Thực tế mùa khô, xâm nhập mặn năm 2024, các xã vùng hạ các địa bàn nêu trên có hơn 10.000 hộ dân sống trong tình trạng thiếu nước ngọt sinh hoạt cục bộ. Các tổ chức chính trị xã hội đã chung tay chuyển nước ngọt từ vùng thượng về vùng hạ hỗ trợ. Ông Lê Văn Tùng (ấp Tân Quý, xã Tân Tập, huyện Cần Giuộc) cho biết, gia đình đã định cư ở đây hơn 40 năm, vẫn chưa thoát khỏi cảnh thiếu nước sinh hoạt khi đến mùa khô hạn, xâm nhập mặn.
Cao điểm mùa khô, xâm nhập mặn năm 2024, gia đình phải dậy từ 1-2 giờ sáng để bơm nước từ hai trạm cấp nước mà vẫn không đủ sinh hoạt. Nước ngọt phục vụ sản xuất và chăn nuôi càng thiếu hụt trầm trọng. Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh (tiểu thương ở xã Tân Tập) cho biết, gia đình có năm người, mùa khô, xâm nhập mặn năm 2024 gia đình bà phải sống trong cảnh thiếu nước ngọt trầm trọng. Cứ bốn ngày mới lấy được khoảng 1 m3 nước ngọt để sử dụng.
Ngay sau khi hạn, mặn đi qua, Trung ương đã hỗ trợ hơn 27 tỷ đồng để đầu tư thiết bị trữ nước, đầu tư nâng cấp tám danh mục công trình cấp nước nông thôn. Đồng thời, các doanh nghiệp đã bắt tay đầu tư mở rộng, nâng cấp mạng lưới cấp nước sạch dài 34,8 km từ nhà máy về các vùng hạ huyện Cần Đước, Cần Giuộc, Tân Trụ để phục vụ nhân dân mùa khô, xâm nhập mặn năm 2025.
Cụ thể, Nhà máy nước Nhị Thành (huyện Thủ Thừa) đã vào vận hành Trạm bơm tăng áp tại xã Mỹ Lệ Mỹ (huyện Cần Đước) với công suất 60.000 m3/ngày đêm. Cùng với đó, đơn vị đang đẩy nhanh tiến độ thi công dự án nâng công suất nhà máy giai đoạn 3 từ 60.000 m3/ngày đêm lên 120.000 m3/ngày đêm. Dự kiến đến tháng 6/2025 sẽ hoàn thành dự án nâng công suất.
Trong thời gian chờ tuyến ống cấp nước ngọt mới hoàn thành, Công ty cổ phần nước Biwase Long An đã lên kế hoạch nâng công suất sản xuất Nhà máy nước Nhị Thành từ 60.000 m3/ ngày đêm lên 80.000 m3/ngày đêm để phục vụ nhân dân vùng hạ ngay trong mùa hạn mặn từ nay đến tháng 6/2025.
Tuy nhiên công ty đang gặp khó khăn do chưa được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp quyền khai thác nước sạch với công suất 80.000 m3/ngày đêm. Trước tình hình đó, Sở Xây dựng đã đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện việc khai thác nước thô tăng thêm 70.000 m3/ ngày đêm để bảo đảm ổn định cấp nước sạch, bởi tiến độ thi công của doanh nghiệp không kịp để ứng phó tình hình thiếu nước ngọt sinh hoạt của cư dân vùng hạ trong mùa khô, xâm nhập mặn 2025.
Trong lúc chờ Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp quyền khai thác nước sạch, tỉnh Long An đã chấp thuận chủ trương cho Công ty cổ phần cấp thoát nước Long An ký hợp đồng tiếp nhận nguồn nước thô từ dự án Trạm bơm nước thô Nhà máy nước Đồng Tâm (đặt tại tỉnh Tiền Giang) lấy nguồn nước từ sông Tiền về phục vụ nhân dân.
Công ty cổ phần cấp thoát nước Long An cũng đề nghị cấp giấy phép khai thác nước mặt hồ Bảo Định từ công suất 10.000 m3/ngày đêm lên 20.000 m3/ ngày đêm. Cùng với đó, công ty thực hiện cải tạo cụm xử lý Nhà máy cấp nước Tân An để bảo đảm xử lý đạt công suất 20.000 m3/ngày đêm cấp cho người dân thành phố Tân An và vùng lân cận. Công trình dự kiến hoàn thành trong tháng 2 năm 2025, vận hành đưa vào sử dụng sau khi tỉnh cấp phép khai thác.
Để giải bài toán nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất một cách bền vững, lâu dài, phục vụ đời sống người dân và góp phần phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng Long An Nguyễn Văn Hùng cho biết, UBND tỉnh Long An đề xuất kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định điều chỉnh quy hoạch cấp nước trong quy hoạch tỉnh cho phù hợp tình hình thực tế.
Giải pháp thực hiện sau khi Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh quy hoạch là đẩy mạnh các hoạt động giám sát, kiểm tra chất lượng nước các công trình cấp nước nông thôn do doanh nghiệp, tư nhân quản lý; tuyên truyền, hướng dẫn quy trình xử lý, khử trùng để đạt chất lượng nước sạch; tăng cường biện pháp xử phạt nhằm chấn chỉnh các cơ sở cấp nước, yêu cầu phải nâng cấp, đầu tư hệ thống khử trùng để đạt chất lượng nước sạch.
Tỉnh tiếp tục triển khai kế hoạch đầu tư công cấp nước nông thôn trong đó chú trọng xây dựng các công trình có quy mô lớn, liên xã, liên huyện; từng bước xóa bỏ các công trình có quy mô nhỏ, chất lượng nước kém; chuyển đổi mô hình UBND xã và cộng đồng quản lý trạm cấp nước, chuyển từ cơ chế phục vụ sang cơ chế dịch vụ.
Tỉnh chú trọng hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch cấp nước vùng tỉnh Long An theo tiêu chuẩn bảo đảm sức khỏe cộng đồng, an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống; hỗ trợ cấp nước cho người nghèo, các khu vực đặc biệt khó khăn; bảo đảm cấp nước an toàn có tính đến biến đổi khí hậu, chỉ tiêu về tỷ lệ thất thoát nước; ưu tiên khai thác các nguồn nước mặt, từng bước giảm khai thác nước ngầm; tăng tỷ lệ bao phủ dịch vụ cấp nước sạch; tiếp tục đẩy mạnh công tác xã hội hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư cấp nước các dự án lớn, nguồn nước mặt ổn định, cấp nước liên huyện, liên tỉnh...
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ ban hành quy định, chế tài đối với trường hợp các doanh nghiệp cấp nước không thực hiện đúng theo thỏa thuận dịch vụ đã ký kết để các địa phương làm căn cứ triển khai thực hiện; tranh thủ nguồn tài trợ của các tổ chức trong và ngoài nước, từng bước hoàn chỉnh hệ thống cấp nước nông thôn tiến tới thực hiện chủ trương cấp nước an toàn.
