Truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo không ngừng được vun đắp, phát huy, tạo thành động lực, bản sắc riêng để thành phố mang tên Bác vượt qua những trở lực, tự tin bước tới tương lai.
1. Cuối năm 2025, Tiến sĩ Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng khoa học thành phố, đồng thời cũng là thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia của Chính phủ đã có buổi ra mắt sách tại không gian yên bình ở Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh. Tác phẩm “Ký ức - Niềm tin và khát vọng: Hành trình nhận thức về mô hình phát triển kinh tế Việt Nam” (Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh) của ông không chỉ cho độc giả thấy được ý chí của một con người đến từ vùng đất Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) có niềm tin và khát vọng đóng góp cho thành phố, cho đất nước, mà qua từng trang viết, người đọc còn cảm nhận, hiểu sâu hơn về một Thành phố Anh hùng luôn mang trong mình tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám đương đầu với những thách thức để vươn lên từng ngày.
Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, truyền thống năng động, sáng tạo, dám đột phá của thành phố thể hiện rõ nhất trong giai đoạn sau đổi mới. Từ năm 1990 đến 1995, kinh tế thành phố tăng tốc, đạt tăng trưởng hai con số, từ 14-15%. Thành phố thu hút người dân cả nước đến lập nghiệp với sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng kinh tế tư nhân. Vùng đất năng động này đã trở thành nơi thí điểm, khởi đầu nhiều mô hình kinh tế, chính sách mang tính chất đột phá.
Đó là mô hình khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam để thu hút vốn đầu tư của nước ngoài, là địa phương đầu tiên đề xuất thành lập Quỹ đầu tư phát triển đô thị và thí điểm phát hành trái phiếu đô thị trước khi có khung pháp lý về trái phiếu của chính quyền địa phương. Thành phố còn chủ động nghiên cứu, tích cực chuẩn bị điều kiện vật chất cần thiết để Trung tâm Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (nay là Giao dịch chứng khoán thành phố) ra đời, đánh dấu sự ra đời của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Chính nhờ sự kiên trì bám sát thực tiễn, năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, gần 40 năm đổi mới, thành phố đã cho ra đời và thực hiện thành công nhiều mô hình sáng tạo, cách làm hay, góp thêm “chất liệu sống” đầy sinh động để hình thành đường lối đổi mới, đóng góp ngày càng nhiều cho hành trình “vươn ra biển lớn” của đất nước.
Bản sắc của một thành phố năng động, sáng tạo còn được Đảng bộ, chính quyền, nhân dân thành phố mang tên Bác phát huy trong giai đoạn phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19. Từ một đô thị có thời điểm tăng trưởng âm sau nhiều tháng chống chọi với đại dịch, thành phố đã nhanh chóng phục hồi, vươn lên mạnh mẽ để khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, là trung tâm của cả nước trên nhiều lĩnh vực. Tốc độ tăng trưởng GRDP của thành phố năm 2025 đạt 8,3%, tổng giá trị GRDP ước đạt 3,03 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước.
Ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện rõ vai trò đầu tàu, trung tâm động lực của du lịch cả nước khi tổng thu từ du lịch ước đạt khoảng 279 nghìn tỷ đồng, đạt 101% kế hoạch đề ra trong năm 2025 và tiếp tục giữ vững vị thế là địa bàn đón khách quốc tế lớn nhất cả nước với 8,56 triệu lượt khách trong năm vừa qua.
Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục ban hành nhiều chính sách về an sinh xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc như, là địa phương đi đầu trong việc thiết lập mạng lưới an sinh bao phủ trọn vẹn các thế hệ. Đó là chính sách hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho người cao tuổi từ 65 đến dưới 75 tuổi, thể hiện sự trân trọng và chăm sóc đối với lớp người đi trước. Ngoài ra, học sinh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được ngân sách hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (chính sách của Trung ương 50%, chính sách của thành phố 50%), bảo đảm quyền lợi y tế tốt nhất cho thế hệ tương lai.
Những con số nêu trên là minh chứng rõ nét nhất cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh luôn lấy những giá trị truyền thống tốt đẹp đã được hun đúc, bồi đắp qua bao thế hệ làm động lực để vượt qua trở ngại, từ đó tiếp tục vẽ lên dáng hình một đô thị là hạt nhân phát triển của vùng, khang trang, hiện đại và nghĩa tình hơn.
2. Năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh bước vào vận hội mới với nhiều khát vọng. Nhịp thở của thành phố hôm nay không chỉ mang khí chất của một trung tâm di sản đô thị đặc biệt năng động, sáng tạo, mà còn có cả sự tươi mới, hiện đại của vùng đất Bình Dương và sự phóng khoáng, cởi mở của xứ biển Bà Rịa-Vũng Tàu. Sự hợp nhất này làm cho ba mạch nguồn văn hóa trở nên hòa quyện, tạo thành sức mạnh, làm đậm thêm bản sắc đặc trưng của thành phố. Không gian thành phố trở nên rộng lớn hơn, với nhiều tiềm năng, dư địa phát triển trong dáng hình của một siêu đô thị.
Đảng bộ thành phố Hồ Chí Minh đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 phấn đấu đưa thành phố trở thành “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, tốp 100 thành phố đáng sống nhất thế giới.
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ thành phố đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 phấn đấu đưa thành phố trở thành “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, tốp 100 thành phố đáng sống nhất thế giới, thực hiện sứ mệnh tiên phong, dẫn dắt và lan tỏa phát triển cho cả nước.
Để đạt được các mục tiêu nêu trên, thành phố đã đề ra 10 nhiệm vụ chủ yếu như: Phát triển kinh tế nhanh, bền vững trên nền tảng đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại kinh tế theo hướng lấy khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu; đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh toàn diện; phát triển kinh tế tri thức, sáng tạo, có khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thành phố tiến hành kiến trúc lại không gian phát triển theo tư duy đa cực-tích hợp-siêu kết nối để phát huy lợi thế của mình, bên cạnh huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng thành phố phát triển đồng bộ, văn minh, hiện đại…
Trong điều kiện chưa bao giờ thuận lợi như thế, Thành phố Hồ Chí Minh cần định vị, tô đậm hơn bản sắc của mình để truyền thống tốt đẹp ấy tiếp tục được phát huy hiệu quả, trở thành bệ phóng vững chắc đưa thành phố đạt đến những tầm cao mới trong kỷ nguyên vươn mình.
Đặc biệt, Nghị quyết số 260/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đã được thông qua cho thấy, Trung ương luôn dành sự quan tâm và kỳ vọng vào sự chuyển mình của thành phố. Nghị quyết số 260 thật sự là một “đường băng thể chế ” rộng mở, tháo gỡ những điểm nghẽn lâu năm và mở ra hành lang pháp lý, đánh dấu bước chuyển mình căn bản từ tư duy “xin cơ chế thí điểm” sang thế chủ động được “trao quyền và tự chịu trách nhiệm”. Đây là cơ hội “kim cương”, tạo đột phá thể chế, thúc đẩy thành phố phát triển nhanh và bền vững.
“Trong điều kiện chưa bao giờ thuận lợi như thế, Thành phố Hồ Chí Minh cần định vị, tô đậm hơn bản sắc của mình để truyền thống tốt đẹp ấy tiếp tục được phát huy hiệu quả, trở thành bệ phóng vững chắc đưa thành phố đạt đến những tầm cao mới trong kỷ nguyên vươn mình”.
