Anh sinh năm 1992, là nhà sáng lập Viet Endangered Narratives (VEN) - một tổ chức phi lợi nhuận sử dụng hình thức kể chuyện bằng hình ảnh để thúc đẩy bảo tồn thiên nhiên và di sản văn hóa ở Việt Nam. Anh từng là chủ nhân của Giải Nhất hạng mục video của Cuộc thi ảnh, video “Việt Nam hạnh phúc - Happy Vietnam năm 2023” với tác phẩm “Đà Nẵng - Thành phố đa dạng sinh học”.
Đạo diễn Nguyễn Thành Paven: Tôi sinh ra và lớn lên ở Sơn Tịnh (Quảng Ngãi), nơi có núi, có rừng, có biển và những dòng sông thơ ấu. Vào TP Hồ Chí Minh học ngành xây dựng, tốt nghiệp đại học, đi làm, nhưng lạc lõng giữa những công thức kinh doanh và môi trường đô thị. Trong những ngày tháng đó, khi được làm việc tại Măng Đen (Kon Tum, nay là Quảng Ngãi), vùng đất cao nguyên bao quanh bởi rừng già, tôi mới nhận ra sự kết nối sâu sắc giữa mình với thiên nhiên, động vật hoang dã và những con người miền núi hiền lành, mộc mạc.
Phóng viên (PV): Có phải “cơ duyên ấy” đã dẫn dắt trái tim và suy nghĩ của anh về việc chọn lựa các đề tài phim về thế giới động vật, thiên nhiên quanh mình?
Đạo diễn Nguyễn Thành Paven: Sau một thập kỷ bôn ba với nhiều công việc khác nhau trong lĩnh vực media, tôi quyết định trở về Đà Nẵng sinh sống và sáng lập Viet Endangered Narratives (VEN) tôi và ê-kíp đã chọn các đề tài phim xoay quanh ba trục chính. Đó là bảo tồn động vật hoang dã và đa dạng sinh học, đây là mảng được đầu tư nhiều nhất, là “linh hồn” của mọi dự án VEN; Di sản văn hóa và mối liên hệ giữa con người - thiên nhiên và cuối cùng là những người hùng thầm lặng trong lĩnh vực bảo tồn - những con người đang ngày đêm âm thầm giữ gìn sự sống cho các loài và môi trường sống của chúng.
PV: Một lý do mà anh chọn Đà Nẵng để lập nghiệp, phải chăng từ chính sự cuốn hút của thiên nhiên nơi này?
Đạo diễn Nguyễn Thành Paven: Đà Nẵng thật sự là “kho báu xanh” của miền trung. Riêng bán đảo Sơn Trà đã ghi nhận khoảng 780 loài sinh vật biển, trong đó có 108 loài rong, 3 loài cỏ biển, 177 loài san hô cứng và hơn 400 loài cá; ở các rạn phía bắc bán đảo, độ che phủ san hô đạt mức trung bình-tốt (30 - 70%), cá biệt có transect lên tới ~70%. Sự đa dạng ấy kết hợp ba hệ sinh thái then chốt-rạn san hô, thảm cỏ biển, đáy mềm-tạo nên giá trị sinh học lẫn du lịch hiếm có.
Tôi đề xuất thành lập Khu bảo tồn biển Sơn Trà với cơ cấu độc lập khỏi hệ thống quản lý bãi tắm. Cốt lõi là quy hoạch lại không gian sử dụng biển, biến Sơn Trà thành “phòng thí nghiệm sống” cho du lịch bền vững: Du khách vẫn được trải nghiệm, nhưng mỗi trải nghiệm gắn liền với trách nhiệm và hiểu biết. Khi con người thấy thế giới dưới nước “gần” và “liên hệ trực tiếp” tới bữa ăn, sức khỏe, tương lai con cháu mình, họ sẽ tự nguyện bảo vệ đại dương - điều mà bất kỳ chính sách nào cũng cần để trường tồn.
PV: Theo anh, người trẻ cần làm gì để chung tay bảo vệ tầng sinh quyển, đa dạng sinh học?
Đạo diễn Nguyễn Thành Paven: Tôi tin rằng, Trái đất là một thể thống nhất, nơi mọi hành động, dù nhỏ-đều để lại hệ quả lớn hơn ta tưởng. Có lẽ nhiều người từng nghe qua về “hiệu ứng cánh bướm”: Một chuyển động tưởng như vô hại ở một nơi có thể tạo ra cơn bão ở nơi khác. Tương tự như vậy, mỗi hành động thường ngày của chúng ta không chỉ ảnh hưởng đến bản thân, mà còn tác động đến cộng đồng, quốc gia và rộng hơn là cả hành tinh này. Nếu ai cũng có ý thức về mối liên kết giữa con người và hệ sinh thái, nếu ai cũng hiểu rằng, mình không đứng ngoài thiên nhiên mà là một phần của nó, thì chắc chắn chúng ta sẽ sống có trách nhiệm hơn. Bảo vệ đa dạng sinh học không phải là một nhiệm vụ xa vời dành cho “ai đó”. Đó là việc gắn liền với hơi thở hằng ngày và nếu mỗi người đều hành động với nhận thức ấy, thì chúng ta có thể cùng nhau tạo ra một hành tinh lành mạnh hơn, cho mình và cho những người chưa kịp ra đời.
PV: Cảm ơn anh đã chia sẻ!
