Doanh nghiệp có trách nhiệm chủ động thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Không ít người vẫn cho rằng thực thi quyền sở hữu trí tuệ chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng, trong khi thực tế đây còn là trách nhiệm chủ động của mỗi doanh nghiệp trong việc bảo vệ thương hiệu, sản phẩm và tài sản trí tuệ của mình.

Người dân dán mã QR truy xuất nguồn gốc lên quả bưởi để minh bạch thông tin, góp phần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với nông sản địa phương.
Người dân dán mã QR truy xuất nguồn gốc lên quả bưởi để minh bạch thông tin, góp phần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với nông sản địa phương.

Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi tại điểm a khoản 1 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 quy định quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với các đối tượng quyền tác giả và quyền liên quan quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.

Theo Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Sở hữu trí tuệ 2022 và Luật Sở hữu trí tuệ 2025, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp cần thiết để tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình.

Trong đó, chủ thể quyền có quyền áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm phải chấm dứt hành vi vi phạm, gỡ bỏ nội dung vi phạm trên không gian mạng, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại; đồng thời có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý hoặc khởi kiện tại Tòa án, Trọng tài để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Bên cạnh quyền tự bảo vệ, pháp luật cũng quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của chủ thể khác. Điều 9 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 quy định tổ chức, cá nhân có quyền áp dụng các biện pháp mà pháp luật cho phép để tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình và có trách nhiệm tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân khác theo quy định của Luật này và các quy định pháp luật có liên quan.

Đồng thời, Khoản 2 Điều 7 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi tại Khoản 3 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ 2025 quy định việc khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không được xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp không được lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nhằm gây thiệt hại cho chủ thể khác.

Ngoài ra, Khoản 4 Điều 7 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được bổ sung tại khoản 3 Điều 1 Luật năm 2025 còn quy định trường hợp một đối tượng có nhiều quyền sở hữu trí tuệ phát sinh hoặc được xác lập thì quyền phát sinh sau hoặc được xác lập sau có thể bị buộc chấm dứt thực hiện nếu mâu thuẫn với việc khai thác bình thường của quyền đã phát sinh hoặc được xác lập trước. Việc chấm dứt thực hiện quyền trong trường hợp này do Tòa án quyết định.

Đáng chú ý, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Cụ thể, Khoản 5 Điều 7 được bổ sung tại Khoản 3 Điều 1 cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng văn bản và dữ liệu về đối tượng quyền sở hữu trí tuệ đã được công bố hợp pháp để phục vụ nghiên cứu khoa học, thử nghiệm và huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo với điều kiện không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với đó, Điều 11b được bổ sung tại khoản 6 Điều 1 quy định Nhà nước thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện hoạt động sở hữu trí tuệ thông qua việc phát triển hạ tầng số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, xây dựng cơ sở dữ liệu về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của hoạt động sở hữu trí tuệ.

Về trách nhiệm quản lý Nhà nước, Điều 11 Luật Sở hữu trí tuệ quy định Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm trước Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ và thực hiện quản lý Nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện quản lý Nhà nước về quyền tác giả và quyền liên quan; Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện quản lý Nhà nước về quyền đối với giống cây trồng trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

Ngoài ra, Điều 10 Luật Sở hữu trí tuệ quy định nội dung quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ bao gồm xây dựng chính sách bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật về sở hữu trí tuệ; cấp văn bằng bảo hộ; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ; tổ chức hoạt động thông tin, thống kê, giám định và hợp tác quốc tế về sở hữu trí tuệ.

Qua các quy định trên có thể thấy, thực thi quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý Nhà nước mà còn là trách nhiệm chủ động của doanh nghiệp trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ của mình, đồng thời tuân thủ và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân khác theo đúng quy định của pháp luật.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn)

Có thể bạn quan tâm

Chương trình hướng tới hỗ trợ hộ kinh doanh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bán hàng và mở rộng kênh tiếp cận khách hàng. (Theo Bộ Khoa học và Công nghệ)

Đà Nẵng thí điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số

Sau kết quả bước đầu tại tỉnh Thái Nguyên năm 2025, thành phố Đà Nẵng được lựa chọn là một trong những địa phương tiếp theo triển khai thí điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số, nhờ có nền tảng tốt về chính quyền số, hạ tầng số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số cao.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau (thứ 3 từ trái sang) cùng các lãnh đạo tỉnh Cà Mau và đại biểu thực hiện nghi thức công bố thành lập CiNEC Cà Mau.

Cà Mau phát động cuộc thi khởi nghiệp “NEX 2026”

Ngày 25/5, Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Triệu Thanh Tuấn cho biết, Ban tổ chức Ngày hội khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau 2026 vừa chính thức ban hành thông báo về thể lệ tổ chức Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau 2026, với tên gọi tiếng Anh là “NEX 2026”.

