Hiểm họa khi tin giả dẫn đến hậu quả thật

Anh đang đối mặt làn sóng bạo loạn nghiêm trọng nhất trong 13 năm qua, khi các thông tin sai lệch trên mạng xã hội châm ngòi cho hàng loạt cuộc biểu tình bạo lực trên cả nước. Những khoảng trống trong quản lý đã khiến mạng xã hội trở thành mảnh đất màu mỡ để các đối tượng xấu gieo rắc tin giả, kích động thù hận.
Người biểu tình phản đối nhập cư bất hợp pháp sau vụ tấn công bằng dao ở Southport xung đột với cảnh sát ở London, Anh ngày 31/7/2024. (Ảnh: Reuters)
Người biểu tình phản đối nhập cư bất hợp pháp sau vụ tấn công bằng dao ở Southport xung đột với cảnh sát ở London, Anh ngày 31/7/2024. (Ảnh: Reuters)

Tình trạng bất ổn kéo dài hơn một tuần qua tại Anh bùng phát sau vụ tấn công bằng dao ở tây bắc vùng England, khiến ba bé gái bị chết và 10 người bị thương. Biểu tình bạo lực nhanh chóng lan rộng sang nhiều thành phố lớn tại Xứ sở sương mù, kéo theo hậu quả nghiêm trọng.

Cảnh sát đã bắt giữ khoảng 480 đối tượng có hành vi gây rối và tấn công cảnh sát. Hơn 100 cảnh sát bị thương do đụng độ với người biểu tình, một số người bị thương nghiêm trọng. Ðến nay, làn sóng bạo loạn vẫn chưa lắng dịu.

Thủ tướng Anh Keir Starmer yêu cầu lực lượng an ninh tiếp tục duy trì trạng thái báo động cao trước nguy cơ bạo lực tiếp diễn. Khoảng 6.000 cảnh sát chống bạo động sẵn sàng trực chiến. Ðây là đợt huy động cảnh sát lớn nhất tại Anh kể từ năm 2011.

Trách nhiệm của các mạng xã hội

Ðáng lo ngại, những hậu quả nghiêm trọng về an ninh, xã hội nêu trên lại bắt nguồn từ tin đồn thất thiệt trên mạng xã hội về danh tính và tôn giáo của nghi phạm gây ra vụ tấn công ở vùng England.

Chỉ trong vòng vài giờ sau vụ tấn công, mạng xã hội tràn ngập tin sai sự thật về nghi phạm, cho rằng kẻ tấn công là người Hồi giáo xin tị nạn, đến Anh bất hợp pháp bằng thuyền vào năm 2023 và nằm trong danh sách theo dõi khủng bố.

Giới chức Anh đã nhanh chóng phủ nhận các thông tin sai lệch này, khẳng định nghi phạm được sinh ra ở Anh, có bố mẹ là người Rwanda đến Anh vào năm 2002.

Tuy nhiên, nỗ lực đó không thể dập tắt làn sóng bạo loạn. Nhiều đối tượng lợi dụng mạng xã hội để kích động bạo lực, kêu gọi người dân xuống đường biểu tình chống người nhập cư, tấn công nhà thờ Hồi giáo và nơi ở của những người xin tị nạn đến từ châu Phi và Trung Ðông.

Giới phân tích nhận định, những thông tin giả trên mạng xã hội đã để lại hậu quả thật đối với nước Anh khi biểu tình bạo lực bùng phát, hàng trăm người bị bắt, nhiều cửa hàng bị cướp phá…, gây thiệt hại không chỉ về vật chất, mà còn tạo ra những vết nứt trong khối đoàn kết dân tộc tại Anh.

Cảnh sát Anh cảnh báo, hiện bạo lực chưa kết thúc khi vẫn còn nhiều kế hoạch phá hoại đang tiếp tục được lan truyền trên mạng.

Giới phân tích nhận định, những thông tin giả trên mạng xã hội đã để lại hậu quả thật đối với nước Anh khi biểu tình bạo lực bùng phát, hàng trăm người bị bắt, nhiều cửa hàng bị cướp phá…, gây thiệt hại không chỉ về vật chất, mà còn tạo ra những vết nứt trong khối đoàn kết dân tộc tại Anh.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Yvette Cooper tuyên bố, các công ty truyền thông xã hội phải chịu một phần trách nhiệm khi lan truyền thông tin sai lệch dẫn đến bùng phát bạo lực. Trong khi tờ rơi về thời gian, địa điểm tổ chức biểu tình được phát tán tràn lan trên Facebook, video bạo lực xuất hiện trên TikTok, thì các ứng dụng WhatsApp và Telegram đã được sử dụng để kêu gọi người dân xuống đường biểu tình…

Tổ chức chống khủng bố Tech Against Terrorism đã ban hành cảnh báo khẩn cấp về việc Telegram bị những kẻ cực đoan sử dụng để kêu gọi biểu tình. Theo tổ chức này, việc Telegram không kiểm duyệt đầy đủ nội dung cực đoan đã góp phần gây ra bạo lực và bất ổn trên khắp nước Anh.

