Gìn giữ không gian văn hóa-lịch sử thiêng liêng

Gần nửa thế kỷ qua, Khu di tích Dục Thanh (thuộc Bảo tàng Hồ Chí Minh, chi nhánh Bình Thuận) vẫn giữ nguyên những nét cổ kính. Những kỷ vật từ thuở ban đầu, những mái ngói, chiếc bàn, bộ ván... vẫn hiện hữu, như chứng nhân thời gian, lặng lẽ kể lại câu chuyện về một thời tràn đầy lý tưởng và khát vọng cứu nước của Bác Hồ. Khuôn viên di tích luôn được chăm chút, gọn gàng, sạch sẽ. Đó là thành quả của những bàn tay thầm lặng ngày ngày cần mẫn vun đắp, gìn giữ, để nơi đây mãi là không gian văn hóa-lịch sử thiêng liêng giữa lòng thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận...
Khu di tích Dục Thanh luôn giữ nét cổ kính.
Khu di tích Dục Thanh luôn giữ nét cổ kính.

Ký ức không phai về vị lãnh tụ kính yêu

Vào những ngày bình thường, Khu di tích Dục Thanh cũng luôn đông các đoàn khách đến dâng hương, tham quan và tìm hiểu về nơi Bác Hồ kính yêu từng dạy học tại đây. Không chỉ có người dân địa phương, mà du khách từ khắp các tỉnh, thành phố, các đoàn thể, hội cựu chiến binh, ngành giáo dục, đoàn thanh niên... đến đây, mang theo tấm lòng thành kính nhớ về Bác. Nhiều đoàn kết hợp trao học bổng tặng học sinh nghèo, trao quà, hỗ trợ xây nhà tình thương, góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái từ chính nơi Bác từng dừng chân.

Bên trong khuôn viên rộng hơn 4.000m², cảnh sắc vẫn vẹn nguyên như thuở xưa. Những hàng cây, lối đi, giếng nước, ngôi trường Dục Thanh, nhà Ngọa Du Sào, nhà thờ cụ Nguyễn Thông... được bảo tồn nghiêm cẩn. Những hiện vật như chiếc án thư, bộ trường kỷ, nghiên mài mực, tráp văn thư, khay, ly… được sắp đặt như thể thầy giáo Nguyễn Tất Thành vừa mới rời khỏi ngày hôm qua. Vẻ đẹp đó không tự nhiên mà có, mà là kết quả của sự lao động cần mẫn và tâm huyết của những người làm công tác bảo tồn di tích.

Trong cái nắng oi ả vùng duyên hải, các công nhân vẫn cần mẫn cắt tỉa, tạo dáng cho những gốc cây, luống hoa trong khuôn viên di tích. Một trong những cây thiêng được bảo tồn cẩn trọng là cây khế do chính Bác Hồ từng chăm sóc. Đã hơn 100 tuổi, cây khế được cắt tỉa, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh cẩn thận và vẫn ra quả hằng năm. Đây cũng là điểm dừng chân quen thuộc của du khách khi đến Dục Thanh...

Ở khu nhà di tích, từng sàn gỗ, mặt bàn, vật dụng đều được các nhân viên lau chùi, giữ gìn cẩn thận. Chị Nguyễn Thị Sen, nhân viên phụ trách vệ sinh, chia sẻ: “Chúng tôi luôn giữ gìn khu di tích sạch sẽ, không bụi. Mỗi lần có đoàn đến viếng, tham quan, chúng tôi càng phải làm kỹ hơn, nhất là vào mùa mưa, sàn dễ bẩn do vết giày dép”.

Ý thức gìn giữ không gian văn hóa của người dân cũng được hình thành từ chính vẻ sạch đẹp, ngăn nắp của khu di tích. Từ học sinh đến các bậc cao niên, từ người đến thể dục buổi sớm đến các đoàn tập văn nghệ… đều tự giác nhặt rác, giữ gìn cảnh quan chung. Một không gian văn hóa không chỉ lan tỏa từ lịch sử, mà còn sống động trong hành xử của cộng đồng.

Địa chỉ Đỏ tuyên truyền về lòng yêu nước cách mạng

Hơn 20 năm gắn bó với khu di tích, chị Nguyễn Thị Thùy Thương, phụ trách kiểm tra tài sản di tích cho biết: “Mỗi ngày tôi đều đi kiểm tra từng hiện vật, quan sát từng góc nhà. Nếu phát hiện dấu hiệu hư hỏng, sẽ báo ngay để bảo tàng có phương án tu sửa kịp thời”. Chị kể, khu di tích được trùng tu vào cuối năm 1980 trên nền một phần di tích gốc, kết hợp với lời kể và phác họa từ học trò cũ của Bác. Đến nay, trải qua nhiều đợt trùng tu, đặc biệt sau các đợt lũ lớn, các hiện vật gốc vẫn được gìn giữ kỹ lưỡng. Mỗi năm, toàn bộ đồ gỗ đều được khử trùng chống mối mọt hai lần.

