Du lịch đen: Đặt vé đi trải nghiệm chiến tranh

Du lịch vốn đồng nghĩa với nghỉ ngơi và thư giãn, nhưng có lẽ khái niệm này đã thay đổi khi trào lưu dark tourism - "du lịch đen" đang lên ngôi. Đây là hình thức du lịch đến các vùng chiến sự, địa điểm từng xảy ra thảm họa...

Hình ảnh từ trang web của War Tours Ukraine.
Hình ảnh từ trang web của War Tours Ukraine.

Không chỉ là ký ức của quá khứ, ngày nay, những vùng đất như Syria, Afghanistan, Ukraine hay Jonestown (Guyana) đang trở thành những điểm đến “thời thượng” đối với một bộ phận du khách.

Từ Syria đến Chernobyl: Những điểm đến của nỗi đau

Dark tourism - "du lịch đen" vốn không phải là khái niệm mới. Từ lâu, những địa điểm như trại tập trung Auschwitz (Ba Lan), khu vực thảm họa hạt nhân Chernobyl (Ukraine) hay “Thung lũng chết” ở Campuchia vẫn thu hút khách du lịch bởi chiều sâu lịch sử và câu chuyện bi thương.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, làn sóng du lịch này đang bước vào một xu hướng mới, khi một bộ phận du khách tìm đến những "điểm nóng" như: Afghanistan, Ukraine, Gaza, Syria…

Du lịch đen có thể phân cấp như sau:

Light dark tourism (Mức độ nhẹ): thăm nghĩa trang nổi tiếng, bảo tàng tội ác chiến tranh, di tích lịch sử.

Hard dark tourism (Mức độ nặng): đến vùng xung đột, chiến trường đang hoạt động, hiện trường thảm họa hoặc nơi tử vong hàng loạt.

Theo một bài viết mới đây của The Times, nhiều công ty du lịch chuyên cung cấp các tour đến vùng nguy hiểm đang "ăn nên làm ra".

"Du lịch đen" có thể phân cấp như sau ra 2 mức độ, gồm mức độ nhẹ như thăm nghĩa trang nổi tiếng, bảo tàng tội ác chiến tranh, di tích lịch sử. Mức độ nặng sẽ là đến vùng xung đột, chiến trường đang hoạt động, hiện trường thảm họa hoặc nơi tử vong hàng loạt.

picture1.png
Hình ảnh Rowan Beard cầm khẩu AK47 tại Nam Sudan trên Instagram.

Trong cuộc phỏng vấn với The Times, Rowan Beard - người sáng lập Young Pioneer Tours cho biết, hoạt động kinh doanh của anh tại những nơi như Somaliland, Triều Tiên, Somalia… đang bùng nổ. “Chúng tôi luôn có một lượng lớn khách hàng người Anh. Họ là nhóm khách đầu tiên khi chúng tôi tổ chức tour đến Triều Tiên vào năm 2008, và đến giờ vẫn là thị trường chính. Chiến tranh khiến mọi người quan tâm”, Beard khẳng định.

Không chỉ có khách du lịch, các YouTuber, vlogger cũng góp phần lan rộng xu hướng này. Callum Mills, một cựu nhân viên y tế quốc gia Anh, hiện là YouTuber với hơn 75.000 người theo dõi đã từng đến Syria, Afghanistan, Ukraine hay thậm chí đã từng bị Taliban bắt giữ. Những video của anh đã "truyền cảm hứng" cho hàng trăm người khác để tham gia các chuyến du lịch như vậy.

picture2.png
Hình ảnh một chuyến đi của Callum Abroad đăng tải trên nền tảng X.

Chính ảnh hưởng của mạng xã hội đã thu hút hàng chục nghìn lượt xem, với hình ảnh chân thực, nguy hiểm và "không giống ai" khiến cộng đồng mạng không chỉ tò mò mà còn muốn tự mình trải nghiệm.

Một thị trường đang bùng nổ

Lý do đằng sau sự trỗi dậy của "du lịch đen" bao gồm nhiều yếu tố, trong đó có sự giao thoa giữa tâm lý thời đại, công nghệ, truyền thông và nhu cầu cá nhân. Trước hết, đó là mong muốn trải nghiệm "sự thật".

Một số kết quả phỏng vấn các du khách quốc tế đến các địa điểm này, đặc biệt là người trẻ cho thấy họ cảm thấy du lịch truyền thống không còn đủ ấn tượng, thậm chí là khá nhạt. Họ tìm đến các vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá để tận mắt chứng kiến tình trạng thực tế, hậu quả, thay vì chỉ nghe qua tin tức.

34,5 tỷ bảng Anh: Quy mô dự kiến của thị trường vào 2033

5.000+ du khách đến Afghanistan năm 2024

2,2 triệu lượt khách đến Syria năm 2023 (tăng 120%)

Các điểm đến phổ biến: Syria, Ukraine, Afghanistan, Jonestown, Triều Tiên, Somalia...

