Đòn bẩy chiến lược cho doanh nghiệp nhà nước kiến tạo lợi thế cạnh tranh

Xác định nhiệm vụ ưu tiên và cân đối nguồn lực

Phóng viên: Thưa ông, vấn đề phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các doanh nghiệp đang trở nên cấp thiết khi được nhấn mạnh tại cả hai Nghị quyết của Bộ Chính trị, gồm Nghị quyết 57-NQ/TW và gần đây nhất là Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước. Là một trong những doanh nghiệp đầu tiên thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để hướng tới kinh doanh hiệu quả, bền vững, ông có thể chia sẻ những nội dung chính về nhiệm vụ này?

Ông Đinh Văn Tuấn: Vietnam Airlines là một trong những doanh nghiệp nhà nước tiên phong trong việc thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Ban Chỉ đạo).

Đó là minh chứng cho sự quyết tâm của Vietnam Airlines trong việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và những nhiệm vụ đặt ra trong phát triển doanh nghiệp nhà nước tại Nghị quyết 79-NQ/TW và cũng là bước đi chiến lược nhằm xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trung tâm, đột phá chiến lược để tạo động lực tăng trưởng mới.

Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Vietnam Airlines được thành lập trên cơ sở kiện toàn Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số trước đây.

Chức năng của Ban chỉ đạo nhằm giúp Ban Thường vụ Đảng ủy và Hội đồng quản trị Tổng Công ty trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các giải pháp đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Vietnam Airlines trở thành hãng hàng không số hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và chất lượng dịch vụ.

Các nhiệm vụ trọng tâm Ban Chỉ đạo gồm: Đề xuất chủ trương, định hướng mang tính đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện chiến lược, kế hoạch, cơ chế, chính sách về thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; giám sát tiến độ, đánh giá hiệu quả các giải pháp trọng điểm, đột phá và có hình thức khen thưởng đối với các giải pháp mang tính chất đột phá…

Phóng viên: Việc thành lập và vận hành Ban Chỉ đạo tại Vietnam Airlines có thuận lợi, khó khăn gì, thưa ông?

Ông Đinh Văn Tuấn: Việc thành lập và vận hành Ban Chỉ đạo của Vietnam Airlines thời điểm này gặp khá nhiều thuận lợi. Đó là việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW và thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia do Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Trưởng Ban cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước.

Trên tinh thần của Nghị quyết, từ Quốc hội, Chính phủ cho đến các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp đều nhanh chóng triển khai một cách đồng bộ, hiệu quả để tháo gỡ mọi khó khăn cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp nói chung và Vietnam Airlines nói riêng trong việc triển khai các hoạt động phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số một cách nhanh chóng.

Ngoài ra, với sự cam kết mạnh mẽ và vai trò dẫn dắt trực tiếp của Ban lãnh đạo Vietnam Airlines cùng với bề dày lịch sử hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực vận tải hàng không đã tôi luyện mỗi người lao động trở thành một chiến binh trong việc tiếp cận và làm chủ những công nghệ tiên tiến, hiện đại nhất trên thế giới.

Điều này chính là nền tảng quan trọng nhất để Ban chỉ đạo có cơ sở đưa ra những quyết sách quan trọng mang tính đột phá cho sự phát triển chung của Vietnam Airlines.

Tuy nhiên, quá trình này cũng có những khó khăn, thách thức. Trong đó phải kể đến ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đã tác động tiêu cực đến toàn bộ kế hoạch khai thác và hoạt động sản xuất kinh doanh của Vietnam Airlines.

Chính vì vậy, trong quá trình điều hành, Ban Chỉ đạo đã phải cân nhắc hết sức kỹ lưỡng trong việc cân đối nguồn lực tài chính cho các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trọng điểm nhằm bảo đảm sự đồng bộ, nhất quán trong việc triển khai các nhóm giải pháp thuộc nhiều lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty.

Đem lại hiệu ứng thiết thực cho hành khách

Phóng viên: Lấy điểm mốc ban đầu của việc chuyển đổi số là thời điểm bỏ xuất vé máy bay giấy (đầu những năm 2000), đến nay Vietnam Airlines đã có những kết quả nổi bật gì để trở thành hãng hàng không số vào năm 2025?

Ông Đinh Văn Tuấn: Từ dấu mốc bỏ vé máy bay giấy, đến nay, Vietnam Airlines đã tiến một bước dài trong việc hiện đại hóa toàn diện hoạt động sản xuất kinh doanh. Đó là triển khai, nâng cấp và thay thế các hệ thống ứng dụng lõi trên toàn Tổng Công ty bằng các nền tảng công nghệ mới, giúp tỷ lệ số hóa các quy trình nghiệp vụ của các khối và lĩnh vực thuộc Tổng Công ty đã đạt mức hơn 80% trong giai đoạn 2020-2025.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số tiên tiến như AI, học máy (Machine Learning), Biometrics, IoT, Cloud…; đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử và nâng cao trải nghiệm khách hàng thông qua việc chuyển đổi và vận hành hiệu quả hệ thống phục vụ hành khách hiện đại (PSS), hệ thống quản trị doanh thu O&D; phát triển nền tảng thương mại điện tử đa kênh (website, app, B2B, B2C…), mở rộng bán trực tuyến, tích hợp digital marketing, ứng dụng sinh trắc học, chatbot tự động phục vụ khách hàng. Những công nghệ này đã nâng cao trải nghiệm, cá nhân hóa hành trình, tiệm cận tiêu chuẩn dịch vụ quốc tế 5 sao.

