Nhưng khi câu chuyện được kể đầy đủ hơn, nhiều người lại lặng đi. Người con gái ấy cũng đang trong cảnh khốn khó: Vừa sinh con, đang chạy thận, gia đình bán hết nhà cửa, phải đi thuê trọ. Người cha lại đau yếu, không còn minh mẫn. Trong bước đường cùng, người con nghĩ đến việc gửi cha vào chùa như một nơi nương náu cuối cùng.
Dẫu “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, thì đây vẫn là một câu chuyện buồn. Bởi điều buồn nhất trong câu chuyện ấy, là cảm giác một con người không còn biết bấu víu vào đâu đành phải tìm tới cổng chùa.
Nhưng nhìn rộng hơn, câu chuyện này cũng gợi ra một điều khác: Nếu quanh họ có một mạng lưới cộng đồng đủ gần gũi và sẻ chia hơn, liệu mọi chuyện có đi đến bước ấy?
Không lâu trước đó, dư luận cũng bàng hoàng trước vụ bé gái 4 tuổi bị mẹ và cha dượng bạo hành dẫn tới tử vong tại một khu trọ ở Hà Nội. Điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là hành vi tàn nhẫn của những người lớn, mà còn bởi lời kể của hàng xóm: Họ từng nghe tiếng khóc, tiếng quát mắng nhiều đêm liền nhưng nghĩ đó chỉ là chuyện dạy con trong gia đình nên không can thiệp. Đến khi bi kịch xảy ra, điều còn lại là sự áy náy muộn màng.
Hai câu chuyện khác nhau, nhưng đều có một khoảng trống chung. Đó là khoảng trống của sự kết nối cộng đồng trong đời sống hiện đại.
Ngày trước, ở các làng quê hay khu phố cũ, người ta sống gần nhau đến mức “tối lửa tắt đèn có nhau”. Nhà nào có chuyện bất thường, hàng xóm biết ngay. Có khi sự quan tâm ấy hơi nhiều, đôi lúc thành chuyện bao đồng, nhưng chính nó cũng tạo nên một tấm lưới an toàn vô hình cho người già, trẻ nhỏ và những thân phận yếu thế.
Còn hôm nay, ở nhiều nơi, người ta sống cạnh nhau nhưng gần như không biết nhau là ai. Những cánh cửa luôn đóng kín. Những căn hộ, khu trọ trở thành những “ốc đảo” riêng. Không ít người chọn im lặng trước tiếng khóc hay những tiếng va đập mạnh bên vách tường, vì sợ liên lụy, hoặc đơn giản nghĩ rằng đó là chuyện riêng của gia đình người ta.
Đã đến lúc các địa phương cần quan tâm nhiều hơn đến những nhóm dễ tổn thương trong cộng đồng: Người già neo đơn, trẻ em sống trong gia đình bất ổn, lao động nhập cư ở khu trọ, những người bệnh nặng hoặc kiệt quệ về kinh tế... Việc rà soát, nắm tình hình dân cư không chỉ là quản lý hành chính, mà còn là cách phát hiện sớm những trường hợp cần được hỗ trợ.
Cùng với đó, các tổ dân phố, hội phụ nữ, đoàn thể cơ sở cũng cần được trao vai trò rõ ràng hơn trong việc kết nối cộng đồng, hỗ trợ các gia đình gặp biến cố. Bởi đôi khi, điều một con người cần nhất không phải là những lời phán xét, mà là cảm giác mình vẫn còn được nhìn thấy và quan tâm.
Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển kinh tế. Nó còn được đo bằng cách cộng đồng đối xử với người yếu thế ra sao.