Đốm lửa hy vọng tại khu vực Trung Đông

Nỗ lực trung gian của Mỹ và Pháp cùng cộng đồng quốc tế đã đem lại thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Liban. Mở ra hy vọng chấm dứt cuộc xung đột kéo dài và đẫm máu nhất giữa hai bên trong nhiều thập niên qua, thỏa thuận đồng thời ngăn chặn cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng đang có nguy cơ lan rộng khắp khu vực.
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)
Đống đổ nát sau cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza ngày 17/11/2024. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah của Liban có hiệu lực từ ngày 27/11 theo thỏa thuận do Mỹ và Pháp làm trung gian, nhằm cho phép người dân ở cả hai nước bắt đầu trở về nhà tại các khu vực biên giới bị tàn phá sau 14 tháng giao tranh. Theo các điều khoản ngừng bắn, lực lượng Israel có 60 ngày để rút khỏi miền nam Liban nhưng không bên nào được tiến hành các hoạt động tấn công.

Với tên gọi “Chấm dứt thù địch và các cam kết liên quan về các biện pháp tăng cường an ninh và hướng tới việc thực hiện Nghị quyết 1701 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”, thỏa thuận được hy vọng mở đường và tạo điều kiện cho các nỗ lực tiếp theo nhằm xoa dịu căng thẳng tại khu vực Trung Đông sau những diễn biến tiêu cực nhiều tháng qua. Nghị quyết 1701 nhằm khôi phục hòa bình tại biên giới giữa Liban và Israel sau cuộc chiến năm 2006.

Với thỏa thuận ngừng bắn, các địa phương miền bắc Israel được kỳ vọng yên tĩnh trở lại sau nhiều ngày hứng chịu các trận tấn công dữ dội bằng rocket và thiết bị bay không người lái do phong trào Hezbollah phóng sang. Trong khi đó, tại Liban, hàng nghìn người dân sơ tán có cơ hội trở về nhà. Ngay sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, hàng nghìn công dân Liban đã rời Syria qua cửa khẩu biên giới Jdeidet Yabous giữa Syria và Liban để trở về nhà. Chính quyền Syria đã mở lại cửa khẩu này sau khi sửa chữa thiệt hại do cuộc không kích của Israel gây ra. Tuy nhiên, phía Israel cảnh báo người dân chưa được trở lại các khu vực gần biên giới cho tới khi thật sự an toàn. Quân đội Israel đã công bố áp đặt lệnh giới nghiêm vào ban đêm tại miền nam Liban.

Nguy cơ về một thảm họa nhân đạo lan rộng trong khu vực cũng tạm thời được ngăn chặn. Các tổ chức nhân đạo và đối tác của Liên hợp quốc đã huy động nguồn lực để cung cấp hàng cứu trợ và hỗ trợ người dân. Trong ngày đầu tiên ngừng bắn, 11 xe tải của cơ quan Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) đã chuyển hàng cứu trợ khẩn cấp cho hơn 3.000 người ở Baalbek. Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tiếp tục hỗ trợ trẻ em bị ảnh hưởng xung đột.

Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời này vẫn hết sức mong manh và còn nhiều thách thức trên thực tế. Đây là thỏa thuận giữa hai chính phủ Israel và Liban, trong đó cơ bản quy định các bên quay lại thực hiện các điều khoản trong Nghị quyết 1701. Trước khi nổ ra cuộc xung đột hiện tại, nghị quyết này trên thực tế đã bị phá vỡ và về lý thuyết Israel và Liban vẫn trong tình trạng chiến tranh. Trong khi đó, thỏa thuận quy định quân đội Liban sẽ triển khai lực lượng ở miền nam Liban, nơi cả Israel và lực lượng Hezbollah sẽ rút đi và chưa thể khẳng định quân đội Liban có đủ năng lực để duy trì an ninh tại đây hay không.

Một vấn đề nữa là, một điều khoản đi kèm được đưa vào thỏa thuận vẫn gây tranh cãi, đó là “Israel vẫn có quyền tự vệ phù hợp với luật pháp quốc tế”. Điều này đồng nghĩa thỏa thuận có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào trong trường hợp Israel bị Hezbollah tấn công trở lại, hoặc có thể thực hiện đòn răn đe phủ đầu nếu phát hiện nguy cơ bị tấn công.

Còn nhiều khó khăn, song lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Israel và phong trào Hezbollah vẫn được hoan nghênh là bước đi tích cực, nhen lên đốm lửa hy vọng trong nỗ lực tìm giải pháp ngăn chặn chảo lửa xung đột lan rộng ở Trung Đông. Cộng đồng quốc tế còn hy vọng một thỏa thuận tương tự cũng sẽ đạt được ở Gaza. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là các bên phải tuân thủ nghiêm túc và đầy đủ lệnh ngừng bắn, tạo điều kiện cho các hoạt động nhân đạo và các nỗ lực đàm phán tiếp theo nhằm đem lại hòa bình, ổn định cho toàn khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Sanae Takaichi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ)

Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa kết thúc chuyến thăm kéo dài 3 ngày tới Ấn Độ. Điểm nhấn trong chuyến công du được đánh giá là thành công ngoài mong đợi lần này là Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản lần thứ 16 - một hoạt động thường niên thể hiện quan hệ nồng thắm giữa hai nền kinh tế lớn thứ 2 và 3 châu Á.

Ảnh minh họa.

Không chủ quan với dịch bệnh

Dịch Ebola vẫn đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo, với tốc độ lây nhiễm nhanh và số lượng ca nhiễm lớn. Đáng lo ngại hơn, trong quá trình truy vết, giới chức y tế châu Phi đã “mất dấu” hàng trăm người được xác nhận dương tính với virus Ebola.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Kỳ vọng và thách thức

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao để đẩy nhanh tiến trình đưa Kiev gia nhập Liên minh châu Âu (EU) - một trong những mục tiêu chiến lược của quốc gia bên bờ Biển Đen. Tuy vậy, hành trình này được cho là sẽ không êm ả, sự khác biệt quan điểm giữa các nước thành viên EU là một rào cản lớn.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Phép thử cho quan hệ đồng minh

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước áp lực phải giảm căng thẳng trước thềm Hội nghị thượng đỉnh của liên minh quân sự dự kiến diễn ra vào các ngày 7-8/7 tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh...

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế.