Đốm lửa hy vọng tại khu vực Trung Đông

Nỗ lực trung gian của Mỹ và Pháp cùng cộng đồng quốc tế đã đem lại thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Liban. Mở ra hy vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài và đẫm máu nhất giữa hai bên trong nhiều thập niên qua, thỏa thuận đồng thời ngăn chặn cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng đang có nguy cơ lan rộng khắp khu vực.
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah của Liban có hiệu lực từ ngày 27/11 theo thỏa thuận do Mỹ và Pháp làm trung gian, nhằm cho phép người dân ở cả hai nước bắt đầu trở về nhà tại các khu vực biên giới bị tàn phá sau 14 tháng giao tranh. Theo các điều khoản ngừng bắn, lực lượng Israel có 60 ngày để rút khỏi miền nam Liban nhưng không bên nào được tiến hành các hoạt động tấn công.

Với tên gọi “Chấm dứt thù địch và các cam kết liên quan về các biện pháp tăng cường an ninh và hướng tới việc thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”, thỏa thuận được hy vọng mở đường và tạo điều kiện cho các nỗ lực tiếp theo nhằm xoa dịu căng thẳng tại khu vực Trung Đông sau những diễn biến tiêu cực nhiều tháng qua. Nghị quyết 1701 nhằm khôi phục hòa bình tại biên giới giữa Liban và Israel sau cuộc chiến năm 2006.

Với thỏa thuận ngừng bắn, các địa phương miền bắc Israel được kỳ vọng yên tĩnh trở lại sau nhiều ngày hứng chịu các trận tấn công dữ dội bằng rocket và thiết bị bay không người lái do phong trào Hezbollah phóng sang. Trong khi đó, tại Liban, hàng nghìn người dân sơ tán có cơ hội trở về nhà. Ngay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, hàng nghìn công dân Liban đã rời Syria qua cửa khẩu biên giới Jdeidet Yabous giữa Syria và Liban để trở về nhà. Chính quyền Syria đã mở lại cửa khẩu này sau khi sửa chữa thiệt hại do cuộc không kích của Israel gây ra. Tuy nhiên, phía Israel cảnh báo người dân chưa được trở lại các khu vực gần biên giới cho tới khi thật sự an toàn. Quân đội Israel đã công bố áp đặt lệnh giới nghiêm vào ban đêm tại miền nam Liban.

Nguy cơ về một thảm họa nhân đạo lan rộng trong khu vực cũng tạm thời được ngăn chặn. Các tổ chức nhân đạo và đối tác của Liên hợp quốc đã huy động nguồn lực để cung cấp hàng cứu trợ và hỗ trợ người dân. Trong ngày đầu tiên ngừng bắn, 11 xe tải của cơ quan Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) đã chuyển hàng cứu trợ khẩn cấp cho hơn 3.000 người ở Baalbek. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tiếp tục hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng xung đột.

Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời này vẫn hết sức mong manh và còn nhiều thách thức trên thực tế. Đây là thỏa thuận giữa hai chính phủ Israel và Liban, trong đó cơ bản quy định các bên quay lại thực hiện các điều khoản trong Nghị quyết 1701. Trước khi nổ ra cuộc xung đột hiện tại, nghị quyết này trên thực tế đã bị phá vỡ và về lý thuyết Israel và Liban vẫn trong tình trạng chiến tranh. Trong khi đó, thỏa thuận quy định quân đội Liban sẽ triển khai lực lượng ở miền nam Liban, nơi cả Israel và lực lượng Hezbollah sẽ rút đi và chưa thể khẳng định quân đội Liban có đủ năng lực để duy trì an ninh tại đây hay không.

Một vấn đề nữa là, một điều khoản đi kèm được đưa vào thỏa thuận vẫn gây tranh cãi, đó là “Israel vẫn có quyền tự vệ phù hợp với luật pháp quốc tế”. Điều này đồng nghĩa thỏa thuận có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào trong trường hợp Israel bị Hezbollah tấn công trở lại, hoặc có thể thực hiện đòn răn đe phủ đầu nếu phát hiện nguy cơ bị tấn công.

Còn nhiều khó khăn, song lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Israel và phong trào Hezbollah vẫn được hoan nghênh là bước đi tích cực, nhen lên đốm lửa hy vọng trong nỗ lực tìm giải pháp ngăn chặn chảo lửa xung đột lan rộng ở Trung Đông. Cộng đồng quốc tế còn hy vọng một thỏa thuận tương tự cũng sẽ đạt được ở Gaza. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là các bên phải tuân thủ nghiêm túc và đầy đủ lệnh ngừng bắn, tạo điều kiện cho các hoạt động nhân đạo và các nỗ lực đàm phán tiếp theo nhằm đem lại hòa bình, ổn định cho toàn khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cánh cửa hòa bình hé mở

Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin phát đi một tín hiệu tích cực về ngoại giao, rằng Moskva sẵn sàng đàm phán hòa bình với Kiev, nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải dựa vào “thực tế trên thực địa”.

Cảnh đổ nát sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Thách thức trên hành trình tái thiết Afghanistan

Afghanistan vừa tổ chức các hoạt động kỷ niệm 5 năm lực lượng Taliban trở lại nắm quyền. Từng bị tàn phá nặng nề bởi xung đột, Afghanistan đang nỗ lực xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Mặc dù tình hình an ninh đã được cải thiện, quốc gia này vẫn bị bủa vây bởi nhiều thách thức.

Một người phụ nữ và các con trong một căn lều tại trại tị nạn gần thị trấn biên giới Al-Tina ở miền tây Sudan, vào ngày 19/6/2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tháng 9, tháng tựu trường đang đến gần, hàng triệu trẻ em trên thế giới nô nức chuẩn bị sách vở, háo hức đón chờ ngày khai giảng. Tuy nhiên, không phải trẻ em nào cũng được hưởng niềm vui và quyền cơ bản đó. Đối với trẻ em tại nhiều nước đang xảy ra xung đột, cơ hội đến trường vẫn chỉ là ước mơ xa vời.

Mực nước sông Loire ở Pháp xuống thấp kỷ lục. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Biến đổi khí hậu đe dọa an ninh toàn cầu

Ảnh hưởng trầm trọng đến nhiều lĩnh vực, biến đổi khí hậu không chỉ là một thách thức về môi trường đơn thuần mà đã được giới chuyên gia nhìn nhận như mối đe dọa an ninh, địa chính trị toàn cầu.

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hòa bình tại Gaza: Cánh cửa hé mở nhưng các bên vẫn khó qua

Hy vọng mới cho hòa bình tại Gaza đang được nhen nhóm, sau khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ hồi cuối tháng 7/2026 công bố lộ trình 15 điểm nhằm chấm dứt chiến sự. Cánh cửa hòa bình đã hé mở, song không dễ dàng, bởi vẫn còn tồn tại nhiều “nút thắt” khó gỡ trong quá trình thực thi.

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.