Bài 1: An ninh dữ liệu - Lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Bài 1: An ninh dữ liệu - Lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số

Trong làn sóng của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự bùng nổ mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu không chỉ là nguồn tài nguyên hỗ trợ mà đã trở thành tài nguyên chiến lược quốc gia - “hạ tầng mềm” của mọi hạ tầng, “dòng máu” nuôi dưỡng nền kinh tế số. 

Trao giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu.

Đà Nẵng: Đón nhận văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" cho sản phẩm hạt tiêu

Sáng 25/5, tại xã Tiên Phước, thành phố Đà Nẵng, Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, Ủy ban nhân dân xã Tiên Phước và Viện Thổ nhưỡng Nông hóa tổ chức Hội nghị Công bố và đón nhận văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu.

Nghiên cứu, tìm kiếm các hợp chất tiềm năng ức chế tế bào ung thư từ hợp chất khung xanthone nguồn gốc tự nhiên tại Viện Hóa học. (Ảnh: VÂN NGA)

Tích hợp AI điều trị ung thư

Căn bệnh ung thư ảnh hưởng lớn tới sức khỏe cộng đồng, do đó, nhu cầu tìm kiếm giải pháp điều trị hiệu quả, an toàn, bền vững đang trở nên cấp thiết. 

Lãnh đạo Viện Dược liệu, Trung tâm Tài nguyên Dược liệu, Trung tâm Dược liệu Bắc Trung Bộ khảo sát tiềm năng dược liệu tại Vườn quốc gia Vũ Quang.

Đánh thức kho dược liệu giữa đại ngàn Vũ Quang

Nhân dịp Ngày Quốc tế đa dạng sinh học 22/5 vừa qua, theo đoàn cán bộ Viện Dược liệu (Bộ Y tế) vào Vườn quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), chúng tôi có thêm một cái nhìn khác về rừng. Chuyến đi không chỉ dừng ở việc trồng thêm những cây thuốc, mà còn gợi mở về một hành trình gìn giữ y học dân tộc đang âm thầm hiện diện giữa đại ngàn.

Bài 3: Xây dựng “lá chắn số” cho chuyển đổi số bền vững

Bài 3: Xây dựng “lá chắn số” cho chuyển đổi số bền vững

Trong bối cảnh đó, an ninh mạng không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà trở thành một bộ phận cấu thành của chiến lược phát triển quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế, phát triển hệ sinh thái an ninh mạng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hình thành “lá chắn số” bắt đầu từ chính con người.

Mô hình robot sạc tự dộng do Công ty cổ phần công nghệ Volterra phát triển.

Chiến lược thương mại hóa công nghệ

Sau Nghị quyết số 57-NQ/TW và hàng loạt cơ chế mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, một trong những công cụ hiệu quả để đưa tri thức, tài sản trí tuệ ra thị trường là phát triển loại hình doanh nghiệp spin-off hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học, tài sản trí tuệ và tri thức của viện nghiên cứu, trường đại học.

Nghiên cứu sản phẩm mới về công nghệ sinh học trong phòng thí nghiệm tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VÂN NGA)

Sản xuất sản phẩm sinh học cạnh tranh quốc tế

Với lợi thế về đa dạng sinh học và nguồn dược liệu bản địa, Việt Nam có tiềm năng phát triển các sản phẩm công nghệ sinh học mang thương hiệu quốc gia. Tuy vậy, chúng ta vẫn cần nhiều giải pháp phát triển, khai thác hiệu quả các tài nguyên đặc hữu, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao và sức cạnh tranh quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam Nguyễn Nam Hải, Đại sứ Hà Hoàng Hải trao đổi với lãnh đạo Tổng cục Đo lường quốc gia, Bộ Phát triển và Công nghệ Ba Lan. (Ảnh do Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Việt Nam-Ba Lan thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng

Chuyến thăm và làm việc tại Ba Lan của Đoàn công tác Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam do ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Ủy ban làm Trưởng đoàn sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam-Ba Lan trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng ngày càng thực chất, hiệu quả.

Đồng chí Lê Quốc Minh trao giải Đặc biệt cho các đơn vị đã phối hợp triển khai “Chương trình nghệ thuật chính luận: Tổ quốc trong tim”. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đổi mới sáng tạo tiếp tục tạo sức bật cho Báo Nhân Dân

Sáng 22/5, tại trụ sở 71 Hàng Trống, Báo Nhân Dân tổ chức Lễ tổng kết Ngày Đổi mới sáng tạo Báo Nhân Dân lần thứ 5 năm 2026. Chương trình là dịp để đội ngũ những người làm báo cùng nhìn lại chuỗi hoạt động, sự kiện nổi bật trong năm qua, qua đó ghi nhận những chuyển biến tích cực cùng tinh thần đổi mới sáng tạo trong cơ quan.