Hậu Giang phát huy hiệu quả các công trình thích ứng biến đổi khí hậu

Trong những năm qua, tỉnh Hậu Giang chú trọng đầu tư xây dựng nhiều công trình thích ứng biến đổi khí hậu. Các công trình này đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong sinh hoạt đời sống, giúp sản xuất theo hướng ổn định, bền vững.
Tuyến đê bao Long Mỹ - Vị Thanh dài hơn 70km.
Tuyến đê bao Long Mỹ - Vị Thanh dài hơn 70km.

Ðến nay, Hậu Giang đã đầu tư 27 công trình trọng điểm phòng chống thiên tai cấp tỉnh. Hạ tầng thủy lợi đã được xây dựng khép kín đạt tiêu chí số 03 xã nông thôn mới (đê bao, cống, nạo vét kênh), hình thành 915 vùng thủy lợi khép kín, có diện tích từ 30-100 ha/vùng, tổng kinh phí thực hiện gần 822,6 tỷ đồng, trong đó nhân dân đóng góp khoảng 25%. Việc đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi được thực hiện theo quy hoạch các tiểu vùng, trong đó ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống đê bao, bờ bao, kết hợp với đầu tư hệ thống cống ngăn mặn, giữ ngọt để chủ động trong sản xuất.

Ngoài ra, bằng nguồn vốn của ngân sách trung ương và đối ứng của địa phương, tỉnh cũng đã đầu tư nhiều công trình ứng phó biến đổi khí hậu, mang lại hiệu quả thiết thực, như: Hệ thống đê bao Long Mỹ-Vị Thanh (giai đoạn 1 và 2); hệ thống cống ngăn mặn Nam kênh Xà No (giai đoạn 1 và 2); cống Hậu Giang 3 huyện Long Mỹ; xây dựng hồ chứa nước ngọt tỉnh Hậu Giang… với tổng mức đầu tư hơn 1.473,7 tỷ đồng.

Ông Bùi Quốc Thịnh ở ấp 7, xã Vĩnh Viễn A, huyện Long Mỹ kể: Trước đây việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn vì không có đường giao thông, chủ yếu di chuyển bằng ghe, xuồng. Hằng năm, người dân lo mặn xâm nhập từ Biển Tây theo sông Cái Lớn dẫn vào sông Nước Ðục. Thiệt hại nặng nhất là vào năm 2016, nồng độ mặn có nơi gần 20‰ , tới cây khóm (dứa) còn chịu không nổi nói gì đến cây ăn trái khác và cây lúa. Từ năm 2019, khi dự án đê bao Long Mỹ-Vị Thanh hoàn thành, đưa vào sử dụng, người dân ai cũng rất vui mừng. "Với mặt đường tuyến đê rộng 3,5m, chỉ cần một cú điện thoại là có xe tải, xe taxi đến tận nhà. Chưa kể giá cả bán khóm cũng cao hơn, thay vì trước đây phải mất 500 đồng/trái khóm để vận chuyển bằng ghe ra lộ lớn để bán cho thương lái", ông Thịnh quả quyết.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Viễn A, huyện Long Mỹ, trước đây, người dân sản xuất lúa theo kiểu "chạy mặn", năng suất chỉ đạt khoảng hơn 7 tấn/ha, nhưng từ khi có hệ thống ô đê bao, năng suất đã tăng lên từ 12-13 tấn/ha. Ông Lê Hồng Việt, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Long Mỹ, cho biết, nhờ chủ động đầu tư các công trình ứng phó đã mang lại hiệu quả thiết thực. Hiện nay, tuyến sông Ngan Dừa, tiếp giáp với huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu đã có hệ thống cống ngăn mặn, còn tuyến sông Nước Ðục đã có tuyến đê bao Long Mỹ-Vị Thanh. Riêng tuyến sông Nước Trong nếu được đầu tư hệ thống đê bao sẽ bảo đảm ngăn mặn phục vụ cho gần 10.000 ha đất sản xuất, khi đó sẽ giúp khép kín hoàn toàn diện tích đất sản xuất của huyện.

Còn ở thành phố Vị Thanh, hiện có 4 tuyến đê bao chính (gồm đê bao phía bắc Xà No; đê bao ngăn mặn phía nam Xà No; đê bao ngăn mặn Long Mỹ-Vị Thanh; hệ thống đê bao sông Cái Lớn từ Hóc Hỏa đến Kênh Năm), với tổng cộng có 106 cống. Theo Trạm Thủy lợi thành phố Vị Thanh, hệ thống cống đã giúp ngăn triều cường bảo đảm chủ động phòng chống hạn, mặn. Cống được đóng, mở nhanh chóng, kịp thời bằng điện. Hệ thống cống cũng thường xuyên được duy tu, bảo dưỡng nhằm bảo đảm vận hành tốt khi có lệnh đóng, mở.

