Đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics chiến lược

Cơ chế thuận lợi từ các Hiệp định thương mại tự do giúp Việt Nam mở ra không gian phát triển thương mại, tăng trưởng xuất nhập khẩu và tạo nguồn cầu lớn cho các dịch vụ logistics. Nhưng dù có nhiều cơ hội để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ toàn cầu, ngành logistics Việt Nam vẫn đang phải đối mặt không ít thách thức.

Cảng quốc tế Cái Mép-Thị Vải, cửa ngõ kết nối giao thương hàng hóa đường thủy giữa các tỉnh nam bộ và trung chuyển quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN VĂN KHỞI)
Cảng quốc tế Cái Mép-Thị Vải, cửa ngõ kết nối giao thương hàng hóa đường thủy giữa các tỉnh nam bộ và trung chuyển quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN VĂN KHỞI)

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu Việt Nam trở thành trung tâm logistics chiến lược của ASEAN và thế giới, đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng khu vực.

Còn nhiều thách thức

Những năm gần đây, dịch vụ logistics Việt Nam tăng trưởng khá mạnh, bình quân 14-16%/năm, gấp hơn hai lần mức trung bình thế giới; quy mô thị trường đạt khoảng 45-50 tỷ USD, tương đương 10% GDP và 5% kim ngạch xuất nhập khẩu. Năm 2025, Việt Nam được xếp vào Tốp 10 thị trường logistics mới nổi; Tốp 4 khu vực về Chỉ số cơ hội logistics và Tốp 5 ASEAN về Chỉ số hiệu quả logistics.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm (Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương), ngành dịch vụ logistics vẫn phải đối mặt nhiều khó khăn, thách thức: Hạ tầng logistics chưa đồng bộ, hệ thống đường sắt, đường thủy, đường bộ nội địa phát triển thiếu cân đối. Hệ thống cảng nước sâu có tiềm năng nhưng kết nối hậu cần kém hiệu quả.

Hiện cả nước chỉ có hai cảng được kết nối trực tiếp với đường sắt là Hải Phòng (bến Hoàng Diệu) và Cái Lân (Quảng Ninh), trong khi nhiều cảng có sản lượng lớn như Đình Vũ lại chưa được kết nối.

Bên cạnh đó, chi phí logistics của Việt Nam đã giảm từ 20% GDP năm 2014 xuống khoảng 16%, song vẫn cao hơn nhiều nước trong khu vực như Singapore (8%), Malaysia (12%) và mức trung bình thế giới (10-12%).

Chủ tịch Tập đoàn Nafoods Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, dù nông sản chế biến đã trở thành trụ cột xuất khẩu với kim ngạch hàng chục tỷ USD, vươn tới hơn 170 quốc gia, ngành này vẫn bị kìm hãm bởi chi phí logistics cao và hạ tầng kho lạnh hạn chế, làm tăng giá thành, giảm sức cạnh tranh.

Báo cáo của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) gửi Chính phủ tháng 10/2025 cũng cho thấy, rào cản từ hoạt động logistics hiện ảnh hưởng lớn đến năng lực vận tải, sức cạnh tranh hàng hóa Việt trên thị trường quốc tế, khiến tình trạng “nhập siêu logistics” kéo dài; hoạt động vận tải thủy nội địa cũng chưa phát triển xứng tầm với tiềm năng và lợi thế, không tối ưu việc vận chuyển hàng hóa.

Không những vậy, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, doanh nghiệp logistics trong nước chủ yếu quy mô vừa và nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ, thiếu liên kết, năng lực cạnh tranh yếu, khiến thị phần dịch vụ logistics cao cấp vẫn chủ yếu do doanh nghiệp FDI nắm giữ.

Chiến lược phát triển dài hạn

Có thể thấy, trong giai đoạn tới, ngành logistics Việt Nam vừa đứng trước các cơ hội lớn để bứt phá, vừa đối diện hàng loạt thách thức cũng như cạnh tranh toàn cầu.

Ngày 9/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 (Chiến lược) với mục tiêu phát triển dịch vụ logistics hiệu quả, bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời nâng cao năng lực cho doanh nghiệp cũng như chất lượng hoạt động.

Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải cho biết: Lần đầu tiên, Việt Nam có một chiến lược toàn diện, dài hạn và đồng bộ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành logistics, mở ra cơ hội đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics của khu vực và quốc tế, góp phần giảm chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, Chiến lược đặt trọng tâm đẩy mạnh đầu tư xây dựng, hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, hiện đại tại các vùng kinh tế trọng điểm; đầu tư nâng cấp hệ thống cảng biển, cảng hàng không, cảng cạn và hệ thống đường sắt liên vận quốc tế.

Đồng thời, ưu tiên phát triển hạ tầng logistics phục vụ thương mại điện tử, kho thông minh và logistics đô thị xanh nhằm giảm chi phí vận tải và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) Trần Tiến Dũng kiến nghị, cần có chính sách phát triển lĩnh vực vận tải viễn dương vốn rất tiềm năng.

Bởi Việt Nam có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn, nhưng hoàn toàn phụ thuộc vào chuỗi logistics của các hãng vận tải biển nước ngoài; doanh nghiệp Việt Nam phải cam phận “làm thuê” cho các nhà điều phối logistics quốc tế và chỉ được tham gia vào các khâu nhỏ, giá trị thấp trong chuỗi.

