EU vơi nỗi lo "thảm họa khí đốt"

Với việc tăng nhập khẩu khí đốt từ Mỹ và "thắt lưng buộc bụng" trong sử dụng năng lượng, Liên minh châu Âu (EU) có thể tránh được "thảm họa khí đốt" trong mùa đông năm nay. Tuy nhiên, dù tạm vơi nỗi lo về khủng hoảng năng lượng, những thách thức lớn vẫn chờ đợi các quốc gia trong khối trong năm 2023 tới.
Trạm nén khí đốt Bulgartransgaz tại Ihtiman, Bulgaria. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Trạm nén khí đốt Bulgartransgaz tại Ihtiman, Bulgaria. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Tại một diễn đàn về năng lượng ở London (Anh) mới đây, Giám đốc điều hành công ty thương mại đa quốc gia Trafigura B.Luckock đánh giá, châu Âu có thể tránh được "thảm họa khí đốt" trong mùa đông năm nay nhờ nhu cầu tiêu thụ có dấu hiệu giảm và chiến lược dự trữ hiệu quả. Trong khi đó, Giám đốc điều hành Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol nhận định, với các kho dự trữ khí đốt đầy gần 90%, châu Âu sẽ "sống sót" qua mùa đông với điều kiện là không có những vấn đề đột xuất về kỹ thuật hoặc biến động chính trị.

Theo số liệu mới được Mỹ công bố, lượng khí đốt nước này xuất khẩu sang Pháp tăng 421% trong tám tháng tính từ đầu năm 2022, trong khi giá trị xuất khẩu tăng tới 1.094% chỉ tính riêng trong tháng 8. Với thị trường Croatia, các số liệu tương ứng là 281% và 1.195%, Anh là 216% và 6.797%.

Một trong những nguyên nhân là do xuất khẩu khí đốt của Mỹ chuyển hướng khỏi các thị trường ngoài châu Âu. Khí đốt tự nhiên, bao gồm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), hiện là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu cao thứ ba của Mỹ, tăng 4 bậc so với cùng kỳ năm 2020 và tới 15 bậc so với năm 2016. Trong khi đó, xăng và dầu lần lượt chiếm vị trí thứ nhất và thứ hai. Trước đây, mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu cao nhất của Mỹ là máy bay.

Một thông tin tích cực nữa với các quốc gia EU là Tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga vừa thông báo sẽ nối lại xuất khẩu khí đốt sang Italia, trung chuyển qua lãnh thổ Áo, sau khi tạm ngưng cuối tuần trước.

Theo Gazprom, hãng này và các khách hàng ở Italia đã tìm ra giải pháp về mua bán khí đốt sau khi Áo điều chỉnh một số quy định liên quan. Phía Áo khẳng định sẵn sàng thông qua các vận đơn của Công ty Gazprom Export cho phép nối lại trung chuyển khí đốt của Nga qua Áo.

Trước đó, hồi đầu tháng 10, Gazprom cho biết việc trung chuyển khí đốt qua Áo đã bị tạm ngừng sau khi công ty vận hành hệ thống đường ống từ chối thông qua vận đơn. Phía Áo tuyên bố Gazprom đã không ký các hợp đồng cần thiết.

Bên cạnh việc nối lại nguồn cung khí đốt từ Nga, Chính phủ Italia đã ký các thỏa thuận mới với các nhà cung cấp khí đốt khác (như Algeria và một số nước Bắc Âu) để giảm sự phụ thuộc vào Nga, đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng.

Cùng với việc cải thiện nguồn cung khí đốt, chiến lược tiết kiệm năng lượng cũng giúp vơi bớt quan ngại về khủng hoảng năng lượng tại châu Âu.

Trong báo cáo thị trường khí đốt hằng quý vừa công bố, IEA cho biết, tại châu Âu, tiêu thụ khí đốt đã giảm 10% trong tám tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm 2021, do lĩnh vực công nghiệp giảm 15% lượng tiêu thụ khí đốt khi các doanh nghiệp cắt giảm sản lượng bởi chi phí sản xuất tăng cao.

Theo Giám đốc điều hành công ty thương mại đa quốc gia Trafigura, nhu cầu năng lượng trong ngành công nghiệp giảm 25-30%, cộng với chiến lược quản lý dự trữ hiệu quả cùng lượng khí tự nhiên hóa lỏng tăng có thể giúp châu Âu vượt qua mùa đông năm nay.

Tuy nhiên, dù các quốc gia EU tạm thoát hiểm qua mùa đông giá lạnh 2022 thì những thách thức trong năm 2023 vẫn rất lớn.

Châu Âu sẽ cần một lượng khí đốt lớn để lấp đầy kho lưu trữ trong mùa đông năm sau và những năm tiếp theo trong bối cảnh nguồn cung giảm mạnh và Nga có thể ngừng cung cấp khí đốt cho nhiều nước châu Âu. Năm 2021, Nga cung cấp khoảng 40% nhu cầu khí đốt của châu Âu. Tuy nhiên, con số này hiện giảm còn chưa tới 10%.

Trong khi đó, giới phân tích ước tính châu Âu cần nhập khẩu khoảng 200 triệu tấn LNG trong mười năm tới để thay thế lượng khí đốt của Nga. Ðức - khách hàng khí đốt lớn nhất của Nga tại châu Âu, sẽ cần khoảng 40 triệu tấn LNG để thay thế 50 tỷ mét khối khí đốt nhập khẩu từ Moskva qua đường ống Dòng chảy phương Bắc.

IEA mới đây cũng đã cảnh báo châu Âu có thể đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng thậm chí còn nghiêm trọng hơn vào năm tới sau khi rút cạn kho dự trữ khí đốt để vượt qua cái lạnh của mùa đông năm nay.

Những thách thức nêu trên của EU cũng là mối lo chung của kinh tế khu vực và toàn cầu bởi trong bối cảnh "mây đen khủng hoảng" kinh tế đang gia tăng, khủng hoảng năng lượng tại EU sẽ khiến khủng hoảng kinh tế toàn cầu diễn ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...