Đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn điện, phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Ngày 8/9, tại trụ sở Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), Đảng bộ Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và Đảng bộ Tổng công ty Điện lực miền Bắc tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động phối hợp giai đoạn 2018-2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030 và ký kết kế hoạch phối hợp các tháng cuối năm 2026, năm 2027.

Dự hội nghị có đồng chí Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc; đồng chí Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc; đồng chí Đỗ Nguyệt Ánh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc; đồng chí Vũ Thế Nam, Phó Bí thư Đảng ủy, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc.

Nhiều hoạt động hướng trực tiếp về cơ sở

Báo cáo tổng kết tại hội nghị, đồng chí Vũ Thế Nam, Phó Bí thư Đảng ủy, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho biết, trong giai đoạn 2018-2026, hai bên đã duy trì nhiều hình thức phối hợp, trao đổi kinh nghiệm công tác Đảng và lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Trong giai đoạn 2020-2022, hai đơn vị thông tin về kết quả đại hội, cử đại diện tham dự Đại hội lần thứ XII Đảng bộ Tổng công ty và Hội nghị tổng kết công tác năm 2020; đồng thời tổ chức các hoạt động sinh hoạt chính trị, về nguồn, trao đổi chuyên đề. Chương trình “Hành trình về nguồn” tại Tuyên Quang được gắn với giáo dục chính trị, tư tưởng, ôn lại truyền thống cách mạng và thăm hỏi, hỗ trợ các gia đình có công với cách mạng. Tháng 12/2020, hai bên tổ chức gặp mặt, trao đổi và thống nhất một số nội dung phối hợp; cuối năm 2021 tiếp tục làm việc, xác định hoạt động trọng tâm đầu năm 2022 và định hướng phối hợp trong năm.

Đáng chú ý, từ tháng 6/2026, nội dung phối hợp được mở rộng theo hướng gắn trao đổi công tác xây dựng Đảng với nắm tình hình triển khai Chương trình hành động số 13-CTr/ĐU của Đảng ủy EVNNPC thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình số 04-CTr/ĐU của Đảng ủy EVN tại các đơn vị điện lực khu vực Tây Bắc. Hoạt động được kết hợp với khảo sát cơ sở, thăm hỏi, tặng quà địa phương và các hộ nghèo.

Đối với công tác dân tộc, chính sách dân tộc tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực biên giới, các hoạt động được triển khai khá cụ thể, có địa bàn và đối tượng thụ hưởng rõ ràng. Tại Cao Bằng năm 2019, hai bên thăm cán bộ lão thành cách mạng, các đồn biên phòng, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và đơn vị điện lực; đồng thời trao quà cho 30 hộ dân tiêu biểu trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Năm 2020, trong chương trình về nguồn tại Tuyên Quang, Tổng công ty hỗ trợ 20 suất quà trị giá 20 triệu đồng cho các gia đình có công với cách mạng. Năm 2022, tại Ba Vì, hai bên kết hợp sinh hoạt chuyên đề, tổng kết hoạt động phối hợp và hỗ trợ Quỹ Khuyến học.

Một dấu ấn đáng chú ý là việc xây dựng, khánh thành nhà bán trú và hệ thống nước sinh hoạt cho trường dân tộc nội trú tại xã Chiềng Công, huyện Mường La, tỉnh Sơn La, với tổng mức đầu tư 6,5 tỷ đồng năm 2022, góp phần cải thiện điều kiện ăn ở, học tập của học sinh vùng cao.

Thông qua các hoạt động tại cơ sở, cán bộ, đảng viên hai bên trực tiếp trao đổi với cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng và nhân dân, góp phần tăng cường đồng thuận trong thực hiện chủ trương, chính sách. Cùng với đó, EVNNPC chia sẻ thông tin về tình hình sản xuất, kinh doanh, đầu tư phát triển lưới điện, điện khí hóa nông thôn, bảo đảm cung ứng điện và những khó khăn trong đầu tư, quản lý, vận hành tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, miền núi.

