Là tỉnh có hơn 80% số hộ làm nông nghiệp với hơn 85.000 ha cây ăn quả các loại, Sơn La xác định tiêu thụ nông sản là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Từ chủ động kết nối thị trường đến đẩy mạnh chế biến, xúc tiến thương mại và chuyển đổi số, địa phương đang từng bước mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị nông sản, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
Gắn trách nhiệm cho người đứng đầu
Thời gian qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La đã giao thường trực cấp ủy các cơ sở bám sát tình hình sản xuất, chủ động xây dựng kế hoạch tiêu thụ phù hợp; kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc để chỉ đạo giải quyết; giao Bí thư xã, phường làm Tổ trưởng chỉ đạo sản xuất, chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu nông sản tại địa bàn. Qua đó, đã tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, điều hành và huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng tham gia hỗ trợ nông dân từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Đặc biệt, thời điểm thị trường gặp khó khăn, nhất là khi dịch bệnh diễn biến phức tạp, tỉnh chủ động xây dựng phương án tiêu thụ trước thời điểm thu hoạch, tổ chức các hội nghị kết nối cung cầu, chỉ đạo các cơ sở, đơn vị liên quan bảo đảm lưu thông hàng hóa và trực tiếp tham gia quảng cáo, bán hàng cùng người dân...
Việc cấp ủy, chính quyền trực tiếp đồng hành với người dân đã góp phần đưa nông sản Sơn La tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, hỗ trợ người dân ổn định sản xuất. Trong đó, qua các hội nghị trực tuyến kết nối tiêu thụ xoài, nhãn Sơn La với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các tỉnh, thành phố đã mở thêm kênh giao thương cho sản phẩm.
Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Sơn La cho biết: Cùng với hỗ trợ tiêu thụ, Sơn La chú trọng xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Nhiều hoạt động quảng bá sản phẩm được tổ chức tại hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, hội chợ, triển lãm và các sự kiện xúc tiến thương mại trong và ngoài nước...
Mở thị trường từ chất lượng sản phẩm
Muốn mở rộng đầu ra, nông sản trước hết phải đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Sơn La đang cơ cấu lại giống cây trồng phù hợp từng vùng, ứng dụng khoa học-kỹ thuật trong chăm sóc, thu hoạch, bảo quản; khuyến khích nông dân, hợp tác xã áp dụng VietGAP, GlobalGAP, mở rộng diện tích có thể truy xuất nguồn gốc và quản lý mã số vùng trồng. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La Nguyễn Thành Công cho biết, cùng với các giải pháp hỗ trợ tiêu thụ, tỉnh ưu tiên các dự án chế biến công nghệ cao, phát triển vùng nguyên liệu gắn với doanh nghiệp, mở rộng thị trường xuất khẩu và hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp. Với các dự án chế biến, tỉnh áp dụng cơ chế “luồng xanh”, trực tiếp tháo gỡ vướng mắc nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
Một hướng mở thị trường khác đang được thúc đẩy là đưa nông sản lên môi trường số. Các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất được hỗ trợ xây dựng gian hàng trực tuyến, giới thiệu sản phẩm, quay video, livestream bán hàng; đồng thời sử dụng phần mềm quản lý sản xuất, nhật ký điện tử và kế toán số. Đến nay, 70 sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của Sơn La đã được đưa lên sàn thương mại điện tử buudien.vn; 60 sản phẩm được giới thiệu trên sonla.sanviet.vn. Có 42 doanh nghiệp, hợp tác xã với 50 sản phẩm tiêu biểu được quảng bá trên Cổng thông tin xúc tiến thương mại của tỉnh; 63 hợp tác xã được hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng. Điểm đáng chú ý ở đây không đơn thuần là thêm một kênh bán hàng. Từ mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đến gian hàng trực tuyến, yêu cầu của thị trường đang tác động ngược trở lại quá trình sản xuất, buộc người sản xuất từng bước chuẩn hóa sản phẩm nếu muốn tiếp cận những thị trường có giá trị cao hơn.
Năm 2026, Sơn La đặt mục tiêu tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt 240 triệu USD, trong đó nông sản và thực phẩm khoảng 235 triệu USD. Theo đó, Sơn La tiếp tục tăng cường dự báo thị trường, kết nối với các tập đoàn bán lẻ, hệ thống siêu thị, tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế. Đồng thời mở rộng thị trường tiềm năng, thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch và phối hợp với các địa phương có cửa khẩu để cập nhật tình hình thông quan, giúp doanh nghiệp, hợp tác xã chủ động điều tiết sản lượng và thời điểm xuất khẩu.
Sự hình thành các chuỗi liên kết nông sản bền vững tại Sơn La là nền tảng để nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân và phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Tính đến đầu năm 2026, tỉnh Sơn La đã xuất khẩu 17 mặt hàng sản phẩm nông sản, thực phẩm sang 21 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 5 thị trường so với năm 2020. Giá trị xuất khẩu đạt khoảng 215 triệu USD, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 7,46%/năm. Toàn tỉnh duy trì 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn trong các lĩnh vực rau, quả, chè, thủy sản…
Phát triển kinh tế nông nghiệp