Sau thời gian thử nghiệm thành công, từ tháng 1/2026, Vietnam Airlines chính thức cung cấp dịch vụ kết nối Internet trên máy bay đối với các chuyến bay quốc tế, các chuyến bay nội địa dự kiến sẽ triển khai ngay khi hình thức thanh toán được chuẩn hóa tại thị trường Việt Nam.

Hệ thống cung cấp kết nối internet đã được trang bị cho 8 máy bay Airbus A350 và có kế hoạch hoàn tất việc trang bị cho toàn bộ đội bay A350 trong năm 2026. Các đội bay khác như Boeing 787 và Airbus A321 sẽ được triển khai lắp đặt hệ thống thu phát Internet qua vệ tinh để cung cấp dịch vụ ngay sau đó.

Hạ tầng công nghệ của dịch vụ internet trên máy bay được Vietnam Airlines triển khai cùng với Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT), kết nối đến vệ tinh Viasat của Hoa Kỳ, cho phép hành khách sử dụng Internet ngay trong chuyến bay với tốc độ ổn định và an toàn.

Đáng lưu ý, dịch vụ này đã được nhiều hãng hàng không lớn trên thế giới áp dụng và hiện được xem như một tiêu chuẩn gần như bắt buộc đối với các hãng hướng tới đạt chuẩn 5 sao. Đồng thời cũng là tiêu chí quan trọng trong hệ thống đánh giá của các tổ chức uy tín như Skytrax, APEX hay AirlineRatings, vốn đặc biệt quan tâm đến trải nghiệm hành khách và mức độ hiện đại của sản phẩm dịch vụ.

Đây cũng là bước đi thể hiện quyết tâm của Vietnam Airlines trong triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị cũng như những nhiệm vụ đặt ra cho doanh nghiệp nhà nước tại Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế tập thể.

Với những bước tiến quyết liệt và đồng bộ, khẳng định vai trò tiên phong trong nhóm Doanh nghiệp nhà nước về chuyển đổi số, Vietnam Airlines đã được xếp trong nhóm 3 Tổng Công ty, tập đoàn nhà nước dẫn đầu về chuyển đổi số năm 2024 theo đánh giá của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Mức độ trưởng thành theo Bộ chỉ số DBI của Bộ Khoa học và Công nghệ của Tổng Công ty đã tăng mạnh từ 30,1% (mức 1-Khởi động) năm 2022 lên 73,9% (mức 3-Hình thành doanh nghiệp số) năm 2024.

Phóng viên: Trong thời gian tới, Vietnam Airlines tập trung những giải pháp gì để chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả, đóng vai trò là đòn bẩy quan trọng giúp doanh nghiệp trở thành hãng hàng không 5 sao, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới trải nghiệm khách hàng vượt trội?

Ông Đinh Văn Tuấn: Nghị quyết về phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Vietnam Airlines giai đoạn 2025-2030 đã xác định các nội dung chính gồm: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong giai đoạn 2025-2030, lấy AI, dữ liệu lớn, tự động hóa và công nghệ tiên tiến làm trụ cột trong quản lý, điều hành và phục vụ khách hàng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Vietnam Airlines trở thành hãng hàng không số hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương, doanh nghiệp tiên phong đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ của ngành hàng không Việt Nam; đồng thời chú trọng ứng dụng và làm chủ các công nghệ hiện đại, phát triển sản phẩm, dịch vụ số thông minh, cung cấp trải nghiệm khách hàng 5 sao, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Để thực hiện mục tiêu này, Tổng Công ty cũng đã xây dựng 6 nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện trong giai đoạn 2026-2030 với 75 chương trình hành động thuộc 12 lĩnh vực hoạt động khác nhau của Tổng Công ty.

Mỗi chương trình được cụ thể hóa bằng kế hoạch hành động hằng năm dưới dạng các nhiệm vụ, giải pháp hay đề án/dự án cụ thể, gắn với chỉ tiêu KPI, phân công trách nhiệm rõ ràng, bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai, được tổ chức đồng bộ nhằm đạt mục tiêu phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Tổng Công ty trong giai đoạn 2025-2030.

Có thể nói, với việc xác định chuyển đổi số là quá trình liên tục, xuyên suốt, không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là sự thay đổi tổng thể phương thức điều hành, quản trị và văn hóa doanh nghiệp.

Hành trình chuyển đổi số của Vietnam Airlines đã tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt trong giai đoạn 2020-2025, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu trở thành Hãng hàng không số hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương vào năm 2030.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!