Giải bài toán an ninh lương thực

Để giúp châu Phi vượt qua cuộc khủng hoảng lương thực nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, các đối tác phát triển vừa cam kết hỗ trợ hàng chục tỷ USD thúc đẩy sản xuất lương thực tại châu lục này trong 5 năm tới. Các nhà phân tích cho rằng, chìa khóa giúp giải quyết tận gốc nạn đói tại châu Phi là tăng cường năng lực tự sản xuất, thay vì phụ thuộc nhập khẩu và cứu trợ.
Người nông dân bên ruộng ngô bị hư hại do hạn hán tại Turkana, Kenya. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Người nông dân bên ruộng ngô bị hư hại do hạn hán tại Turkana, Kenya. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo Liên hợp quốc, hơn 20% dân số châu Phi, tương đương 278 triệu người, đang đối mặt nạn đói. Chỉ riêng tại khu vực Sahel, khoảng 18,6 triệu người phải sống trong tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng, tăng hơn 5,6 triệu người so con số được đưa ra hồi tháng 6/2022. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết, các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất là Burkina Faso, Niger và Nigeria.

Trong khi đó, Chương trình Lương thực thế giới (WFP) của Liên hợp quốc cũng cảnh báo, cuộc khủng hoảng nhân đạo tại khu vực Sừng châu Phi đang ngày càng khó kiểm soát. Nạn suy dinh dưỡng tiếp tục lan rộng. Ước tính, 5,1 triệu trẻ em tại Ethiopia, Kenya và Somalia bị suy dinh dưỡng nặng, kéo theo những hệ lụy khôn lường đối với sự phát triển và cuộc sống của các em.

Giới chuyên gia nhận định, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực tại châu Phi là những vết thương do đại dịch Covid-19 gây ra chưa được chữa lành, trong khi cuộc xung đột tại Ukraine đẩy giá năng lượng và ngũ cốc tăng cao trong thời gian dài. Chuyên gia nông nghiệp tại Cộng đồng Kinh tế các nước Tây Phi (ECOWAS) Bio Goura Soulé cho rằng, sau khi chạm mức cao kỷ lục vào tháng 3/2022, giá lương thực thế giới đã giảm hồi cuối năm 2022, sau khi Ukraine nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen.

Nhờ vậy, châu Phi đã tránh được kịch bản rơi vào nạn đói trên diện rộng. Tuy nhiên, giá phân bón liên tục tăng vẫn có thể ảnh hưởng hoạt động sản xuất nông nghiệp trong năm 2023. Theo ông Soulé, tình trạng thiếu lương thực tại châu Phi chưa thể sớm lắng dịu, nhất là khi hầu hết các nước cần hỗ trợ lương thực trên thế giới đều ở khu vực này.

Biến đổi khí hậu cũng là một trong những nguyên nhân khiến bức tranh an ninh lương thực tại châu Phi thêm đậm gam xám. WFP mới đây cảnh báo, sau 5 mùa liên tiếp ghi nhận lượng mưa dưới mức trung bình, quy mô cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Sừng châu Phi ngày càng lan rộng. Đáng lo ngại, lượng mưa từ tháng 3 đến tháng 5/2023 cũng được dự báo dưới mức trung bình.

Bên cạnh đó, tình trạng xung đột kéo dài hạn chế hoạt động của các tổ chức nhân đạo. Văn phòng Liên hợp quốc tại Tây Phi và Sahel cho biết, bất ổn tiếp tục gia tăng ở phần lớn khu vực Tây Phi và Sahel bất chấp những nỗ lực của các lực lượng an ninh quốc gia và đối tác quốc tế.

Từ giữa năm 2021 đến nay, WFP đã tăng hơn gấp đôi số lượng lượt cứu trợ tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi hạn hán ở Sừng châu Phi, từ 4 triệu lên hơn 8,8 triệu người nhận lương thực mỗi tháng. Tuy nhiên, các nhu cầu nhân đạo tiếp tục vượt xa khả năng cứu trợ. WFP nhấn mạnh, châu Phi sẽ mất rất nhiều năm để có thể phục hồi hoàn toàn sau những cú sốc an ninh lương thực vừa qua.

Theo các chuyên gia, châu Phi có tiềm năng lớn để tự sản xuất ngũ cốc. Tuy nhiên, Tổng thống Senegal Macky Sall cho biết, Lục địa đen đang đối mặt nghịch lý, khi phần lớn thực phẩm được tiêu thụ tại đây đều là hàng nhập khẩu, trong khi 65% diện tích đất có thể canh tác lại bị bỏ hoang.

Để hỗ trợ châu Phi, tại Hội nghị cấp cao Lương thực châu Phi, diễn ra tại Senegal mới đây, các đối tác phát triển đã cam kết tài trợ 30 tỷ USD giúp châu lục tăng cường năng lực sản xuất và vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay. Tổng Thư ký Liên hợp quốc khẳng định, chuyển đổi hệ thống lương thực là yếu tố cốt lõi để giảm nghèo, khuyến khích phát triển bền vững và tạo việc làm tại châu Phi.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.