Giám đốc chính sách và nghiên cứu tại Viện Ðối thoại chiến lược (ISD) Jacob Davey khẳng định, làn sóng thông tin sai lệch trên mạng xã hội là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến chuỗi ngày bạo loạn vừa qua ở Xứ sở sương mù. Theo ông Jacob Davey, thông tin sai lệch không chỉ được lan truyền bởi những người muốn kích động bạo lực, mà còn bởi các nền tảng sử dụng thuật toán để ưu tiên hiển thị nội dung có khả năng thu hút nhiều tương tác nhất.

Thách thức trong quản lý thông tin

Tin giả tràn lan trên mạng xã hội không phải là câu chuyện mới trong thời đại công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ hiện nay. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres từng nhấn mạnh, một phần của internet đang bị biến thành "bãi rác thải" độc hại, nơi những thông tin sai sự thật lan tràn và bị các đối tượng truyền bá chủ nghĩa cực đoan lợi dụng để gây chia rẽ xã hội. Tuy nhiên, việc tìm ra giải pháp toàn diện cho vấn đề nhức nhối này vẫn là bài toán gai góc chưa tìm được lời giải đối với nhiều nước, trong đó có Anh.

Sau khi bạo loạn bùng phát, giới chức Anh đã yêu cầu các ông lớn công nghệ ngăn chặn tình trạng nội dung độc hại lan truyền trên mạng xã hội. Một số nền tảng trực tuyến nhanh chóng phản hồi lời kêu gọi của Chính phủ Anh bằng cách xóa các bài đăng bị gắn cờ. Ðội ngũ kiểm duyệt của Telegram đang tích cực theo dõi tình hình, xóa các kênh và bài có nội dung kêu gọi bạo lực.

Trong khi đó, Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh quyết định truy tố một người đàn ông với tội danh kích động thù hận trực tuyến, khi đăng tải các bài viết có những lời lẽ đe dọa, lăng mạ và kích động thù hận chủng tộc trên Facebook. Giới chức Anh khẳng định sẽ xử lý mạnh tay đối với những kẻ kích động bạo lực trực tuyến.

Tuy nhiên, đây được cho chỉ là những giải pháp tình thế để giải quyết khó khăn trước mắt. Các chuyên gia nhận định, những biện pháp ngăn chặn thông tin độc hại trên mạng xã hội không nên chỉ dừng lại ở việc yêu cầu các công ty công nghệ gỡ hoặc đính chính nội dung sai lệch, không phù hợp. Về lâu dài, để xử lý tận gốc vấn đề tin giả trên mạng xã hội, London cần ban hành những quy định nghiêm ngặt về an toàn thông tin trực tuyến.

Trên thực tế, Anh đã thông qua Ðạo luật An toàn trực tuyến vào tháng 10/2023 trao cho Cơ quan quản lý truyền thông Ofcom quyền phạt các công ty truyền thông xã hội lên tới 10% doanh thu toàn cầu hằng năm, nếu không kiểm soát việc phát tán tin giả, tài liệu bất hợp pháp như tuyên truyền khủng bố, lừa đảo trực tuyến và kích động bạo lực… Tuy nhiên, dự kiến đầu năm 2025, Ðạo luật An toàn trực tuyến mới được triển khai, do Ofcom vẫn đang hoàn tất soạn thảo văn bản hướng dẫn thực thi luật.

Ông Adam Leon Smith, chuyên gia an ninh mạng tại Hiệp hội Máy tính Anh kêu gọi sớm triển khai đạo luật, nhằm buộc các ông lớn công nghệ kiểm soát, ngăn chặn tin giả ngay từ đầu nguồn, trước khi chúng bị phát tán và gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, công nghệ kỹ thuật số mang đến cơ hội lớn nhằm xây dựng một tương lai bình đẳng, bền vững và hòa bình hơn cho tất cả người dân, song các thông tin độc hại trên mạng có thể làm xói mòn lòng tin, gây căng thẳng, thậm chí gieo mầm mống bạo lực và xung đột. Vụ việc phát tán tin giả và kích động biểu tình bạo lực, góp phần gây ra làn sóng bạo loạn tại Anh không chỉ phơi bày những mặt trái của mạng xã hội, mà còn một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo các nước về sự cấp thiết phải mạnh tay xử lý tận gốc vấn nạn thông tin độc hại, xây dựng môi trường lành mạnh trên không gian mạng.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.