Đốm lửa hy vọng tại khu vực Trung Đông

Nỗ lực trung gian của Mỹ và Pháp cùng cộng đồng quốc tế đã đem lại thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Liban. Mở ra hy vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài và đẫm máu nhất giữa hai bên trong nhiều thập niên qua, thỏa thuận đồng thời ngăn chặn cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng đang có nguy cơ lan rộng khắp khu vực.
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah của Liban có hiệu lực từ ngày 27/11 theo thỏa thuận do Mỹ và Pháp làm trung gian, nhằm cho phép người dân ở cả hai nước bắt đầu trở về nhà tại các khu vực biên giới bị tàn phá sau 14 tháng giao tranh. Theo các điều khoản ngừng bắn, lực lượng Israel có 60 ngày để rút khỏi miền nam Liban nhưng không bên nào được tiến hành các hoạt động tấn công.

Với tên gọi “Chấm dứt thù địch và các cam kết liên quan về các biện pháp tăng cường an ninh và hướng tới việc thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”, thỏa thuận được hy vọng mở đường và tạo điều kiện cho các nỗ lực tiếp theo nhằm xoa dịu căng thẳng tại khu vực Trung Đông sau những diễn biến tiêu cực nhiều tháng qua. Nghị quyết 1701 nhằm khôi phục hòa bình tại biên giới giữa Liban và Israel sau cuộc chiến năm 2006.

Với thỏa thuận ngừng bắn, các địa phương miền bắc Israel được kỳ vọng yên tĩnh trở lại sau nhiều ngày hứng chịu các trận tấn công dữ dội bằng rocket và thiết bị bay không người lái do phong trào Hezbollah phóng sang. Trong khi đó, tại Liban, hàng nghìn người dân sơ tán có cơ hội trở về nhà. Ngay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, hàng nghìn công dân Liban đã rời Syria qua cửa khẩu biên giới Jdeidet Yabous giữa Syria và Liban để trở về nhà. Chính quyền Syria đã mở lại cửa khẩu này sau khi sửa chữa thiệt hại do cuộc không kích của Israel gây ra. Tuy nhiên, phía Israel cảnh báo người dân chưa được trở lại các khu vực gần biên giới cho tới khi thật sự an toàn. Quân đội Israel đã công bố áp đặt lệnh giới nghiêm vào ban đêm tại miền nam Liban.

Nguy cơ về một thảm họa nhân đạo lan rộng trong khu vực cũng tạm thời được ngăn chặn. Các tổ chức nhân đạo và đối tác của Liên hợp quốc đã huy động nguồn lực để cung cấp hàng cứu trợ và hỗ trợ người dân. Trong ngày đầu tiên ngừng bắn, 11 xe tải của cơ quan Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) đã chuyển hàng cứu trợ khẩn cấp cho hơn 3.000 người ở Baalbek. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tiếp tục hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng xung đột.

Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời này vẫn hết sức mong manh và còn nhiều thách thức trên thực tế. Đây là thỏa thuận giữa hai chính phủ Israel và Liban, trong đó cơ bản quy định các bên quay lại thực hiện các điều khoản trong Nghị quyết 1701. Trước khi nổ ra cuộc xung đột hiện tại, nghị quyết này trên thực tế đã bị phá vỡ và về lý thuyết Israel và Liban vẫn trong tình trạng chiến tranh. Trong khi đó, thỏa thuận quy định quân đội Liban sẽ triển khai lực lượng ở miền nam Liban, nơi cả Israel và lực lượng Hezbollah sẽ rút đi và chưa thể khẳng định quân đội Liban có đủ năng lực để duy trì an ninh tại đây hay không.

Một vấn đề nữa là, một điều khoản đi kèm được đưa vào thỏa thuận vẫn gây tranh cãi, đó là “Israel vẫn có quyền tự vệ phù hợp với luật pháp quốc tế”. Điều này đồng nghĩa thỏa thuận có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào trong trường hợp Israel bị Hezbollah tấn công trở lại, hoặc có thể thực hiện đòn răn đe phủ đầu nếu phát hiện nguy cơ bị tấn công.

Còn nhiều khó khăn, song lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Israel và phong trào Hezbollah vẫn được hoan nghênh là bước đi tích cực, nhen lên đốm lửa hy vọng trong nỗ lực tìm giải pháp ngăn chặn chảo lửa xung đột lan rộng ở Trung Đông. Cộng đồng quốc tế còn hy vọng một thỏa thuận tương tự cũng sẽ đạt được ở Gaza. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là các bên phải tuân thủ nghiêm túc và đầy đủ lệnh ngừng bắn, tạo điều kiện cho các hoạt động nhân đạo và các nỗ lực đàm phán tiếp theo nhằm đem lại hòa bình, ổn định cho toàn khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.