Giữ hồn làng giữa những đại dự án

Có dịp đến một số dòng sông lớn bên các đô thị trung tâm, cả sông Hương gắn liền với thành phố Huế cổ kính hay sông Sài Gòn của thành phố “đầu tàu” phía nam, và dòng sông Hàn thoáng đãng giữa Đà Nẵng đang tươi mới, hiện đại, một cảm nhận chung là có nhiều nét tự nhiên còn đang được giữ gìn.

Người viết bài này vừa đi qua chuỗi làng cổ từng là điểm ghé chân yên bình, đậm dáng nét truyền thống dọc theo sông Nhuệ. Đó là các thôn làng Mậu Lương, Hữu Hòa, Phú Diễn, Cự Đà… trước thuộc các quận, huyện phía “ngoài”, nay thuộc các phường, xã Kiến Hưng, Phú Lương, Đại Thanh, Bình Minh của Hà Nội.

Mấy ngày qua, câu chuyện người đàn ông ốm yếu được con gái thuê xe dịch vụ đưa đến một ngôi chùa ở Hải Phòng rồi lặng lẽ rời đi khiến nhiều người xót xa. Không ít người trách người con bất hiếu, nhẫn tâm bỏ cha giữa lúc tuổi già bệnh tật.

Nhiều “đại kế hoạch” đang được nghiên cứu triển khai trên địa bàn Hà Nội với ước muốn Thủ đô xanh, sạch, đẹp, văn minh hơn. Nhưng còn rất nhiều tồn đọng tưởng là nhỏ dường như đang có dấu hiệu bị bỏ qua.

Trong bữa cơm trưa nơi công sở, hai người phụ nữ nói chuyện về kỳ thi vào lớp 10. Câu chuyện bắt đầu bằng câu hỏi “Chị đã cho con học thêm ở đâu?”.

Việc làm nghiêm giải tỏa vỉa hè, lề đường ở Hà Nội đang cho kết quả thấy rõ. Hè thoáng, lối đi lại thông hơn. Người đi bộ, du khách bớt phải đi xuống đường hay “luồn lách” trên chính mặt hè vốn được dành cho mình.

Câu chuyện văn hóa đọc được nhắc nhiều hơn qua các diễn đàn, hội sách, tọa đàm. Sau những sự kiện ấy, một câu hỏi được đặt ra: Chúng ta nên khuyến đọc theo cách nào, khi đời sống đọc đã thay đổi rất nhanh?

Có đi xe bus ở Hà Nội mới thấy bây giờ tình hình chung đã khá hơn trước. Vào bến “to”, khách có vị trí đợi riêng, an toàn. Không gian bến bãi giờ cũng được vệ sinh sạch sẽ hơn, đỡ bụi bặm, mùi mẽ nôn nao, cáu bẩn như ngày trước.

Trong nhiều năm dài cách đây chưa lâu, Hà Nội như một đại công trường xây dựng các khu đô thị, các cao ốc, sửa chữa, mở rộng các tuyến đường…, tình trạng ô nhiễm bụi, cát, xi-măng gây ảnh hưởng nặng nề lên nhiều địa bàn.

Sau những ngày tiệc tùng, nhiều người giật mình khi bước lên cân. Câu chuyện giảm vài ký lẽ ra rất thông thường: Người thì đi bộ buổi sáng, người cắt bớt tinh bột, người kiên nhẫn với phòng gym. Nhưng dạo này, có thêm một lựa chọn khác - nhanh hơn, gọn hơn, và cũng đáng lo hơn: “Bút tiêm giảm cân” mua trên mạng.

Mới đây, phát biểu tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, trong nhiều nội dung quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu vấn đề tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một đô thị hiện đại không đòi hỏi vỉa hè phải “trống trơn” tuyệt đối, nhưng càng không thể dung túng tình trạng lấn chiếm kéo dài, gây mất an toàn và làm biến dạng không gian công cộng. Vấn đề đặt ra là cần một cách tiếp cận quản lý bài bản hơn, dựa trên phân loại, quy hoạch và tổ chức lại việc sử dụng vỉa hè.