Theo ông Trần Thanh Toàn, Chi cục trưởng Thủy lợi, Chánh Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Hậu Giang, các giải pháp công trình thích ứng biến đổi khí hậu đã góp phần giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu, mang lại hiệu quả tích cực cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân trên địa bàn tỉnh. Ðối với các công trình đê bao, cống ngăn mặn, hồ nước ngọt đã giúp chủ động trong việc quản lý nước, ngăn chặn xâm nhập mặn, bảo đảm cung cấp nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng lúa, cây ăn trái và thủy sản trên địa bàn.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Hậu Giang, Trương Cảnh Tuyên thông tin thêm: Hiện nay, công trình xây dựng dự án Hồ nước ngọt ở huyện Vị Thủy (giai đoạn 2) đang hoàn thiện đưa vào khai thác. Với lượng nước được trữ trong hồ khoảng 1,8 triệu m3, sẽ giúp Hậu Giang chủ động thực hiện kế hoạch hành động và ứng phó với nước biển dâng, xâm nhập mặn, cung cấp nguồn nước mặt bảo đảm chất lượng thường xuyên cho các nhà máy xử lý nước sạch của tỉnh và bảo đảm nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 260 nghìn dân thuộc thành phố Vị Thanh, thị xã Long Mỹ, các huyện Long Mỹ, Vị Thủy và Châu Thành A. Ngoài ra, các dự án nạo vét các tuyến sông, kênh rạch trên địa bàn tỉnh phục vụ vùng sản xuất cũng được quan tâm đầu tư.

Hậu Giang cũng đang triển khai thực hiện dự án nạo vét kênh trục. Dự án này có tổng kinh phí thực hiện khoảng 320 tỷ đồng, từ nguồn vốn ngân sách nhà nước do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý và của địa phương. Theo đó, sẽ nạo vét kênh trục Nàng Mau 2 với chiều dài khoảng 28km; nạo vét kênh trục Hậu Giang 3 với chiều dài khoảng 43,70km; xây mới 21 cống điều tiết nước trên tuyến Nàng Mau 2. Cùng với hệ thống thủy lợi hiện có, dự án này sẽ giúp tăng khả năng dẫn nước ngọt, trữ nước ngọt tạo nguồn để cấp cho khoảng 22.000ha đất sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân trong vùng, cải thiện giao thông đường thủy. Ðây là công trình trọng điểm (được thực hiện trong giai đoạn 2022-2025), sẽ góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Hậu Giang; phù hợp với Nghị quyết số 120 của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu ■

Có thể bạn quan tâm

Người dân mang pin cũ đến cân đổi quà tại “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”.

Lan tỏa “sống xanh” trong cộng đồng

Từ không gian mở đầy ắp tính tương tác của “Ngày hội sống xanh An Giang 2026”, đến các hoạt động tình nguyện trong nhà trường hay dọc các tuyến đường ven biển, thông điệp “Phân loại là khởi đầu-Tuần hoàn là tương lai” tại An Giang đang trở thành hành động thực tế, dần thấm sâu vào nếp sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Cánh đồng lúa-tôm được giới chuyên gia đánh giá là mô hình canh tác sinh thái đặc thù tại đồng đất Cà Mau, cho ra những sản phẩm gạo hữu cơ đạt nhiều chứng nhận quốc tế và thân thiện với môi trường.

Liên kết bền vững, đưa gạo Cà Mau vươn xa

Sau hợp nhất tỉnh, diện tích đất canh tác tại Cà Mau tăng lên gần gấp đôi so với trước, trong đó, canh tác lúa có hơn 185.000 ha, gieo trồng 2 vụ mỗi năm, với tổng sản lượng khoảng 1,8 triệu tấn. Sản lượng này giúp Cà Mau không chỉ bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ mà còn có điều kiện để xuất khẩu.

Hệ sinh thái rừng đước lâu năm tại xã Long Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long phục hồi hệ sinh thái rừng ven biển

Từ các dự án khôi phục và phát triển rừng, tỉnh Vĩnh Long đã thiết lập một vành đai xanh khu vực ven biển với gần 18.000 ha rừng ngập mặn, rừng chắn sóng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh sẽ phát triển lâm nghiệp sinh thái, thích ứng biến đổi khí hậu và nước biển dâng, gắn với du lịch biển.

Nông dân xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ chăm sóc ruộng lúa kết hợp với nuôi tôm.

Cần quy hoạch cụ thể vùng sản xuất tôm-lúa

Trước đây, mô hình sản xuất tôm-lúa phát triển rất mạnh ở vùng ven biển Sóc Trăng (cũ) đã giúp hàng nghìn hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và được đánh giá là bền vững về môi trường. Thế nhưng, do thiếu quy hoạch và chưa có chiến lược phát triển ổn định, những năm gần đây, mô hình sản xuất này phát sinh nhiều bất cập và có dấu hiệu bị chững lại…

Một đoạn kênh Xáng Cùng nhưng bờ bên trái thuộc tỉnh An Giang đã có nước kéo đến tận nhà, còn bờ bên ấp Thanh Tùng (xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau), người dân vẫn mỏi mòn chờ nước sinh hoạt.