Theo công ty nghiên cứu Reports and Insights, thị trường dark tourism toàn cầu có thể đạt trị giá 34,5 tỷ bảng Anh vào năm 2033.

Afghanistan dù vẫn do Taliban kiểm soát, đã đón khoảng 5.000 lượt khách quốc tế năm ngoái, tăng gấp nhiều lần so với giai đoạn mới tái chiếm quyền lực.

Cùng lúc đó, Syria ghi nhận 2,2 triệu lượt khách trong năm 2023 – tăng 120% so với năm trước. Những con số ấy phần nào cho thấy nhu cầu được “đối diện với vùng tối” trong tâm lý du khách và đang được các công ty khai thác bài bản.

"Du lịch đen" không đơn thuần là một xu hướng "dị biệt" mà còn phản ánh sự chuyển dịch trong cách con người du lịch, từ việc tận hưởng cảnh sắc thiên nhiên, vẻ đẹp sang trọng sang tìm kiếm chiều sâu của lịch sử, văn hóa và đi sâu vào nỗi đau con người. Tuy nhiên, để xu hướng này mang lại giá trị thực sự, cần có sự tỉnh táo, hiểu biết và tôn trọng.

picture3.png
Trang web của War Tours Ukraine.

Một số công ty như War Tours ở Ukraine khẳng định họ tổ chức tour không chỉ để phục vụ du lịch, mà còn để “kể lại sự thật và kêu gọi sự hỗ trợ cho người dân trong chiến tranh”.

Chính vì đi vào vùng tối, hình thức du lịch này dễ khiến người ta dị nghị khi ranh giới giữa tưởng niệm và tiêu dùng nỗi đau trở nên mong manh. Một trong những tranh cãi lớn nhất về "du lịch đen" là tính đạo đức, đó là liệu việc chụp ảnh selfie tại hiện trường thảm sát hay bán tour đến vùng bị tàn phá bởi chiến tranh có đang biến nỗi đau thành hàng hóa?

Trong thời đại mạng xã hội, một bức ảnh tạo dáng trước xe tăng cháy, một video giễu nhại tại hiện trường thảm sát… có thể lập tức biến trải nghiệm lịch sử thành phản cảm. Chính vì vậy, sự tôn trọng, hiểu biết và ý thức đạo đức của du khách là yếu tố then chốt quyết định giá trị của hành trình.

Có thể bạn quan tâm

Vinh danh các doanh nghiệp lữ hành hàng đầu tại Lễ trao Giải thưởng VITA Awards 2026. (Ảnh: TRẦN HỒNG)

Lữ hành dẫn dắt dòng khách, nâng giá trị du lịch

Để du lịch thành động lực tăng trưởng mới của đất nước theo tinh thần Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, cần những doanh nghiệp đủ năng lực kết nối thị trường, tổ chức sản phẩm và gia tăng giá trị từ các nguồn lực du lịch.

Cụm di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều dưới chân núi Đào thuộc phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: Mai Luận)

Dòng họ Thiều trong cộng đồng trân quý di sản

Ở phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa, con cháu dòng họ Thiều và người dân địa phương đã chung tay đóng góp nguồn lực, công sức để trùng tu, tôn tạo quần thể di tích liên quan thủy tổ dòng họ Thiều, bảo tồn thiết chế văn hóa cổ truyền, tiếp tục kế thừa, phát huy những giá trị truyền thống.

Giữa bối cảnh, nền du lịch toàn cầu đối mặt với nhiều sức ép, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Ngành du lịch tăng tốc, hoàn thành mục tiêu năm 2026

Duy trì đà tăng trưởng ấn tượng về lượng khách, Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá trên bản đồ du lịch thế giới. Hướng tới mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, toàn ngành nỗ lực tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện đồng bộ Nghị quyết số 26-NQ/TW để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Du khách Việt Nam check-in tại Moskva. (Ảnh: Ủy ban Du lịch thành phố Moskva)

Còn nhiều dư địa trong hợp tác du lịch Việt Nam và Nga

Với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, sự tương đồng về nhu cầu giao lưu, khám phá văn hóa và tiềm năng phát triển thị trường, hợp tác du lịch Việt Nam-Nga được kỳ vọng tiếp tục mở rộng, góp phần thúc đẩy trao đổi khách hai chiều và tăng cường giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia.

Du khách trải nghiệm nghỉ dưỡng tại Minera Hot Springs Bình Châu. (Ảnh: HOÀNG TUYẾT)

Khơi thông “mỏ vàng” du lịch y tế

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch y tế. Đây thật sự là “mỏ vàng” trong việc đóng góp vào sự tăng trưởng hai con số của thành phố nếu ngành du lịch có những giải pháp khơi thông, phát huy lợi thế đặc biệt này một cách hiệu quả.