Những nỗ lực âm thầm ấy đã giúp Dục Thanh giữ được vẻ cổ kính, nguyên trạng. Thầy Lê Văn Cúp (giảng viên Trường đại học Quốc tế Hồng Bàng), người đã hơn 20 lần đến tham quan cho biết: “Mỗi lần đến, tôi lại thấy y như cũ, cây vẫn ra trái, mái ngói không đổi, kỷ vật không sứt mẻ. Điều đó chứng tỏ nơi đây được gìn giữ bằng cả tấm lòng”.

Từ đầu năm 2025 đến nay, Khu di tích Dục Thanh đã đón 815 đoàn với hơn 52.000 lượt khách, trong đó có 237 lượt khách quốc tế. Ngoài tham quan, nơi đây còn tổ chức hơn 100 hoạt động chính trị, văn hóa như lễ viếng, hội trại, lễ tuyên dương, chiếu phim tư liệu, lễ rước đuốc… Đặc biệt, ngày 19/5, Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Bình Thuận phối hợp tổ chức chương trình nghệ thuật kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và 115 năm Người dạy học tại Trường Dục Thanh.

Không chỉ là điểm đến truyền thống, Dục Thanh hôm nay đang từng bước ứng dụng công nghệ số: thuyết minh tự động, trải nghiệm tương tác, mô hình thực tế ảo... để lan tỏa thông điệp giáo dục đến thế hệ trẻ. Nhờ vậy, không gian văn hóa, lịch sử nơi đây trở nên gần gũi hơn với thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên, tạo cảm hứng khám phá và học tập từ tấm gương đạo đức và chí hướng của Bác Hồ.

Từ những bàn tay thầm lặng, từ những tâm hồn tha thiết với lịch sử, di tích Dục Thanh hôm nay không chỉ là một công trình lưu giữ dấu tích của thầy giáo Nguyễn Tất Thành thuở nào, mà còn là điểm hội tụ của tình cảm, niềm tin và trách nhiệm gìn giữ di sản văn hóa dân tộc cho các thế hệ mai sau ■

Có thể bạn quan tâm

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Công nhân Công ty TNHH Ngọc Chung Coir hoàn thiện sản phẩm dây thừng trang trí trước khi xuất xưởng. (Ảnh MỸ HÀ)

Trăn trở nghề sản xuất xơ dừa

Không chỉ nổi tiếng về những món đặc sản gắn liền với dừa, rừng dừa Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn (cũ) được đánh giá như “thiên đường dừa thứ hai” của Việt Nam.

Đình làng Lựu Bảo đầy trang nghiêm.

Dấu xưa Lựu Bảo

Qua bao nhiêu năm tháng, ngôi làng Lựu Bảo thuộc phường Kim Long, thành phố Huế vẫn chứa đựng vẻ đẹp nên thơ. Tứ bề gió thổi mây che, làng xưa tựa như nàng thiếu nữ soi bóng xuống dòng sông Bạch Yến trong xanh. Chuyện làng, chuyện sông không thể tách rời là vậy.

Công nhân Hợp tác xã chiếu cói Hoài Châu Bắc hoàn thiện một công đoạn làm ra chiếc chiếu thành phẩm. (Ảnh MỸ HÀ)

Làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Dệt chiếu cói là nghề truyền thống lâu đời ở xã Hoài Châu Bắc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai).

Nhiều du khách trẻ thích thú khi check-in tại Tháp Pô Klong Garai.

Giữ gìn Bảo vật quốc gia, góp phần thúc đẩy du lịch

Khánh Hòa là vùng đất giao thoa văn hóa với sự chung sống của 36 dân tộc anh em, trong đó nổi bật là văn hóa Chăm và Raglai, thể hiện qua hệ thống đền tháp cổ kính, các lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán giàu bản sắc.

Hòn Vọng Phu trong không gian đô thị ở Thanh Hóa.

Nỗ lực bảo tồn hòn Vọng Phu cùng cụm di tích An Hoạch

Hòn Vọng Phu trên đỉnh núi An Hoạch (núi Nhồi) ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cùng những “Vọng Phu thạch” hiện hữu trên nhiều miền đất đã gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước cùng đạo lý, nhận thức thẩm mỹ của dân tộc.

Bãi Làng - khu vực trung tâm Cù Lao Chàm.

Cù Lao Chàm - Viên ngọc thô đang được "mài giũa"

Mùa du lịch năm 2025, cụm đảo gần bờ của thành phố Đà Nẵng là Cù Lao Chàm đón hơn 269.000 du khách. So với năm 2024 và những năm trước đó, con số này cho thấy sự tăng trưởng và là một lời khẳng định: Những tiềm năng du lịch mạnh mẽ của “viên ngọc thô” xứ Quảng đang dần được cụ thể hóa, khai thác một cách hiệu quả và đúng hướng.

