Bình luận quốc tế

Hành động khẩn cấp vì an ninh lương thực

Các quốc gia thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cam kết tăng cường giải quyết cuộc khủng hoảng an ninh lương thực nghiêm trọng, nhất là thách thức đối với các nước kém phát triển nhất (LDC) và các nước đang phát triển nhập khẩu lương thực ròng (NFIDC). Đây là hành động cần thiết và khẩn cấp trong cuộc chiến chống nạn đói có nguy cơ bùng phát ở nhiều nơi trên thế giới.
Một khu chợ thực phẩm ở Rome của Italia. (Ảnh: FAO)
Một khu chợ thực phẩm ở Rome của Italia. (Ảnh: FAO)

Tại cuộc họp của Ủy ban Nông nghiệp ở Geneva (Thụy Sĩ), các thành viên WTO tiếp tục rà soát các chính sách hỗ trợ để bảo đảm phù hợp các quy định của WTO và thảo luận việc thực hiện các kết quả được thông qua tại các hội nghị cấp bộ trưởng ở Bali và Nairobi và Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 (MC12) tại Geneva về lương thực vào tháng 6/2022.

Các thành viên WTO đã thảo luận 15 vấn đề mới liên quan chính sách trang trại, gồm tiếp cận thị trường, hỗ trợ trong nước và cạnh tranh xuất khẩu.

Những vấn đề này bao gồm chương trình ngũ cốc mới của Trung Quốc, các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mexico, Maroc, Tajikistan và Thổ Nhĩ Kỳ, chương trình chuyển đổi cơ cấu đối với gạo của Nhật Bản và Đạo luật Giảm lạm phát của Mỹ.

Nhiều thành viên ghi nhận sự tương đồng giữa các đề xuất và bày tỏ ủng hộ cách tiếp cận từng bước để đạt các mục tiêu này. Một số thành viên LDC, cụ thể là Guinea, Haiti, Mauritanie, Niger, Sierra Leone và Uganda, lần đầu tuyên bố không sử dụng trợ cấp xuất khẩu nông nghiệp.

Cam kết tăng cường bảo đảm an ninh lương thực của các thành viên WTO được đưa ra trong bối cảnh Chương trình Lương thực thế giới (WFP) cảnh báo thế giới tiếp tục đối mặt cuộc khủng hoảng đói và dinh dưỡng lớn nhất lịch sử hiện đại do xung đột, biến đổi khí hậu và các cú sốc kinh tế gây ra.

Theo dữ liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và WFP, 11,7% dân số thế giới phải đối mặt tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng năm 2021, trong đó các nước LDC và NFIDC chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Năm 2022, các quốc gia này phải đối mặt tình hình tồi tệ với hóa đơn nhập khẩu lương thực kỷ lục, tăng 10% (4,9 tỷ USD) đối với các nước LDC và 17% (21,7 tỷ USD) đối với các nước NFIDC.

Trong khi đó, giá lương thực toàn cầu vẫn ở mức cao bất chấp những tác động tích cực của Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen do Liên hợp quốc làm trung gian, giúp hạ giá sau mức đỉnh vào tháng 3/2022.

WFP cũng cảnh báo tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng chưa từng có đã kéo dài ở các quốc gia Sừng châu Phi (HOA) do ảnh hưởng bởi hạn hán. Đây là một trong những khu vực mất an ninh nghiêm trọng nhất trên thế giới.

Theo WFP, nhu cầu nhân đạo tại khu vực này sẽ vẫn cao trong năm 2023 và cộng đồng quốc tế cần tăng hỗ trợ để bảo vệ tính mạng của người dân.

Trong khi đó, tại Hội nghị cấp cao Ibero-American, gồm các nước nói tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ở khu vực Mỹ Latin và châu Âu, được tổ chức ở Cộng hòa Dominicana mới đây, lãnh đạo 22 quốc gia đã ký tuyên bố cam kết đẩy lùi tình trạng mất an ninh lương thực ở khu vực Mỹ Latin, cải thiện các biện pháp kiểm soát di cư và tìm cách tăng nguồn hỗ trợ tài chính cho các nền kinh tế còn khó khăn trong khu vực.

Khu vực này có khoảng 60 triệu người đang đối mặt những vấn đề an ninh lương thực, trong bối cảnh khoảng một phần ba thực phẩm sản xuất trong khu vực bị lãng phí vì những vấn đề trong khâu phân phối, dự trữ hoặc trong các chuỗi tiếp thị.

Trong thời kỳ khủng hoảng hiện nay, để ngăn chặn nạn đói xảy ra, các tổ chức quốc tế về lương thực và WTO đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy quan hệ đối tác giữa các bên liên quan, bao gồm chính phủ, các tổ chức quốc tế, khu vực tư nhân và các chủ thể địa phương, duy trì thương mại và các thị trường nông sản rộng mở, có thể dự đoán xu thế và minh bạch bằng cách không áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại phi lý đối với nông sản và thực phẩm.

Đây là các yếu tố giúp bảo đảm dòng chảy liên tục của thực phẩm, cũng như sản phẩm, dịch vụ và đầu vào thiết yếu cho sản xuất và cung ứng nông sản, thực phẩm.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.