Những thảm kịch xót xa
Ngày 4/1, tại cao tốc La Sơn - Hòa Liên, thuộc địa bàn phường Hải Vân (thành phố Đà Nẵng) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn, tuy không có thương vong nhưng năm ô-tô đã bị hư hỏng nặng; ngày 5/1, trên tuyến Quốc lộ 47B đoạn qua xã Thọ Ngọc (tỉnh Thanh Hóa) xảy ra vụ tai nạn giao thông liên hoàn giữa ba ô-tô khiến một người tử vong và một người bị thương. Cũng trong ngày này, một chiếc xe khách chạy tuyến Quảng Ninh-Sông Mã chở 22 người, khi đi đến Km472, đoạn qua bản Mật Sàng, xã Phiêng Pằn (tỉnh Sơn La), xe khách bất ngờ đâm vào dải phòng hộ mềm, sau đó lao xuống suối và lật nghiêng. Vụ tai nạn khiến tài xế và 10 hành khách bị thương. Làm việc với lực lượng công an, tài xế N.Q.V. cho biết, do buồn ngủ nên đã không làm chủ được tay lái.
Tiến sĩ Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, phân tích: Hạ tầng giao thông là một vấn đề đáng lưu tâm. Một số bất cập trong hệ thống đường sá, phân luồng giao thông và tín hiệu đèn có thể khiến người tham gia giao thông gặp khó khăn trong việc tuân thủ quy định. Chẳng hạn, tại một số tuyến đường, hệ thống đèn tín hiệu chưa hợp lý khiến người điều khiển phương tiện không kịp xử lý, dễ dẫn đến vi phạm.
Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Lê Kim Thành lý giải: Áp lực giao thông ngày càng lớn do sự gia tăng nhanh của xe cá nhân, nhất là mô-tô, xe máy; kết cấu hạ tầng ở một số khu vực chưa theo kịp nhu cầu phát triển; sự chênh lệch về điều kiện bảo đảm an toàn giao thông giữa các vùng, miền còn khá lớn, ý thức của nhiều người tham gia giao thông chưa cao…
Từ góc độ của lực lượng chức năng, Trung tá Đặng Hồng Giang, Đội trưởng Cảnh sát giao thông đường bộ số 15 (Công an Hà Nội) lý giải: “Tại các tuyến huyết mạch ở Thủ đô như: Quốc lộ 3, đường Võ Nguyên Giáp, Võ Văn Kiệt, tai nạn giao thông xảy ra do lưu lượng và mật độ phương tiện lớn so khả năng lưu thoát của các tuyến đường. Đáng nói, các phương tiện hiện nay vẫn thực hiện di chuyển hỗn hợp, ô-tô và xe máy đi lẫn cùng làn đường; các công trình giao thông thi công chậm tiến độ cũng ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Thứ nữa là ý thức của người dân khu vực ngoại thành còn hạn chế…”.
Trách nhiệm sau tay lái
Chỉ trong bốn ngày nghỉ Tết Dương lịch vừa qua, lực lượng chức năng đã xử phạt tới 13.309 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn. Đây là con số gợi nhiều trăn trở, bởi người vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện giao thông còn quá nhiều. Theo tiến sĩ Khương Kim Tạo, từ ngày 1/1/2025, Nghị định số 168/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe chính thức có hiệu lực, tai nạn giao thông đã giảm so với trước đây, nhưng vẫn ở mức báo động và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu đi lại của nhân dân, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp Tết Nguyên đán và mùa Lễ hội Xuân Bính Ngọ năm 2026, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình hành động. Cụ thể, Sở Xây dựng Hà Nội vừa ban hành Thông báo hướng dẫn phân luồng, tổ chức giao thông trên địa bàn. Sở lưu ý các phương tiện xe tải phải tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về tổ chức giao thông, trong đó có các quy định về khung giờ, tải trọng và phạm vi hoạt động của xe tải, cũng như phương án thí điểm cấm xe tải trọng lớn tại một số nút giao trọng điểm.
Tại Thanh Hóa, chính quyền cấp xã đã chỉ đạo lực lượng công an xã tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông theo các chuyên đề do Công an tỉnh chỉ đạo. Đối với các phường trọng điểm, nhiều phương tiện lưu thông như Hạc Thành, Bỉm Sơn, Quang Trung, Nghi Sơn… công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông được triển khai với yêu cầu cao hơn. Các phường, xã thiết lập và công bố số điện thoại đường dây nóng trên các phương tiện truyền thông địa phương để kịp thời tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh của người dân...
Không chỉ cần tiếp tục cải thiện hạ tầng giao thông, việc tiếp tục nâng cao ý thức tự giác của mỗi người tham gia giao thông cũng đang là yêu cầu nóng bỏng. Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội), văn hóa giao thông phải được nhìn nhận như một thước đo của trình độ văn minh xã hội, là sự kết tinh của pháp luật, đạo đức, trách nhiệm công dân và tinh thần nhân văn. "Muốn xây dựng văn hóa giao thông, cần tổng hòa nhiều giải pháp, trong đó tập trung vào giáo dục cho các em nhỏ, học sinh sớm từ gia đình, nhà trường và có sự nêu gương của những người trưởng thành, tuyên truyền sâu rộng hơn nữa về trách nhiệm bảo đảm an toàn giao thông”, tiến sĩ Chức nhìn nhận ■
Theo Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trong bốn ngày nghỉ Tết Dương lịch (từ ngày 1-4/1/2026), toàn quốc xảy ra 196 vụ tai nạn giao thông, làm 94 người chết, 154 người bị thương. Công an các đơn vị, địa phương đã kiểm tra, phát hiện, xử lý hơn 47.000 trường hợp vi phạm. So với thời gian nghỉ Tết Dương lịch 2025, tai nạn giao thông giảm 18,67% số vụ, giảm 31,88% số người chết.
