Có mặt tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bến Lức (xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh), nhiều người không khỏi xúc động khi chứng kiến việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Huỳnh Thị Mộng Tuyền, địa phương đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ. Cụ thể là thành lập 2 đội lấy mẫu với 74 thành viên; chuẩn bị phương tiện khai quật, dụng cụ chuyên dụng phục vụ lấy mẫu, lưu trữ mẫu và các thiết bị ghi chép, quản lý mã định danh theo đúng quy định.
Còn tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dương Minh Châu (xã Dương Minh Châu), Bí thư Đảng ủy xã Huỳnh Vương Hiếu gióng ba hồi chuông chiêu tập anh linh các Anh hùng liệt sĩ. Sau nghi thức viếng, đội khai quật hài cốt liệt sĩ đã tiến hành khai quật, lấy mẫu để giám định ADN. Nơi đây có 2.453 mộ, trong đó có 394 hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đồng chí Hiếu cho biết công tác này sẽ tiến hành từ nay đến 27/7/2026.
Đến Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Huệ (xã Đông Thành), chúng tôi ghi nhận sự tập trung nhân lực, phương tiện, tổ chức thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao. Bí thư Đảng ủy xã Đào Ngọc Thanh cho biết, công tác khai quật, lấy mẫu được triển khai liên tục, kể cả vào ban đêm nhằm tận dụng thời gian và điều kiện thời tiết thuận lợi. Sau 4 ngày triển khai, các tổ, đội công tác khai quật được 166 phần mộ để lấy mẫu ADN phục vụ công tác giám định, xác định danh tính liệt sĩ.
Theo Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, đợt khảo sát nhằm làm cơ sở tham mưu xây dựng phương án lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, góp phần xác định danh tính liệt sĩ. Đây là việc làm có ý nghĩa sâu sắc, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các gia đình liệt sĩ, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Hoạt động này cũng là một trong những phần việc quan trọng thuộc “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; là bước chuẩn bị cần thiết để đánh giá cụ thể hiện trạng từng nghĩa trang, bảo đảm việc triển khai trong thời gian tới đúng quy định, chặt chẽ, an toàn và hiệu quả. Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 20.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, cần lấy mẫu ADN để phục vụ công tác giám định.
Những ngày này, nhiều đoàn công tác do lãnh đạo tỉnh đến thăm và động viên các tổ đội công tác thực hiện nhiệm vụ trong đêm. Có mặt ở hiện trường khai quật, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tây Ninh Lê Thị Cẩm Tú cho rằng, chiến dịch không chỉ hướng đến việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trên chiến trường xưa mà còn tập trung rà soát, xác minh thông tin, hoàn thiện hồ sơ và đẩy mạnh công tác xác định danh tính liệt sĩ bằng các phương pháp khoa học hiện đại.
“Bên cạnh lực lượng vũ trang, các cơ quan chuyên môn cần tích cực rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ liệt sĩ; thu thập, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin liên quan liệt sĩ, mộ liệt sĩ; đồng thời phối hợp chặt chẽ đơn vị chức năng trong xác minh, xử lý thông tin. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu liệt sĩ, mộ liệt sĩ; triển khai lấy mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ và mẫu hài cốt để giám định ADN cũng đang được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả công tác xác định danh tính”, đồng chí Lê Thị Cẩm Tú nói.
Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh, những năm qua, lực lượng vũ trang tỉnh vẫn bền bỉ thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao, vượt qua nhiều khó khăn, gian khổ để đưa đồng đội trở về đất mẹ. Đó là những chuyến công tác kéo dài nhiều tháng giữa rừng sâu, những cuộc hành trình vượt qua địa hình hiểm trở, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn và thời tiết khắc nghiệt. Các cán bộ, chiến sĩ kiên trì bám địa bàn, lần theo từng nguồn tin, từng lời kể của nhân chứng, từng dấu tích còn sót lại sau hàng chục năm chiến tranh để xác định vị trí tìm kiếm. Có những địa điểm phải khảo sát nhiều lần mới đủ cơ sở tổ chức tìm kiếm. Có những nguồn tin phải mất nhiều thời gian xác minh, đối chiếu mới có thể triển khai lực lượng. Dẫu vậy, họ vẫn không quản ngại khó khăn, bởi mỗi thông tin được làm sáng tỏ đều mang theo hy vọng về một cuộc trở về; mỗi liệt sĩ được tìm thấy đều là kết quả của sự kiên trì, trách nhiệm và nghĩa tình đồng đội. Trong hành trình ấy, sự phối hợp, hỗ trợ của chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia đã góp phần quan trọng giúp các đội hoàn thành nhiệm vụ. Những kết quả đạt được mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc, góp phần vun đắp mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Campuchia. 500 ngày đêm không chỉ là khoảng thời gian để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra mà còn là hành trình thể hiện trách nhiệm, tình cảm và lòng tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân tỉnh đối với các Anh hùng liệt sĩ.
Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, đến nay, tổng số hài cốt liệt sĩ do tỉnh tìm kiếm, quy tập được là 8.994 bộ, trong đó có 282 hài cốt xác định được danh tính. Đó không chỉ là những con số, mà phía sau là biết bao gia đình đã mòn mỏi chờ tin người thân suốt hàng chục năm qua. Và “Chiến dịch 500 ngày đêm...” là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm và lòng biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân tỉnh Tây Ninh đối với các Anh hùng liệt sĩ.