Để các con ở nhà, anh lo nhất là cảnh hai đứa trẻ đang tuổi THCS suốt ngày dán mắt vào màn hình điện thoại và tivi kết nối mạng. Các con có thể dành hàng giờ cho mạng xã hội, hết xem video này đến video khác. Bởi vậy, mùa hè năm nay, anh quyết tâm siết lại thời gian sử dụng điện thoại của các con trước khi mọi thứ trở thành thói quen khó bỏ.
Câu chuyện của gia đình anh Hải cũng là nỗi băn khoăn của không ít phụ huynh. Trong khi một số quốc gia đã ban hành quy định hạn chế trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, ở nước ta vấn đề này vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Không ai phủ nhận những tiện ích mà mạng xã hội mang lại, từ kết nối, giải trí đến tiếp cận thông tin. Thế nhưng, bên cạnh những mặt tích cực ấy vẫn còn không ít “vùng tối”.
Điều đáng lo là các nền tảng ngày nay được thiết kế để giữ chân người dùng càng lâu càng tốt. Chỉ một lần bấm vào một video, hàng loạt nội dung tương tự sẽ xuất hiện nối tiếp nhau. Với trẻ em và thanh thiếu niên, những đối tượng chưa có khả năng tự kiểm soát tốt, việc bị cuốn vào vòng xoáy ấy là điều rất dễ xảy ra. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc sử dụng mạng xã hội quá mức có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất, gây rối loạn giấc ngủ, giảm khả năng tập trung, mệt mỏi, thậm chí làm trẻ ngại giao tiếp ngoài đời thực.
Vậy cha mẹ nên bắt đầu từ đâu?
Có lẽ trước hết là từ chính người lớn. Thật khó yêu cầu con rời điện thoại nếu cha mẹ cũng liên tục cầm điện thoại trong tay mỗi khi có thời gian rảnh. Trẻ em học từ những gì chúng nhìn thấy nhiều hơn là từ những lời nhắc nhở.
Mùa hè là dịp để cha mẹ tạo thêm những lựa chọn khác cho con ngoài màn hình. Đó có thể là những cuốn sách mới hợp với sở thích, vài chậu cây xanh để cùng chăm sóc, những buổi chiều đạp xe quanh khu phố, hay những công việc nhà được chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình. Ngoài ra, những cuộc trò chuyện và các trò chơi tương tác cũng giúp trẻ tìm thấy niềm vui ở thế giới thực. Khi có điều kiện, hãy cho con ra ngoài vận động, gặp gỡ bạn bè, tham gia các hoạt động cộng đồng thay vì chỉ quanh quẩn với điện thoại và tivi có kết nối internet.
Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên tận dụng các công cụ kiểm soát trên thiết bị để giới hạn thời gian sử dụng và theo dõi những nội dung con thường tiếp cận. Điều quan trọng không phải là cấm đoán tuyệt đối, mà là giúp trẻ hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và an toàn.
Trong khi chờ đợi những quy định mới từ cơ quan quản lý cũng như trách nhiệm lớn hơn từ các nền tảng công nghệ đối với người dùng là trẻ em, vai trò của gia đình vẫn là yếu tố quyết định. Bởi giữa hai thái cực buông lỏng hoàn toàn hoặc cấm đoán triệt để, điều trẻ cần nhất vẫn là sự đồng hành của cha mẹ để biết cách sống cùng công nghệ mà không bị công nghệ cuốn đi.