Cùng với những kết quả tích cực trong cung ứng vốn cho sản xuất, kinh doanh, hệ thống ngân hàng cũng đang đứng trước yêu cầu phải xử lý đồng thời nhiều sức ép: Mất cân đối cung-cầu vốn, áp lực lãi suất, nguy cơ nợ xấu...
Linh hoạt chính sách tiền tệ
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, chính sách tiền tệ đã được điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Đối với mặt bằng lãi suất, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước ban hành nhiều chỉ đạo đối với các ngân hàng thương mại nhằm duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, qua đó hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn và đã phát huy hiệu quả tích cực.
Đáng chú ý, ngày 9/4 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với các khoản huy động mới từ kỳ hạn sáu tháng trở lên; đồng thời giảm lãi suất cho vay nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân. Việc chủ động định hướng mặt bằng lãi suất trong bối cảnh áp lực từ thị trường quốc tế gia tăng tiếp tục khẳng định quyết tâm của cơ quan điều hành trong việc hài hòa giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống.
Cùng với lãi suất, tỷ giá tiếp tục được điều hành linh hoạt theo diễn biến thị trường và được phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ khác. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ vận hành thông suốt, nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, tỷ giá USD/VND duy trì diễn biến linh hoạt, góp phần hấp thụ các cú sốc từ bên ngoài và ổn định tâm lý thị trường.
Trên nền tảng điều hành đó, dòng vốn tín dụng tiếp tục hướng vào khu vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Đến cuối tháng 5/2026, khoảng 77% dư nợ nền kinh tế phục vụ lĩnh vực sản xuất, kinh doanh; một số lĩnh vực ưu tiên chiếm tỷ trọng lớn như nông nghiệp, nông thôn chiếm 22,09%, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 19,84%; hoặc có tốc độ tăng trưởng cao như xuất khẩu tăng 20,53%, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao tăng 26,36%.
Chủ tịch Hội đồng quản trị HDBank Kim Byoungho cho rằng, những chỉ đạo chủ động và kịp thời của Ngân hàng Nhà nước giúp giữ vững ổn định tiền tệ, an toàn hệ thống, vừa giúp các tổ chức tín dụng đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân. Trên nền tảng đó, kết quả hoạt động sáu tháng đầu năm của HDBank rất tích cực. Dư nợ tín dụng tăng gần 18% so với đầu năm, tập trung vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên; tỷ lệ nợ xấu kiểm soát dưới 2%, hệ số an toàn vốn duy trì ở mức cao hơn 13%. Đáng chú ý, thực hiện chỉ đạo sau cuộc họp ngày 9/4, HDBank đã ngay lập tức giảm 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết cho tất cả các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên.
Khơi thông nguồn vốn dài hạn
Những kết quả đạt được trong sáu tháng đầu năm tạo nền tảng tích cực cho tăng trưởng kinh tế, song cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với công tác điều hành trong chặng đường còn lại của năm. Khi tín dụng phục hồi mạnh hơn tốc độ huy động vốn, nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế tiếp tục gia tăng. Theo đó, bên cạnh những tín hiệu tích cực của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với nhiều áp lực mới, đòi hỏi các giải pháp điều hành linh hoạt hơn trong thời gian tới.
Theo Tiến sĩ Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, hệ thống các tổ chức tín dụng đang phải đối mặt sự mất cân đối cung-cầu vốn. Thực tế cho thấy, nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế hiện nay là rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng qua kênh tín dụng gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ huy động vốn tăng trưởng thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng.
Cùng với đó là câu chuyện lãi suất. Khi thanh khoản và cung-cầu vốn mất cân đối, biến động lãi suất là hệ quả tất yếu. Lãnh đạo Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo quyết liệt việc giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất không đơn thuần là hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt, mà còn phải bảo đảm sự an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng. Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính trung và dài hạn thay vì để các ngân hàng thương mại tự gánh toàn bộ chi phí.
Bên cạnh áp lực nguồn vốn, tình hình khó khăn của doanh nghiệp đang kéo theo nguy cơ nợ xấu hiện hữu và tiềm ẩn rất lớn, nhất là dưới tác động của thị trường bất động sản. Một rào cản khác là khâu xử lý tài sản bảo đảm. Khi Nghị quyết số 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng hết hiệu lực, tốc độ xử lý nợ xấu có dấu hiệu chậm lại do việc luật hóa các quy định thu hồi nợ chưa cụ thể, gây ra nhiều vướng mắc. Cùng với đó, những rủi ro trong thanh toán số như việc khai thác dữ liệu khách hàng, xác minh tài sản bảo đảm và tình trạng lừa đảo công nghệ cao cũng đang là thách thức lớn…
Từ thực tiễn hoạt động của các ngân hàng thương mại, Tiến sĩ Đào Minh Tú đề xuất cần phát triển mạnh thị trường vốn trung và dài hạn, nhất là thị trường chứng khoán, trái phiếu và các quỹ đầu tư để giảm áp lực cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng. Các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước cần được xây dựng trên cơ sở phù hợp với thực tiễn, có sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước ngay từ đầu để bảo đảm khả năng triển khai.
Ngoài ra, cần đồng bộ các quy định pháp luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ. Đồng thời, cần có chính sách rõ ràng, cụ thể hơn đối với tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để các ngân hàng thương mại có cơ sở mạnh dạn cho vay, thay vì chỉ dừng ở các quy định mang tính định hướng.
Ở góc độ ngân hàng thương mại, đại diện HDBank kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hỗ trợ thanh khoản thị trường và cung cấp nguồn vốn tái cấp vốn khi cần thiết nhằm giảm bớt áp lực trên thị trường liên ngân hàng và ổn định mặt bằng lãi suất. “Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hỗ trợ, khuyến khích các ngân hàng thương mại thu hút nguồn vốn bền vững hoặc nguồn tín dụng xanh từ thị trường quốc tế để đa dạng hóa nguồn vốn huy động. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp Bộ Tài chính nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước, từ đó cung cấp nguồn thanh khoản ngắn hạn cho thị trường liên ngân hàng”, Chủ tịch Hội đồng quản trị HDBank Kim Byoungho đề xuất.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 8/9: VN-Index tăng 8,8 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 19,7% so phiên trước](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9Wly4vWEwWcjkZ9PtCE4iOtNhaHVNf-rT4phC-zhOOxy/ndo-tr-ttck.jpg.avif)