Nhận diện những điểm nghẽn từ thực tiễn

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hơn nữa hiệu quả phối hợp trong giai đoạn tới. Theo định hướng được nêu tại hội nghị, bảo đảm cung ứng điện cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi và biên giới cần được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế-xã hội, qua đó tạo điều kiện để người dân tiếp cận tốt hơn với các thành quả phát triển, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

Từ góc độ đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống điện tại khu vực phía bắc, đồng chí Đỗ Nguyệt Ánh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPC cho rằng, những yêu cầu đặt ra đối với ngành điện miền bắc ngày càng lớn. EVNNPC hiện quản lý lưới điện tại 17 tỉnh, thành phố phía bắc, phục vụ khoảng 40 triệu người, tương đương 33,6% dân số cả nước, với hơn 26.200 cán bộ, công nhân viên. Đây cũng là địa bàn có điều kiện vận hành khó khăn do địa hình phức tạp, đồng thời chịu tác động trực tiếp của các đợt bão, lũ tại miền bắc.

Trong năm 2026, áp lực cung ứng điện tiếp tục tăng cao, phụ tải dự kiến tăng tới 12%. Trong khi đó, khả năng phát điện tại chỗ ở miền bắc còn hạn chế; nguồn điện khu vực phụ thuộc lớn vào thủy điện và nhiệt điện, trong khi điều kiện thời tiết cũng tạo những thách thức đối với phát triển điện mặt trời.

Từ thực tiễn đó, đồng chí Đỗ Nguyệt Ánh đề xuất với Quốc hội và Hội đồng Dân tộc một số vấn đề cần được quan tâm để tháo gỡ những điểm nghẽn lâu dài trong bảo đảm điện cho vùng cao.

Thứ nhất, cần có cơ chế đặc thù để xóa các “điểm lõm” về điện. Theo lãnh đạo EVNNPC, hiện vẫn còn hơn 4.000 hộ dân ở khu vực vùng sâu, vùng xa chưa được tiếp cận điện lưới theo phương thức truyền thống. Tại những địa bàn đặc biệt khó khăn, suất đầu tư để đưa điện đến từng nhóm hộ có thể rất lớn, có dự án cần tới 100 tỷ đồng chỉ để phục vụ một số ít hộ dân. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế đầu tư công hoặc xã hội hóa phù hợp để giải quyết những khu vực này.

Thứ hai, cần tháo gỡ những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, bồi thường và tái định cư đối với các công trình điện. Từ thực tiễn triển khai, EVNNPC đề nghị có các giải pháp đồng bộ từ Quốc hội đến địa phương; đồng thời phát huy vai trò của già làng, trưởng bản trong tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, bàn giao mặt bằng để triển khai các công trình năng lượng.

Thứ ba, tăng cường phối hợp tuyên truyền về an toàn điện, bảo vệ hành lang lưới điện và an ninh năng lượng. EVNNPC sẵn sàng đồng hành cùng Hội đồng Dân tộc trong các chương trình công tác tại địa phương, đưa nội dung tuyên truyền đến cơ sở với sự tham gia của những người có uy tín trong cộng đồng.

Thứ tư, xây dựng nguồn nhân lực điện lực bền vững cho vùng cao. EVNNPC cho biết sẵn sàng dành các suất học bổng tại Trường cao đẳng Điện lực cho con em đồng bào dân tộc thiểu số, hướng tới đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ. Sau đào tạo, những người con của các bản làng có thể trở về quê hương làm việc, tham gia quản lý, vận hành hệ thống điện tại địa bàn.

Lãnh đạo EVNNPC cũng khẳng định Tổng công ty sẵn sàng cung cấp các kế hoạch, chiến lược về cung ứng điện để Hội đồng Dân tộc có thêm thông tin phục vụ hoạt động giám sát và xây dựng chính sách.

Ngoài ra, hai bên cũng sẽ tăng cường khảo sát, trao đổi số liệu và thông tin thực tiễn về đầu tư, cung ứng điện, tiếp cận điện năng, an toàn điện tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới; từ đó lựa chọn những khó khăn, vướng mắc cụ thể để nghiên cứu, kiến nghị hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Về cơ chế thông tin, Đảng ủy EVNNPC tập trung cung cấp thông tin về kế hoạch triển khai các nghị quyết trọng tâm của Bộ Chính trị liên quan trực tiếp đến ngành điện; chia sẻ thông tin về kế hoạch đầu tư, cung ứng điện, kinh doanh dịch vụ, tiếp cận điện năng và bảo đảm an toàn điện tại các địa bàn liên quan.

Đảng bộ Hội đồng Dân tộc cung cấp thông tin về kế hoạch tham mưu, đề xuất chính sách dân tộc với Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội; hoạt động thẩm tra văn bản pháp luật; chương trình khảo sát, giám sát việc thực hiện chính sách và công tác quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Tại hội nghị, hai bên đã ký kết kế hoạch phối hợp các tháng cuối năm 2026 và năm 2027.