Cô gái Chăm trong Lễ hội Katê tại Khánh Hòa.

Thúc đẩy liên kết vùng du lịch trọng điểm

Những năm gần đây, hành trình du lịch nối dài giữa “biển xanh” Khánh Hòa và “đại ngàn” Đắk Lắk đã trở thành xu hướng mới. Sự dịch chuyển đó thể hiện nhu cầu khám phá nhiều hơn của du khách, đồng thời tạo cơ hội hình thành các tour, tuyến liên vùng mang dấu ấn riêng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Du khách trải nghiệm làm đồ gốm khi tới thăm làng Thanh Hà.

Độc đáo làng gốm hơn 500 năm tuổi

Tại lễ trao giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025 vừa qua, làng gốm Thanh Hà là đại diện của thành phố Đà Nẵng được vinh danh tại hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”.

Ông Lê Văn Nghĩa kiểm tra chất lượng sản phẩm rượu cần.

Bảo tồn và phát triển nghề truyền thống

Giữ được hương vị nồng say của rượu cần truyền thống sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho bà con Cơ Tu. Đó là cách làm kinh tế hiệu quả của ông Lê Văn Nghĩa và một số hộ dân ở thôn Phú Túc, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Người dân và du khách nghe hát bài chòi ở Hội An.

Cân bằng giữa phát triển và gìn giữ ở Hội An

Sau khi mở rộng địa giới thành phố Đà Nẵng, Hội An (cũ) nay gồm ba phường: Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và một xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm) tiếp tục giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển du lịch-văn hóa của thành phố.

Thu gom lưới bẫy bắt chim yến trái phép. (Ảnh CTV)

Cần có giải pháp bảo vệ chim yến

Những năm gần đây, nạn săn bắt chim yến trái phép diễn ra tràn lan ở nhiều địa phương trên cả nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của quần thể chim yến ở nước ta.

Đảo Lý Sơn, hạt nhân du lịch biển, đảo của tỉnh Quảng Ngãi.

Tìm hướng phát triển bền vững du lịch biển, đảo Quảng Ngãi

Du lịch biển, đảo Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng trở thành trụ cột phát triển kinh tế- xã hội quan trọng. Tỉnh cần tạo ra sức mạnh tổng hợp, cân bằng lợi ích kinh tế-xã hội và môi trường để du lịch biển, đảo Quảng Ngãi phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và khẳng định vị thế trong khu vực.

Võ cổ truyền đã và đang được triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để phát triển một cách bài bản, bền vững

Bảo tồn và lan tỏa võ cổ truyền

Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn là một hệ giá trị sống động, có khả năng thích ứng và phát triển trong thời đại mới. Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, văn hóa truyền thống không thể chỉ lưu giữ trong bảo tàng hay lễ hội mà phải được đưa vào đời sống, đến với thế hệ trẻ.

Hội thi Ẩm thực Yến sào Khánh Hòa.

Độc đáo Lễ hội Yến sào Khánh Hòa

Không chỉ thành kính tri ân, tưởng nhớ công đức lớn lao của thủy tổ, thánh mẫu, các vị tiền bối sáng lập, phát triển ngành nghề yến sào trong suốt 700 năm qua, Lễ hội Yến sào Khánh Hòa đã tạo nên một không gian văn hóa biển, đảo đa dạng và sinh động.

Bề mặt dải đá bằng phẳng, đoạn rộng nhất lên tới 50 mét.

Kỳ quan dưới đáy biển Gia Lai

Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp bình yên cùng cảnh sắc biển, trời hùng vĩ, mà còn được nhiều người say đắm bởi một kỳ quan độc đáo.

Phụ nữ Pa Kô làm món Đổi A-lỗq chuẩn bị cho ngày lễ Aza.

Món ăn độc đáo của người Pa Kô

Khi còn nhỏ, tôi biết đến món Đổi A-lỗq (cơm nếp ống tre) của người Pa Kô qua những lần theo bố về thăm quê nội ở thôn A Liêng, xã Tà Rụt (Quảng Trị) bên dòng Krông Klang. Hương vị đặc trưng của món ăn này vẫn in đậm trong ký ức sau những lần tôi dự lễ hội và thưởng thức cùng mọi người.

Công đoạn khoét rỗng mõ là quan trọng nhất

Giữ tiếng mõ làng Thủy Xuân

Giữa không gian thanh vắng ở tổ 11, phường Thủy Xuân, thành phố Huế, tiếng cốc cốc khi nhỏ khi to đưa con người về chốn tĩnh tại. Ở vùng đất Cố đô, người ta vẫn còn nhớ đến làng mõ Thủy Xuân.