ngày càng tinh vi. Cơ quan quản lý và chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần tăng cường xác minh đối tác và siết chặt quy trình giao dịch.

Nhà đầu tư tìm hiểu thông tin về dự án tại sàn giao dịch bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Bất động sản không còn là cuộc chơi của kỳ vọng

Sau một chu kỳ tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự thay đổi tâm lý của nhà đầu tư, từ kiếm lợi nhuận nhờ chênh lệch giá sang tìm kiếm dòng tiền khai thác. Sự thay đổi này bắt nguồn từ việc nhà đầu tư đã không còn tin tuyệt đối vào khả năng tăng giá liên tục của bất động sản.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Việc Công ty CP Đầu tư xây dựng 3-2 gửi văn bản đến cơ quan quản lý đề nghị kiểm tra giao dịch cổ phiếu (CP) của chính doanh nghiệp (DN) vì lo ngại những tình huống khó lường đã nói lên một tình huống, dù không phổ biến, nhưng luôn phải thực hiện là DN phải có kế hoạch theo dõi CP của mình để phòng tránh rủi ro.

Xếp hạng ẩm thực

Những ngày gần đây, chủ đề liên quan đến việc các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực ăn uống (F&B) được lọt vào bảng xếp hạng hoặc gắn sao Michelin được bàn luận sôi nổi. Mặc dù sao Michelin vốn luôn được xem là một tiêu chuẩn của ẩm thực, cũng giống như việc gắn sao khách sạn, nhưng sự phát triển của công nghệ cũng kéo theo nhiều thay đổi rất đáng suy nghĩ.

Khách hàng dùng điện thoại truy xuất thông tin hàng hóa qua mã QR .Ảnh: NAM ANH

Nền tảng dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa

Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quen với thao tác dùng điện thoại thông minh quét mã QR trên bao bì sản phẩm. Điều này đang đặt ra đòi hỏi ngày càng cao về tính xác thực và khả năng chứng minh nguồn gốc xuất xứ của những công cụ này.

Nhóm doanh nghiệp dệt may có tỷ trọng nhập khẩu bông lớn từ Mỹ như TCM, ADS, Vinatex… được hưởng lợi. Ảnh: SONG ANH

"Phép thử" mới với xuất khẩu Việt Nam

Đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% từ Mỹ mở ra một phép thử mới đối với năng lực thích ứng của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, trong bối cảnh các yêu cầu về chuỗi cung ứng, xuất xứ và tiêu chuẩn thương mại ngày càng khắt khe.

Cơ quan quản lý đã chủ động đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.

Tốc độ và tính dự báo trong hoàn thiện pháp luật kinh doanh

Năm 2025 đánh dấu tốc độ hoàn thiện pháp luật kinh doanh cao chưa từng có với 89 đạo luật được thông qua và nhiều thủ tục được cắt giảm. Cùng với những kết quả tích cực, cộng đồng doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn về tính ổn định, khả năng dự báo và sự tham gia thực chất vào quá trình xây dựng chính sách.

Tư vấn cho khách hàng vay mua bất động sản. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn đang được phân loại theo giá trị

Nếu trước đây tín dụng bất động sản chủ yếu được nhìn dưới góc độ rủi ro và cần kiểm soát chặt, thì quyết định mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực phục vụ nhu cầu thực như nhà ở xã hội, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Người dân mua xăng E10 tại một cửa hàng tại Hà Nội.Ảnh: THÀNH ĐẠT

Những vấn đề cần lưu tâm khi phủ sóng xăng E10 toàn quốc

Xăng E10 (loại nhiên liệu được pha trộn từ 90% xăng khoáng và 10% ethanol) đã được bán trên toàn quốc từ ngày 1/6 thay thế hoàn toàn xăng khoáng truyền thống. Trong những ngày đầu triển khai, do không có thêm lựa chọn nào khác, người dân vẫn mua xăng E10 sử dụng bình thường. Tuy nhiên, dư luận hiện đang dành sự quan tâm rất lớn đến chất lượng của loại nhiên liệu mới, đặc biệt là khả năng tương thích với phương tiện đang lưu thông, cũng như những tác động lâu dài đối với độ bền của động cơ.

Xe container ra vào khu vực làm thủ tục của một doanh nghiệp logistics tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn).

Dữ liệu quyết định hiệu quả chặn hàng giả tại biên giới

Trong thương mại điện tử xuyên biên giới, hàng giả có thể được vận chuyển bằng bưu kiện nhỏ, chuyển phát nhanh, đơn hàng được chia nhỏ, qua kho trung chuyển và các tuyến giao nhận thay đổi liên tục. Điều đó buộc công tác kiểm soát biên giới phải thay đổi.

Từ “Sell in May” đến World Cup

World Cup 2026 đang đến rất gần và cũng có những số liệu chỉ ra một số thời điểm giao dịch trên thị trường chứng khoán (TTCK) chùng xuống khi diễn ra ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới. Dữ liệu thống kê từ MBS chỉ ra thanh khoản của thị trường giảm khoảng 12% trong 3 kỳ World Cup gần nhất là 2014, 2018 và 2022.

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Việt Nam - Mỹ ra tuyên bố chung về tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố Tuyên bố chung về tiền tệ, tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ Đối thoại Chính sách Tài chính vĩ mô Việt Nam - Mỹ, nhấn mạnh việc tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế liên quan chính sách tỷ giá và tiền tệ.

Khi sản phẩm là hệ sinh thái

Nếu định nghĩa sản phẩm du lịch là những sự kiện, dịch vụ, hoạt động… phục vụ du khách thì cũng nên nhìn nhận đây là một hệ sinh thái hoặc một chuỗi liên kết để có những chiến lược, giải pháp phù hợp nhằm thu hút và phục vụ du khách một cách tốt nhất.

Kê khai thuế thu nhập cá nhân tại Thuế thành phố Hà Nội. Ảnh: Nam Anh

Chính sách thuế cần phản ánh đúng thu nhập

Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khiến nhiều ý kiến cho rằng chính sách thuế thu nhập cá nhân cần được điều chỉnh linh hoạt hơn, bảo đảm phản ánh đúng thu nhập và giảm áp lực cho người lao động.