Mỏi mòn cơn “khát” nước sạch

Xã Biển Bạch là vùng ngọt của tỉnh Cà Mau, nhưng bao đời nay vẫn phải "oằn mình" trong cơn khát mùa khô, mọi sinh hoạt của người dân đều phải trông chờ những cơn mưa. Hạn về, nguồn dự trữ vơi cạn, người dân lại chật vật tìm nước ngọt để giải cơn khát.

Nông dân xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp sử dụng máy bay không người lái, để chăm sóc đồng ruộng.

Cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số nông nghiệp

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và nông nghiệp Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều công nghệ và mô hình được giới thiệu, câu hỏi quan trọng vẫn là: Bắt đầu từ đâu để chuyển đổi số đi vào thực chất?

Điện gió góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh Vĩnh Long.

Khát vọng vươn mình từ năng lượng xanh

Vĩnh Long được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng sạch. Địa phương này sở hữu chiều dài khoảng 130 km bờ biển, tổng diện tích mặt biển hơn 10.000 km², thuận lợi để triển khai các dự án điện gió.

Mô hình lúa hữu cơ, kết hợp nuôi tôm càng xanh xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long.

Vĩnh Long trồng lúa sạch, thân thiện môi trường

Những mô hình sản xuất lúa, gạo hữu cơ Long Hòa-Hòa Minh, trồng lúa phát thải thấp, gắn với liên kết chuỗi giá trị của tỉnh Vĩnh Long đã góp phần nâng cao đời sống nhân dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thủy lợi giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho vùng trọng điểm sản xuất cây giống, cây ăn quả tại tỉnh Vĩnh Long.

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh chủ động ứng phó hạn mặn

Những ngày đầu tháng ba, tình hình xâm nhập mặn trên các tuyến sông chính vào nội đồng tại tỉnh Vĩnh Long diễn biến phức tạp. Người dân cùng chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp đang tập trung các giải pháp để trữ nước ngọt phục vụ sản xuất và bảo vệ vườn cây.

Dừa được trồng mới tại xã Phú Cần, tỉnh Vĩnh Long.

Trồng dừa phát thải thấp, giá trị cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng, thị trường quốc tế đang siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đứng trước yêu cầu chuyển đổi theo hướng xanh, minh bạch và bền vững.

Diêm dân vùng ven biển xã Vĩnh Hậu (Cà Mau) đang vào cao điểm vụ sản xuất muối. (Ảnh THANH CƯỜNG)

Khát vọng làm giàu, đi lên từ biển

Những ngày đầu năm 2026, chúng tôi trở lại vùng ven biển thuộc các xã Vĩnh Hậu, Long Điền, Đông Hải, Gành Hào (tỉnh Bạc Liêu trước đây), nay thuộc tỉnh Cà Mau.

Khi thương mại hóa được tín chỉ carbon, Cà Mau sẽ có thêm nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng nhờ “kho báu xanh” ở đại ngàn rừng ngập mặn.

Đánh thức “kho báu xanh” giữa rừng đước Cà Mau

Bao đời nay, người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau vẫn xem những cánh rừng ngập mặn là “mái nhà” che chắn bão dông. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sâu dưới những tán rừng bạt ngàn ấy là một “cỗ máy” vĩ đại đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh “khóa chặt” khí thải nhà kính cho hành tinh.

Cơ giới hóa trong trồng lúa chất lượng cao ở Hợp tác xã Tiến Thuận, thành phố Cần Thơ.

Chuyển đổi sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn

Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ có hơn 640 hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều hợp tác xã hoạt động hiệu quả nhờ đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường, liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ, tăng thu nhập cho xã viên.

Nông dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp thu hoạch lúa hè thu 2025.

Trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải

Trong những năm qua, nông dân tỉnh Đồng Tháp đã tích cực tham gia trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Nhờ sản xuất theo quy trình tiên tiến, thân thiện với môi trường, liên kết đầu vào, đầu ra chặt chẽ cho nên chi phí giảm, lợi nhuận tăng…, nông dân rất phấn khởi.

Màu xanh của các loại cây rau, trong đó có lục bình bên dòng sông Cái Lớn, đoạn qua TP Cần Thơ.

Sinh kế từ lục bình

Cái Lớn, Cái Bé (tỉnh An Giang) là dòng sông cặp đôi duy nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long. Nơi đây, người dân bền bỉ bám đất, bám sông để mưu sinh đầy sáng tạo, trong đó có nghề đan lục bình đem lại thu nhập ổn định và cuộc sống bình yên.