Nếu có các chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi, đầu tư phát triển đội tàu vận tải container quốc tế sẽ không chỉ giúp bảo đảm lưu thông hàng hóa trong xuất nhập khẩu mà còn là cơ sở cho những ngành công nghiệp liên quan như đóng tàu, công nghiệp chế tạo hay công nghiệp phụ trợ cùng bứt phá.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nhập khẩu ô-tô qua cảng Hải Phòng. (Ảnh: TTXVN)

Ô-tô nhập khẩu nguyên chiếc tăng về lượng nhưng giảm về giá trị

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, tháng 2/2026, lượng ô-tô nguyên chiếc các loại làm thủ tục nhập khẩu đạt 16.216 chiếc, tăng 7,8% so với tháng trước (tương ứng tăng 1.174 chiếc). Dù vậy, tổng trị giá nhập khẩu chỉ đạt khoảng 359 triệu USD, giảm 6,8%, cho thấy xu hướng tăng về số lượng nhưng giảm về giá trị bình quân.

Công trường thi công đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh lúc nào cũng rộn ràng tiếng máy móc thi công.

Nhộn nhịp công trường thi công tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh

Xuyên giữa địa hình núi rừng hiểm trở của “nước non Cao Bằng”, công trường đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh dài 121km, tổng mức đầu tư lên đến 25.550 tỷ đồng đang ngày đêm sục sôi khí thế thi công. Tuyến đường sẽ mở ra không gian phát triển cho vùng đông bắc và là minh chứng sinh động cho hiệu quả của mô hình PPP giao thông.

Nông dân Cần Thơ trữ nước ngọt trong vườn để tưới cho vườn cây ăn trái vào mùa khô.

Chủ động sản xuất nông nghiệp thích ứng với hạn mặn

Hiện nay, tình trạng khô hạn, xâm nhập mặn đang làm ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, đời sống người dân thành phố Cần Thơ. Để chủ động thích ứng, ngành nông nghiệp Cần Thơ đang triển khai hàng loạt giải pháp cấp bách nhằm bảo vệ diện tích lúa, vườn cây ăn trái và ổn định đời sống nhân dân.

Khởi động Giờ Trái đất 2026, kêu gọi toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm.

Khởi động Giờ Trái đất 2026, kêu gọi toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm

Trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030, sáng 21/3, Bộ Công thương tổ chức Lễ phát động và Giải chạy hưởng ứng "Toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026" tại Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ, thành phố Hà Nội.

Pharmacity - chuỗi nhà thuốc tiên phong cam kết không tăng giá thuốc, bảo đảm nguồn cung trên toàn hệ thống

Pharmacity - chuỗi nhà thuốc tiên phong cam kết không tăng giá thuốc, bảo đảm nguồn cung trên toàn hệ thống

Trong bối cảnh thị trường dược phẩm chịu nhiều biến động, việc bảo đảm người dân tiếp cận thuốc với giá hợp lý trở thành yêu cầu cấp thiết. Trước thực tế đó, Pharmacity cam kết giữ ổn định giá thuốc thiết yếu, đồng thời triển khai các giải pháp giúp người dân mua thuốc thuận tiện, tiết kiệm hơn.

Chế biến cà-phê xuất khẩu tại Công ty Simexco DakLak. (Ảnh MINH ANH)

Chuyển đổi xuất khẩu theo xu hướng tiêu dùng xanh

Năm 2026 được dự báo là “cột mốc” mới khi “tiêu dùng xanh” tại châu Âu không còn là những chiến dịch thúc đẩy trách nhiệm xã hội (CSR) tự nguyện của doanh nghiệp mà chính thức bị chi phối bởi các khuôn khổ pháp lý khắt khe. 

Dự án Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên làm thay đổi diện mạo giao thông đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Quản lý, sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi giai đoạn 2026-2030

Theo định hướng thu hút, quản lý, sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030, việc huy động và phân bổ vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài được thực hiện với quy mô và cơ cấu phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.

Người dân mua xăng tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên phố Thái Thịnh, Hà Nội.

Sớm đưa xăng E10 tiêu thụ đồng loạt trên thị trường

Tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông diễn biến ngày càng phức tạp, làm đứt gãy chuỗi cung ứng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ với an ninh năng lượng thế giới cũng như tại Việt Nam. Để bảo đảm nguồn cung nhiên liệu, các ngành chức năng và doanh nghiệp đã chủ động nhận diện những tác động xấu, qua đó sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Lễ ký kết giữa Cục Thuế, Bộ Tài chính và Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu để triển khai giải pháp giúp người nộp thuế quản lý doanh thu, kê khai và nộp thuế.

Hỗ trợ hộ kinh doanh thích ứng quy định thuế mới

Để thúc đẩy nộp thuế điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 20/3, Cục Thuế, Bộ Tài chính, Thuế thành phố Hà Nội và 10 Thuế địa phương cùng với Ngân hàng Thương mại cổ phần Á Châu đã ký kết hợp tác, triển khai giải pháp giúp người nộp thuế quản lý doanh thu, kê khai và nộp thuế.