“ Chợ phiên số” gỡ nhiều rào cản

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, nhiều nông dân và hợp tác xã đã chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng như Facebook, YouTube hay TikTok. Những “chợ phiên số” ấy giúp người bán kết nối trực tiếp với người mua ở khắp nơi, rút ngắn đáng kể khâu trung gian trong chuỗi phân phối.

Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC
Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC

Từ cuối năm 2025, mạng xã hội đặc biệt chú ý đến các phiên livestream bán nông sản tại xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Nhân vật thu hút sự quan tâm là TikToker Cô Hến, người thường xuyên xuất hiện trong các buổi phát trực tiếp cùng lãnh đạo địa phương để quảng bá đặc sản. Ngay tại khu vực trồng na Lũng Than, những buổi livestream giữa vườn na đã thu hút hàng chục nghìn người theo dõi, mỗi giờ bán được hàng tấn quả cho khách hàng ở nhiều tỉnh, thành.

Bà Lành Thanh Huyền, một chủ vườn na ở Chi Lăng, nhớ lại cảm giác hồi hộp trong lần đầu bán hàng trực tuyến: “Lúc đầu, chúng tôi không biết bán trên mạng có hiệu quả không, thanh toán thế nào. Nhưng khi thấy đơn hàng liên tục được chốt, điện thoại báo tiền “ting ting” vào tài khoản thì ai cũng bất ngờ”.

Bên cạnh tỉnh Lạng Sơn, hình thức bán hàng trực tuyến cũng lan rộng tới nhiều vùng cao khác. Tháng 9/2025, mạng xã hội lan truyền hình ảnh các cán bộ xã Ngọc Chiến (tỉnh Sơn La) đứng giữa vườn táo mèo chín rộ, tay cầm micro livestream bán hàng. Không sân khấu, không phông nền cầu kỳ, phiên bán hàng diễn ra ngay tại vườn. Chỉ chưa đầy một giờ, hơn 20 tấn táo mèo đã được khách hàng đặt mua.

Theo ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT hợp tác xã Nậm Nghẹp, bản Nậm Nghẹp, xã Ngọc Chiến, trong năm 2025, lần đầu tiên, bà con trong bản thử sức với bán hàng trực tuyến. Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các nền tảng số, người dân vừa bán được sản phẩm, vừa quảng bá cảnh quan và văn hóa bản địa, góp phần thu hút du lịch.

Ở góc độ doanh nghiệp logistics, ông Đinh Thanh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho biết, những phiên livestream bán nông sản vùng cao đang mang lại hiệu quả bất ngờ. Tại xã Sìn Hồ, các buổi phát trực tiếp ngay tại ruộng khoai sâm - đặc sản địa phương - đã giúp bà con chốt đơn tới 300 tấn chỉ trong hai giờ.

Theo ông Sơn, nhờ hạ tầng mạng tốc độ cao, người mua ở các thành phố lớn có thể quan sát trực tiếp quá trình thu hoạch qua video chất lượng cao.

Khách hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh có thể nhìn tận mắt củ khoai vừa được đào lên từ đất Sìn Hồ. Sự trực quan ấy giúp tạo niềm tin và thúc đẩy quyết định mua hàng.

Những câu chuyện như vậy cho thấy thương mại điện tử đang giúp nông sản vùng cao vượt qua nhiều rào cản truyền thống. Nếu trước đây người dân thường phải chờ thương lái đến mua hoặc mang hàng xuống chợ huyện, thì nay, họ có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở khắp nơi trong cả nước.

Dù vậy, con đường “lên sàn số” của nông sản vùng cao vẫn còn nhiều thách thức. Không phải nơi nào cũng có hạ tầng internet ổn định, kỹ năng bán hàng trực tuyến của người dân còn hạn chế, còn khâu đóng gói và vận chuyển cũng cần được tổ chức chuyên nghiệp hơn.

Bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương cho biết, thương mại điện tử chính là một trong những trụ cột then chốt để thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện tại các địa phương, đặc biệt là các khu vực còn nhiều khó khăn như miền núi, vùng cao.

Có thể bạn quan tâm

Sản phẩm na Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, được quảng bá trong Phiên chợ nông sản, đặc sản vùng miền diễn ra tại Hà Nội.

Mở rộng kênh phân phối

Bài toán lớn nhất của nông sản miền núi hiện nay không chỉ là sản xuất, mà là tìm đường ra thị trường một cách ổn định, bền vững. Khi sản lượng và chất lượng từng bước được cải thiện, việc đa dạng hóa kênh phân phối trở thành yếu tố quyết định để nâng cao giá trị sản phẩm.