Mới đây, câu chuyện hai nhân viên gác chắn tàu ở phường Thanh Khê (TP Đà Nẵng) bị hành hung khi đang làm nhiệm vụ, chỉ vì nhắc người đi đường không vượt rào chắn, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng.

Cho đến thời nay thì trên địa bàn phường Hà Đông (Hà Nội) vẫn còn nguyên những “cơ ngơi” xuống cấp dần đã đến mức “rệu rã” từ sau thời điểm sáp nhập Hà Nội - Hà Tây cũ gần 20 năm trước. Đó là các công trình, trụ sở làm việc của các cơ quan, đơn vị của địa phương mà trước đó vẫn vận hành bình thường.

Hà Nội đang thi công các cống lớn tiêu thoát nước tại nhiều vị trí trong thành phố.

Tôi đến thăm người bạn vào một buổi chiều muộn. Căn hộ ở tầng 8 của một khu chung cư khá sang ở Hà Nội - nơi mà, như bạn từng nói, “mua đắt là để đổi lấy sự yên tĩnh”.

Sau những lo ngại chưa dứt về thực phẩm bẩn, một trào lưu mới lại rộ lên trên mạng xã hội: Ăn hoa.

Mối nguy tiềm ẩn ở chỗ này còn hơn cả “ngã tư khổ”, một thời vốn được ví cho khu vực Ngã Tư Sở của Hà Nội. Bởi nơi đó trước kia ùn tắc quá lâu, quá dài, còn ở đây, vừa ùn ứ vừa thường trực nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp vừa diễn ra với nhiều kỳ vọng của cử tri cả nước.

Sáng thứ hai hàng tuần, chiếc điện thoại lại gửi bản thống kê quen thuộc: “Tuần trước, thời gian sử dụng trung bình của bạn trên thiết bị này là 5 giờ 36 phút mỗi ngày”. Có tuần thông báo lên 6 giờ 25 phút mỗi ngày. Có tuần vọt lên 7 giờ 16 phút mỗi ngày.

Trước ta nói “đất chật, người đông”, lâu nay thì đúng là đất càng chật thêm mà xe thì cứ nhiều lên phát hãi, kéo theo bao nhiêu bãi đỗ xe tự phát, lấn chiếm không gian chung.

Một quán bún riêu trên phố Hàng Lược (Hà Nội) vừa bị đình chỉ hoạt động sau khi thực khách Trung Quốc đăng bài phản ánh tình trạng “mất vệ sinh” tại quán. Chỉ từ vài bức ảnh và dòng bình luận trên mạng xã hội, câu chuyện lan đi rất nhanh, rồi nhanh chóng dẫn tới cuộc kiểm tra của cơ quan chức năng.

Năm nay, kỳ nghỉ Tết của gia đình chị Hải Yến kết thúc bằng những chuyến du xuân quanh các điểm di tích nổi tiếng trong vùng.

Trên địa bàn Hà Nội, các đợt cơ quan chức năng về phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự xã hội ra quân làm mạnh tay từng tác động đáng kể đến những tiêu cực do hoạt động karaoke chưa đủ điều kiện, hoặc “núp bóng” karaoke gây ra.

T ết qua đi, khi những cành đào, cành lê bắt đầu rụng tả tơi thì cũng là lúc nhiều người nói về “mùa” rác thải sau Tết. Từ thành phố đến nông thôn, từ nhà mặt đất đến những căn hộ chung cư cao tầng, lượng rác sinh hoạt tăng đột biến, gây áp lực không nhỏ lên hệ thống thu gom và môi trường.

Việc cấm lái xe khi đã uống rượu bia thời gian qua phát huy tác dụng đáng kể trong việc giảm bớt và ngăn chặn nguy cơ tai nạn giao thông. Đã uống rượu thì không lái xe, ý thức đó đã dần đi vào nếp sinh hoạt trong ngày thường.

Đó là thực tế ngay trước mắt và có thể nêu ngay ra một số vấn đề mong sẽ có các phương án dự kiến và dự phòng để giải quyết.

Trên đà khởi sắc hoạt động văn hóa nghệ thuật năm 2025, đã thấy những nét mới trong các chương trình, sự kiện nghệ thuật chào xuân Bính Ngọ 2026.