Đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics chiến lược

Cơ chế thuận lợi từ các Hiệp định thương mại tự do giúp Việt Nam mở ra không gian phát triển thương mại, tăng trưởng xuất nhập khẩu và tạo nguồn cầu lớn cho các dịch vụ logistics. Nhưng dù có nhiều cơ hội để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ toàn cầu, ngành logistics Việt Nam vẫn đang phải đối mặt không ít thách thức.

Cảng quốc tế Cái Mép-Thị Vải, cửa ngõ kết nối giao thương hàng hóa đường thủy giữa các tỉnh nam bộ và trung chuyển quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN VĂN KHỞI)
Cảng quốc tế Cái Mép-Thị Vải, cửa ngõ kết nối giao thương hàng hóa đường thủy giữa các tỉnh nam bộ và trung chuyển quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN VĂN KHỞI)

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu Việt Nam trở thành trung tâm logistics chiến lược của ASEAN và thế giới, đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng khu vực.

Còn nhiều thách thức

Những năm gần đây, dịch vụ logistics Việt Nam tăng trưởng khá mạnh, bình quân 14-16%/năm, gấp hơn hai lần mức trung bình thế giới; quy mô thị trường đạt khoảng 45-50 tỷ USD, tương đương 10% GDP và 5% kim ngạch xuất nhập khẩu. Năm 2025, Việt Nam được xếp vào Tốp 10 thị trường logistics mới nổi; Tốp 4 khu vực về Chỉ số cơ hội logistics và Tốp 5 ASEAN về Chỉ số hiệu quả logistics.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Bùi Bá Nghiêm (Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương), ngành dịch vụ logistics vẫn phải đối mặt nhiều khó khăn, thách thức: Hạ tầng logistics chưa đồng bộ, hệ thống đường sắt, đường thủy, đường bộ nội địa phát triển thiếu cân đối. Hệ thống cảng nước sâu có tiềm năng nhưng kết nối hậu cần kém hiệu quả.

Hiện cả nước chỉ có hai cảng được kết nối trực tiếp với đường sắt là Hải Phòng (bến Hoàng Diệu) và Cái Lân (Quảng Ninh), trong khi nhiều cảng có sản lượng lớn như Đình Vũ lại chưa được kết nối.

Bên cạnh đó, chi phí logistics của Việt Nam đã giảm từ 20% GDP năm 2014 xuống khoảng 16%, song vẫn cao hơn nhiều nước trong khu vực như Singapore (8%), Malaysia (12%) và mức trung bình thế giới (10-12%).

Chủ tịch Tập đoàn Nafoods Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, dù nông sản chế biến đã trở thành trụ cột xuất khẩu với kim ngạch hàng chục tỷ USD, vươn tới hơn 170 quốc gia, ngành này vẫn bị kìm hãm bởi chi phí logistics cao và hạ tầng kho lạnh hạn chế, làm tăng giá thành, giảm sức cạnh tranh.

Báo cáo của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) gửi Chính phủ tháng 10/2025 cũng cho thấy, rào cản từ hoạt động logistics hiện ảnh hưởng lớn đến năng lực vận tải, sức cạnh tranh hàng hóa Việt trên thị trường quốc tế, khiến tình trạng “nhập siêu logistics” kéo dài; hoạt động vận tải thủy nội địa cũng chưa phát triển xứng tầm với tiềm năng và lợi thế, không tối ưu việc vận chuyển hàng hóa.

Không những vậy, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, doanh nghiệp logistics trong nước chủ yếu quy mô vừa và nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ, thiếu liên kết, năng lực cạnh tranh yếu, khiến thị phần dịch vụ logistics cao cấp vẫn chủ yếu do doanh nghiệp FDI nắm giữ.

Chiến lược phát triển dài hạn

Có thể thấy, trong giai đoạn tới, ngành logistics Việt Nam vừa đứng trước các cơ hội lớn để bứt phá, vừa đối diện hàng loạt thách thức cũng như cạnh tranh toàn cầu.

Ngày 9/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 (Chiến lược) với mục tiêu phát triển dịch vụ logistics hiệu quả, bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời nâng cao năng lực cho doanh nghiệp cũng như chất lượng hoạt động.

Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải cho biết: Lần đầu tiên, Việt Nam có một chiến lược toàn diện, dài hạn và đồng bộ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành logistics, mở ra cơ hội đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics của khu vực và quốc tế, góp phần giảm chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, Chiến lược đặt trọng tâm đẩy mạnh đầu tư xây dựng, hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, hiện đại tại các vùng kinh tế trọng điểm; đầu tư nâng cấp hệ thống cảng biển, cảng hàng không, cảng cạn và hệ thống đường sắt liên vận quốc tế.

