Đây là cơ hội, cũng là thách thức để doanh nghiệp Việt Nam định hình lại chiến lược sản xuất, kinh doanh, phát triển nền tảng thương mại điện tử, nâng cao sức cạnh tranh tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các chuyên gia cho rằng, thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đạt mức 18-25% mỗi năm. Năm 2024, quy mô thị trường thương mại điện tử của Việt Nam đã vượt mốc 25 tỷ USD, tăng 20% so với năm 2023, chiếm tỷ trọng khoảng 9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử là sự bùng nổ của ngành logistics, nhất là khâu giao nhận hàng hóa và kho vận. Số liệu của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) cho thấy, quy mô thị trường logistics trong nước năm 2024 đạt khoảng 42 tỷ USD, tăng gần 15% so với năm 2023. Chi phí logistics hiện chiếm khoảng 14- 16% GDP, một tỷ lệ cao so với nhiều quốc gia trong khu vực và cho thấy cần phải tối ưu hóa ứng dụng công nghệ, đặc biệt là ứng dụng AI để giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: AI đã hiện hữu trong từng mắt xích của chuỗi giá trị. Trong thương mại điện tử, AI giúp các doanh nghiệp phân tích hành vi tiêu dùng, dự đoán nhu cầu thị trường, cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, và tự động hóa quy trình bán hàng. Đặc biệt, công nghệ như machine learning (máy học), AI chatbot, hay công cụ phân tích big data đang giúp các doanh nghiệp tối ưu chiến lược tiếp thị, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng suất. Còn trong logistics, AI đóng vai trò như một bộ não trung tâm, giúp điều phối vận hành thông minh, dự đoán rủi ro, và tối ưu hóa đường đi. Những công nghệ như AI định tuyến thông minh, dự báo tồn kho bằng máy học, hay robot kho hàng tự động đang giúp các đơn vị logistics cải thiện tốc độ giao hàng, giảm thất thoát và tăng tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Với vai trò là trung tâm khoa học-công nghệ của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đang tiên phong hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, thành phố đã đạt một số kết quả quan trọng về phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số... Trong đó, địa phương này chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng chuyển đổi, cũng như ứng dụng các tiến bộ khoa học-công nghệ vào sản xuất, kinh doanh để nâng cao sức cạnh tranh. Ông Võ Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đến nay, hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố đã có những bước tiến vượt bậc, lần đầu tiên lọt vào tốp 5 Đông Nam Á và xếp hạng 110 trên bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu năm 2025. Chính quyền số Thành phố Hồ Chí Minh cũng đạt được những kết quả quan trọng. Doanh số thương mại điện tử tại thành phố chiếm 33% so với cả nước. Đặc biệt, thành phố đi đầu ứng dụng AI ở một số lĩnh vực như y tế, giao thông, giáo dục, chuyển đổi số trong doanh nghiệp…
Ứng dụng tiến bộ khoa học-công nghệ, nhất là AI không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, tùy vào quy mô và ngành nghề, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ các giải pháp AI đơn giản như chatbot, phân tích dữ liệu… đến hệ thống phức tạp IoT (internet vạn vật) kết hợp AI. Theo ông Bùi Huy Dũng, Phó Tổng Giám đốc Accesstrade Vietnam, AI mang đến khả năng vượt trội cho doanh nghiệp. Cụ thể, khi ứng dụng AI, giúp doanh nghiệp tự động hóa 40-70% các công đoạn thủ công, giải phóng nguồn nhân lực cho doanh nghiệp. AI còn giúp doanh nghiệp phân tích, đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa quy trình sản xuất, kinh doanh; tạo hình ảnh, video… chất lượng cao với chi phí sản xuất thấp...
Thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của kỷ nguyên công nghệ, nhất là sự bùng nổ của AI. Việt Nam cũng đã xác định ứng dụng AI là một trong những công nghệ chiến lược để tập trung phát triển. Các doanh nghiệp nắm bắt và ứng dụng AI một cách chiến lược, bài bản sẽ có nhiều cơ hội bứt phá. Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) nhấn mạnh, chưa bao giờ khoa học và công nghệ, chuyển đổi số được đặt vào vị trí trung tâm như hiện nay trong chiến lược phát triển quốc gia. Các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đang nỗ lực không ngừng để nghiên cứu, phát triển, làm chủ các công nghệ chiến lược, tận dụng chính sách hỗ trợ của Chính phủ để phục vụ chuyển đổi số cho doanh nghiệp trong nước.