Khách quốc tế thích thú trải nghiệm trò chơi dân gian khi ghé Hội An. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Việt Nam được đánh giá cao nhờ giá cả cạnh tranh và môi trường an toàn, an ninh

Việc Việt Nam tăng 7 bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số năng lực phát triển du lịch năm 2026 cho thấy năng lực phát triển thương hiệu du lịch Việt đang có bước tiến tích cực, với nhiều yếu tố nền tảng được cải thiện rõ rệt, từ hạ tầng, tài nguyên du lịch đến môi trường, sự an toàn và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Lần thứ 8 Việt Nam được vinh danh ở hạng mục Điểm đến hàng đầu châu Á Và lần thứ 4 nhận danh hiệu Điểm đến di sản hàng đầu châu Á của Giải thưởng Du lịch thế giới. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nhìn lại dấu ấn của Việt Nam tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Theo Trung tâm Thông tin du lịch, Việt Nam vừa được vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới với hai danh hiệu quan trọng là Điểm đến hàng đầu châu Á và Điểm đến di sản hàng đầu châu Á. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của thương hiệu Việt tại một trong những giải thưởng quốc tế về du lịch có uy tín hàng đầu.

Gian hàng của Campuchia tại Hội chợ Du lịch Quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026. (Ảnh: Ban tổ chức).

Thành phố Hồ Chí Minh được vinh danh tại 3 hạng mục giải thưởng hàng đầu châu Á về du lịch

Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong khuôn khổ Lễ trao Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards-WTA) khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương năm 2026, diễn ra tối 27/9 tại Maldives, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục được vinh danh tại 3 hạng mục giải thưởng hàng đầu châu Á.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Thắng, Tổng Thư ký Liên chi hội Đào tạo du lịch Việt Nam, Phó Hiệu trưởng, Trưởng khoa Du lịch, Trường đại học Công nghệ Đông Á. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phát huy vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong kiến tạo giá trị du lịch

Cùng với xác định doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, Nghị quyết 26-NQ/TW đặt mục tiêu hình thành các tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế; phát triển các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch trọng điểm, gắn với định hướng phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam quảng bá điểm đến tại Triển lãm Du lịch Trung Quốc-ASEAN 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Đổi mới công tác xúc tiến: Chiến lược định vị thương hiệu du lịch Việt

Hướng tới mục tiêu đóng góp 10-12% GDP vào năm 2030, công tác xúc tiến được xem là mũi nhọn tiên phong, khai mở đột phá cho ngành du lịch. Không dừng lại ở việc tổ chức sự kiện hay quảng bá đơn thuần, hoạt động xúc tiến dần đổi mới, hợp lực và bứt phá, trở thành đòn bẩy đưa thương hiệu Việt vươn tầm trên bản đồ du lịch thế giới.

Du lịch tâm linh, điểm đến 4 mùa ở Thanh Hóa.

Đổi mới phương thức quản trị du lịch theo hướng gia tăng sức cạnh tranh

Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao; có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, có sức lan tỏa mạnh.

Du khách Nga đến Phú Quốc. (Ảnh: CTV)

Phú Quốc đón chuyến bay đầu tiên mùa 2026-2027 từ Nga

Sáng 27/9, đảo Phú Quốc, tỉnh An Giang chính thức bước vào mùa cao điểm du lịch mùa đông 2026-2027 khi chào đón chuyến bay thẳng đầu tiên mang số hiệu VJ2867. Chuyến bay đưa hơn 370 du khách quốc tế di chuyển từ thành phố Krasnoyarsk, Liên bang Nga đến Đảo Ngọc an toàn vào lúc 7 giờ 30 phút sáng cùng ngày.

Đoàn khách MICE từ khoảng 30 quốc gia và vùng lãnh thổ đến tham gia hội thảo, kết hợp tham quan Quảng Ninh. (Ảnh: TTXVN)

MICE mở ra không gian hợp tác, động lực tăng trưởng mới cho du lịch Việt

Không chỉ là phân khúc du lịch có giá trị cao, giờ đây, MICE đang trở thành một không gian hợp tác, một động lực tăng trưởng và một lĩnh vực cạnh tranh mới của du lịch toàn cầu. Du lịch MICE được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội để nâng cao giá trị gia tăng, chất lượng và sức cạnh tranh của ngành du lịch Việt trên thế giới.

Hoàng hôn trên đảo Bé, Lý Sơn. (Ảnh: TRẦN THÀNH)

Gìn giữ, lan tỏa không gian xanh biển, đảo

Đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi) có nhiều lớp giá trị được bồi đắp từ thiên nhiên và đời sống cư dân qua thời gian. Dấu tích của núi lửa, nét đặc trưng của những cánh đồng tỏi, không gian biển và hệ sinh thái quanh đảo tạo nên diện mạo riêng, đồng thời cũng mở ra những khả năng phát triển du lịch.