Đồng thời, ưu tiên phát triển hạ tầng logistics phục vụ thương mại điện tử, kho thông minh và logistics đô thị xanh nhằm giảm chi phí vận tải và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) Trần Tiến Dũng kiến nghị, cần có chính sách phát triển lĩnh vực vận tải viễn dương vốn rất tiềm năng.

Bởi Việt Nam có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn, nhưng hoàn toàn phụ thuộc vào chuỗi logistics của các hãng vận tải biển nước ngoài; doanh nghiệp Việt Nam phải cam phận “làm thuê” cho các nhà điều phối logistics quốc tế và chỉ được tham gia vào các khâu nhỏ, giá trị thấp trong chuỗi.

Nếu có các chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi, đầu tư phát triển đội tàu vận tải container quốc tế sẽ không chỉ giúp bảo đảm lưu thông hàng hóa trong xuất nhập khẩu mà còn là cơ sở cho những ngành công nghiệp liên quan như đóng tàu, công nghiệp chế tạo hay công nghiệp phụ trợ cùng bứt phá.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh tại hội nghị tập huấn.

Hải quan tập huấn toàn ngành về thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Ngày 12/5, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị tập huấn trực tuyến toàn ngành về công tác thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đây là hoạt động cụ thể nhằm triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong tình hình mới.

Từ xe tải bán lưu động đến các điểm bán tự phát ven đường, mặt hàng sầu riêng xuất hiện dày đặc.

Cần giải pháp gỡ khó cho ngành hàng sầu riêng

Thành phố Cần Thơ hiện có hơn 14.483ha sầu riêng, trong đó khoảng 8.635ha đang cho trái, với sản lượng năm 2026 ước đạt khoảng 120.000 tấn. Tuy nhiên, vụ thu hoạch năm nay đang chứng kiến tình trạng giá sầu riêng giảm sâu, khiến nhiều nhà vườn gặp khó khăn.

Đại sứ Vũ Hồ trao Thư cảm ơn các đối tác tham gia Hội thảo. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc cung cấp)

Tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam-Hàn Quốc trong bối cảnh mới

Hội thảo “Tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam-Hàn Quốc trong bối cảnh mới” được đánh giá là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa các định hướng hợp tác chiến lược; tạo thêm xung lực mới thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc phát triển sâu rộng hơn trong lĩnh vực kinh tế số, công nghệ cao và năng lượng.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phát biểu kết luận tại phiên họp.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu chủ động rà soát, cập nhật, hoàn thiện kịch bản tăng trưởng

Chiều 12/5, phát biểu kết luận tại phiên họp thường kỳ tháng 4, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động rà soát, cập nhật, hoàn thiện kịch bản tăng trưởng và kịp thời tham mưu giải pháp điều hành, phản ứng chính sách nhanh, sát tình hình thực tiễn.

Đại diện Cục Thuế giới thiệu nội dung Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026.

Ra mắt Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026

Ngày 12/5, tại Hà Nội, Cục Thuế vừa chính thức ra mắt Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026 - ấn phẩm chuyên sâu giới thiệu toàn diện về hệ thống thuế Việt Nam, kết quả quản lý thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 và định hướng phát triển ngành Thuế trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo.

Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tạo đột phá liên kết phát triển giữa rừng và biển

Những ý kiến đóng góp tại hội thảo giúp tỉnh hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, nhằm biến quy hoạch thành hành động, thành những công trình, dự án, chương trình cụ thể, mang lại tăng trưởng cao, cuộc sống tốt hơn, môi trường bền vững hơn cho người dân Đắk Lắk.

Viettel ra mắt thương hiệu Unitel Logistics tại Lào.

Doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường quốc tế

Muốn mở rộng không gian tăng trưởng, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tiến ra thị trường quốc tế. Trong quá trình đó, Nhà nước cần giữ vai trò kiến tạo, đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp có đầy đủ hành trang, năng lực để vững vàng hội nhập và khẳng định vị thế trên thương trường toàn cầu.

Mô hình lúa sinh thái canh tác trên đồng đất lúa-tôm của tỉnh Cà Mau.

Mùa vàng trên vùng đất mặn

Nông dân Cà Mau từng chứng kiến biết bao mùa vụ thăng trầm. Để thay đổi thời vận, những nông dân nơi đây đang mạnh dạn dần từ giã lối canh tác nhỏ lẻ, áp dụng khoa học, công nghệ để gieo nên những mùa vàng, góp phần đưa hạt gạo Cà Mau vươn xa…