Nghệ nhân Phương Thanh Hiền (ngồi giữa) - Nhóm trưởng Văn Ca Chúc Thánh trong một vấn hầu tại Quang Minh điện (Sóc Sơn, Hà Nội).

Bảo tồn tinh thần cốt lõi của di sản

Ở không ít nơi, nhất là khu vực đồng bằng và miền núi Bắc Bộ, các buổi hầu đồng đầu xuân diễn ra trong không khí trang nghiêm. Tiếng phách, tiếng đàn nguyệt cất lên nhịp nhàng. Lời văn vang lên tha thiết, không phô trương mà trầm lắng. Người dự lễ tập trung, dõi theo từng động tác uyển chuyển, từng ánh mắt của thanh đồng.

Thanh đồng Phạm Thị Bằng Ly thực hiện các động tác múa theo hướng dẫn của đồng thầy.

Những người giữ lửa

Một buổi sáng đầu xuân tại Quang Minh điện (xã Sóc Sơn,TP Hà Nội), trong làn khói hương bảng lảng, nghệ nhân Khúc Tâm Anh - Chủ tịch Chi hội Di sản Văn hóa Hồng Châu (Hội Di sản Văn hóa Việt Nam), cũng là một đồng thầy đã gần năm mươi năm thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu, đang cùng các đệ tử chuẩn bị cho một vấn hầu năm mới.

Trao tặng thẻ bảo hiểm y tế cho những người dân có hoàn cảnh đặc biệt tại Phú Thọ. Ảnh: Báo Phú Thọ

Phú Thọ: Hỗ trợ chi phí y tế cho nhiều đối tượng

Từ ngày 1/1, chính sách giảm 20% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho người thứ nhất tham gia theo hình thức hộ gia đình chính thức có hiệu lực. Cùng với đó, nhiều nhóm đối tượng yếu thế tiếp tục được ngân sách hỗ trợ mức đóng cao, góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế và củng cố lưới an sinh xã hội.

Thăm khám cho bệnh nhân sau mổ tại Bệnh viện Đa khoa Phong Thổ (tỉnh Lai Châu).

Y tế cơ sở được “tiếp sức”

Chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) mới chính thức có hiệu lực không chỉ tạo thuận lợi cho người tham gia BHYT, mà còn mang lại tác động trực tiếp, rõ nét đối với hệ thống y tế tuyến cơ sở, nhất là tại các địa bàn miền núi, biên giới như xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Mỏ apatit ở Lào Cai.

Tận dụng hay để dành

Trong bối cảnh khoáng sản chiến lược ngày càng gắn với an ninh công nghiệp và chuyển dịch năng lượng toàn cầu, trung du và miền núi Bắc Bộ không chỉ đứng trước câu hỏi “có khai thác hay không” mà quan trọng hơn là khai thác theo cách nào để giữ lại giá trị cho phát triển lâu dài.

Công trình đập Sabo đầu tiên của Việt Nam tại bản Piệng, tỉnh Sơn La. Ảnh: Bình Minh

Phát triển trong rủi ro

Những năm gần đây, thiên tai và biến đổi khí hậu đang trở thành “phép thử” khắc nghiệt đối với tiến trình phát triển bền vững của Việt Nam, đặc biệt ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc nơi địa hình chia cắt, độ dốc lớn, cơ sở hạ tầng yếu và điều kiện ứng phó còn hạn chế.

Mô hình trồng băng cỏ xen ngô giúp hạn chế sạt lở, xói mòn. Ảnh: Đức Bình

Mô hình canh tác bền vững

Biến đổi khí hậu khiến nhiều cây trồng truyền thống ở vùng trung du và miền núi Bắc Bộ liên tục mất mùa. Người dân buộc phải đổi cách làm nông, chuyển sang mô hình canh tác bền vững. Nhưng hành trình thích ứng ấy chưa bao giờ dễ dàng.

Bản làng giờ không chỉ an toàn hơn trước thiên tai, mà còn trở thành điểm đến sinh thái hấp dẫn. Ảnh: Nam Nguyễn

Vùng cao xanh hơn sau những mùa mưa lũ

Sau những mùa mưa lũ dữ dội, nhiều nơi đã thay đổi cách sống và hướng phát triển. Người dân học cách làm nhà an toàn, trồng rừng giữ đất, phát triển du lịch sinh thái, biến thiên nhiên từ thử thách thành nguồn sống bền vững.