Giống thủy sản – nền tảng then chốt cho nuôi biển công nghiệp
Là đơn vị nghiên cứu chuyên sâu về nuôi trồng thủy sản khu vực miền trung và Tây Nguyên, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản III (Viện III) đã tiên phong nghiên cứu, chuyển giao nhiều công nghệ giống và quy trình kỹ thuật nuôi biển tiên tiến, đóng góp quan trọng vào việc triển khai Chiến lược Nuôi biển quốc gia theo Quyết định số 1664/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Từ năm 2021 đến nay, Viện III ghi dấu ấn rõ nét trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các nghiên cứu không chỉ đáp ứng yêu cầu sản xuất thực tiễn mà còn góp phần phát triển ngành thủy sản miền trung và cả nước trong bối cảnh nguồn lợi khai thác tự nhiên suy giảm.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nha, Viện trưởng Viện III, cho biết việc làm chủ công nghệ sản xuất giống là yếu tố quyết định thành công của chiến lược nuôi biển, trong đó mục tiêu đến năm 2030 đạt sản lượng nuôi biển 1,45 triệu tấn đặt ra yêu cầu rất cao về chất lượng và tính ổn định của nguồn giống.
Trong giai đoạn 2021-2025, Viện III đã chủ trì 54 nhiệm vụ khoa học và công nghệ các cấp, gồm 14 nhiệm vụ cấp Nhà nước. Nhiều công nghệ sản xuất giống nhân tạo cho các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao đã được nghiên cứu thành công như ghẹ, hải sâm, cá mú lai, cá chẽm, cua hoàng đế, hàu, trai ngọc, điệp seo, cầu gai sọ dừa. Viện cũng chọn tạo thành công tôm thẻ chân trắng thế hệ G9 và cá chẽm thế hệ G3, góp phần chủ động nguồn giống chất lượng cao cho sản xuất.
Hoàn thiện chuỗi công nghệ, tăng tốc chuyển giao và hội nhập quốc tế
Song song với phát triển giống, Viện III tập trung hoàn thiện chuỗi công nghệ nuôi biển theo hướng hiện đại, an toàn sinh học và bền vững. Nhiều quy trình nuôi tiên tiến đã được làm chủ, như hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn (RAS) cho tôm hùm và ốc hương, công nghệ nuôi tôm hùm lồng hai tầng giúp tối ưu hóa diện tích và kiểm soát môi trường.
Các nghiên cứu về dinh dưỡng và sức khỏe vật nuôi được đẩy mạnh, trong đó Viện đã sản xuất thành công thức ăn công nghiệp cho ốc hương từ nguyên liệu trong nước và thức ăn chuyên biệt cho tôm hùm trong hệ thống RAS. Đặc biệt, Viện xây dựng thành công quy trình kiểm soát bệnh sữa trên tôm hùm nuôi lồng, nghiên cứu kháng thể IgY phòng trị bệnh gan tụy cấp trên tôm nước lợ và chế tạo vaccine vô hoạt phòng bệnh do vi khuẩn Streptococcus iniae trên cá chẽm.
Giai đoạn 2021-2025, Viện III được công nhận 1 bằng sáng chế, 2 giải pháp hữu ích và 14 tiến bộ kỹ thuật. Các kết quả nghiên cứu được chuyển giao cho 13 doanh nghiệp và đơn vị trong nước, góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Viện cũng mở rộng hợp tác quốc tế với các trường đại học của Australia như Sunshine Coast và James Cook, triển khai 6 dự án nghiên cứu về tôm hùm, cá mú lai và trai ngọc. Những hợp tác này giúp nâng cao năng lực nghiên cứu, đồng thời từng bước đưa tiêu chuẩn quốc tế vào ngành nuôi biển Việt Nam.
