Giải quyết vấn đề tài chính cho chống biến đổi khí hậu

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo sơ bộ cho biết, có khả năng các nước giàu đã đạt mục tiêu cung cấp 100 tỷ USD hằng năm cho quỹ khí hậu dành cho các nước nghèo hơn vào năm 2022, chậm hơn hai năm so với cam kết.
Các quốc gia cần nỗ lực hơn để giảm lượng phát thải gây ô nhiễm môi trường. (Ảnh: REUTERS)
Các quốc gia cần nỗ lực hơn để giảm lượng phát thải gây ô nhiễm môi trường. (Ảnh: REUTERS)

Việc không thể hoàn thành cam kết đúng thời hạn đã làm suy yếu lòng tin với các cuộc đàm phán khí hậu quốc tế. Tìm kiếm nguồn tài chính dành cho chống biến đổi khí hậu tiếp tục là vấn đề nan giải và là một trong những chủ đề quan trọng được đưa ra tại các diễn đàn, hội nghị trong nỗ lực “giải cứu” hành tinh xanh.

Tài chính là một điểm gây tranh cãi chính trong các cuộc đàm phán khí hậu do Liên hợp quốc chủ trì, khi các nước đang phát triển cho biết không thể ứng phó các hình thái thời tiết cực đoan hoặc đầu tư cho năng lượng sạch nếu không nhận được sự giúp đỡ tích cực hơn từ các nước giàu, vốn gây ra nhiều khí thải nhà kính trong quá khứ dẫn tới tình trạng biến đổi khí hậu hiện tại.

Năm 2009, các nước giàu cam kết đến năm 2020 sẽ cung cấp 100 tỷ USD hằng năm cho các nước đang phát triển chuyển đổi năng lượng và chống đỡ những tác động ngày càng tăng của tình trạng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên trên thực tế, con số tài chính huy động được vẫn chưa như cam kết.

Theo các dữ liệu cập nhật của OECD, các nước giàu đã cung cấp 89,6 tỷ USD cho quỹ khí hậu năm 2021, trong đó 73 tỷ USD là từ tài chính công, các nguồn như ngân hàng phát triển đa quốc gia, các cơ quan cứu trợ quốc gia, mà chưa có sự đóng góp đáng kể từ nguồn vốn tư nhân trong khi nguồn lực này rất cần thiết để bù cho khoản vốn còn thiếu.

Trước những lời kêu gọi khẩn thiết tăng hỗ trợ tài chính cho các nước nghèo chống biến đổi khí hậu, các nước giàu đã đánh tín hiệu rằng cam kết trên sẽ được hoàn thiện trong năm 2023. Tuy nhiên, Tổng Thư ký OECD Mathias Cormann cho biết, dựa trên các số liệu sơ bộ và chưa được kiểm chứng, cam kết nêu trên có thể đã được hoàn thiện năm 2022.

Tuy nhiên, con số 100 tỷ USD vẫn thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế của các nước nghèo. Ước tính, đến năm 2025, tổng nhu cầu vốn đầu tư cho các hành động khí hậu của các nước này có thể lên tới 1.000 tỷ USD/năm.

Nhiều nước đang phát triển dù là nhóm thải ra ít khí gây hiệu ứng nhà kính nhất nhưng lại là nhóm chịu tác động nặng nề nhất do thời tiết khắc nghiệt, nước biển dâng. Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), các khoản tài trợ quốc tế dành cho hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu tại các nước đang phát triển đã giảm trong năm 2021, bất chấp những tác động ngày càng nặng nề của tình trạng này.

Năm 2009, các nước giàu cam kết đến năm 2020 sẽ cung cấp 100 tỷ USD hằng năm cho các nước đang phát triển chuyển đổi năng lượng và chống đỡ những tác động ngày càng tăng của tình trạng biến đổi khí hậu. Tuy nhiên trên thực tế, con số tài chính huy động được vẫn chưa như cam kết.

Trong bản đánh giá thường niên về hoạt động cung cấp tài chính chuẩn bị ứng phó biến đổi khí hậu, UNEP nhận thấy tài chính công dành cho các nước đang phát triển giảm 15%, xuống còn khoảng 21 tỷ USD năm 2021, năm gần nhất có dữ liệu đánh giá.

Đây là tiền lệ đáng lo ngại và nhất là lại xảy ra đúng vào năm mà các nước giàu có cam kết tại hội nghị khí hậu Liên hợp quốc ở Glasgow (Anh) rằng đến năm 2025 sẽ tăng gấp đôi tài chính thường niên dành cho việc thích ứng biến đổi khí hậu so với năm 2019, lên 40 tỷ USD.

Trong khi đó, các khoản tài chính thường niên mà các nước đang phát triển cần để thích ứng với những tác động của biến đổi khí hậu trong thập niên này ước tính tăng lên khoảng 387 tỷ USD. Con số này tương đương gần 1% GDP trung bình của các nước đang phát triển, nhưng với nhóm ít phát triển nhất và các quần đảo nhỏ dễ chịu tác động thì tương đương 2% GDP.

Theo các chuyên gia, để huy động tài chính, một trong những yếu tố quan trọng quyết định việc hoàn thành các mục tiêu chống biến đổi khí hậu, cần thiết phải cải cách các thể chế tài chính quốc tế, xây dựng thị trường carbon và khuyến khích đầu tư tư nhân để có thể đạt được những giải pháp về hỗ trợ tài chính trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Chủ tịch COP28, ông Sultan Al Jaber cho biết, Hội nghị sẽ để ngỏ cho khu vực tư nhân tham gia với quy mô chưa từng có tiền lệ. Sự tham gia của khối tư nhân ở mức độ chưa từng thấy trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu sẽ đem lại cơ hội tài chính cho các nước.

Tại COP28, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ cùng nhau đánh giá tiến trình hiện thực hóa cam kết của các nước để đạt được những mục tiêu tham vọng theo Hiệp định Paris 2015 về biến đổi khí hậu. Một trong những nội dung chính của hiệp định này là mục tiêu giới hạn tình trạng nóng lên toàn cầu ở mức dưới 2 độ C và nỗ lực cho một mục tiêu tham vọng hơn là 1,5 độ C so với thời kỳ tiền cách mạng công nghiệp.

Tuy nhiên, “có thực mới vực được đạo”, để hoàn thành các mục tiêu đề ra hơn bao giờ hết các nước giàu cần nhanh chóng thực thi các cam kết hỗ trợ tài chính cho các nước nghèo để hành động chống biến đổi khí hậu.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.