Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Giảm khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn

Tại Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, các chuyên gia ở các lĩnh vực giáo dục, y tế... đã trực tiếp chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp. Nhiều vấn đề thực tiễn cũng được đặt ra như cách xử lý khi chọn sai ngành nhằm tránh lãng phí thời gian và chi phí.

Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.
Học sinh, sinh viên được trải nghiệm tại ngày hội.

Trong hai ngày 24 và 25/4, tại Hà Nội, Trường đại học Phương Đông tổ chức Ngày hội hướng nghiệp Future Fest 2026, thu hút sự tham gia của hơn 100 doanh nghiệp, chuyên gia, diễn giả từ nhiều lĩnh vực. Sự kiện mang đến các góc nhìn phong phú, chuyên sâu trải rộng hơn 64 ngành nghề. Đáng chú ý, khoảng 11 nghìn học sinh đến từ các trường trung học phổ thông trên địa bàn Hà Nội đã tham dự.

Phát biểu ý kiến tại lễ khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường đại học Văn Lang, Chủ tịch Hội đồng trường Trường đại học Phương Đông cho rằng, trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, học sinh ngày nay có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp cận thông tin nghề nghiệp. Tuy nhiên, chính sự đa dạng và phong phú của nguồn thông tin cũng đặt ra không ít thách thức trong việc lựa chọn ngành học và định hình con đường tương lai.

19c4e03d-e373-42af-9c21-d3787c905004.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường đại học Văn Lang, Chủ tịch Hội đồng trường Trường đại học Phương Đông chia sẻ.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Mỹ Diệu, ngày hội được tổ chức không nhằm đưa ra quyết định thay học sinh, mà tạo không gian để các em trải nghiệm, khám phá bản thân, từ đó hiểu rõ mình phù hợp với lĩnh vực nào và thật sự đam mê điều gì. Đây là cơ sở để mỗi học sinh từng bước xây dựng phương pháp học tập và định hướng tương lai một cách vững vàng hơn. Đồng thời, sự kiện cũng mở ra cơ hội để học sinh tiếp cận đa dạng ngành nghề, tăng cường kết nối giữa năng lực cá nhân và định hướng nghề nghiệp.

Ban tổ chức dẫn số liệu từ các nghiên cứu cho thấy, hằng năm có hơn 1 triệu học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, trong đó hơn 80% mong muốn vào đại học nhưng chỉ có 50% em nhập học. Đáng chú ý, khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ban đầu chưa phù hợp; 36% muốn chọn lại ngành khác và khoảng 15% có ý định chuyển ngành học ngay từ năm thứ nhất. Bên cạnh đó, 70% lao động trẻ khi đi làm chưa nắm rõ các kỹ năng cần thiết, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng Trường đại học Phương Đông cho biết, học sinh phổ thông thường chỉ được giới thiệu ngành đào tạo một cách khái quát trong khi để hiểu sâu về ngành học, các em cần có cơ hội trao đổi trực tiếp với chuyên gia. Việc lựa chọn ngành nghề không nên vội vàng mà cần được cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở hiểu biết đầy đủ, từ đó có định hướng rõ ràng.

84569e93-b25c-43a3-985e-2dee9833b9e0.jpg
Các chuyên gia ở nhiều lĩnh vực đã chia sẻ, trao đổi với học sinh về cơ hội nghề nghiệp, kỹ năng lựa chọn ngành học phù hợp.

Đối với những sinh viên đã chọn sai, Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Cương khuyến nghị cần mạnh dạn trao đổi với giảng viên và gia đình từ sớm để đưa ra quyết định đúng đắn, có hướng điều chỉnh phù hợp, tránh tâm lý tiếc công học, công thi, “cố bám trụ” khi không còn đam mê, dẫn đến không có khả năng theo đuổi ngành nghề lâu dài. Thậm chí, có sinh viên học mãi không thể tốt nghiệp được.

Không chỉ dừng lại ở những vấn đề chung về định hướng nghề nghiệp, chương trình còn đi sâu vào từng lĩnh vực cụ thể. Tiến sĩ, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hà, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế-Kỹ thuật Bình Dương cho rằng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, lĩnh vực pháp lý vừa có nhiều cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức. Người học luật không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng phân tích, đánh giá và đưa ra quyết định độc lập - những năng lực mà công nghệ khó có thể thay thế.

Theo Tiến sĩ, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hà, cơ hội nghề nghiệp của ngành Luật rất rộng mở. Người học luật không chỉ giới hạn ở nghề luật sư, mà còn có thể đảm nhiệm nhiều vị trí trong hệ thống tòa án, kiểm sát, tư vấn pháp lý hoặc làm việc tại các doanh nghiệp với vai trò cố vấn pháp lý.

6618d974-87d3-4bd0-bbfa-f6b2eceff286.jpg
Tiến sĩ, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hà, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế-Kỹ thuật Bình Dương trao đổi.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển đến năm 2030, ngành pháp luật cũng đứng trước những thách thức mới, đó là yêu cầu thích ứng với sự phát triển của công nghệ, nhất là việc trí tuệ nhân tạo trong xử lý các tình huống pháp lý. Điều này đòi hỏi người làm nghề không thể đứng ngoài xu thế, mà cần chủ động cập nhật kiến thức, đổi mới tư duy và phương pháp làm việc nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động nghề nghiệp.

Nhấn mạnh về lựa chọn nghề nghiệp, bà cho rằng, việc chọn ngành không chỉ dừng lại ở cơ hội việc làm, mà quan trọng hơn là cơ hội phát triển lâu dài, cơ hội thăng tiến và điều kiện để mỗi cá nhân phát huy giá trị bản thân trong quá trình hành nghề.

Ở góc độ khác, Phó giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska (Thụy Điển) đã chia sẻ câu chuyện thực tế về một sinh viên ngành Y nợ đến 50% số môn do không phù hợp với ngành học.

204e5da0-a7b7-48e5-8715-67e114874218.jpg
Học sinh đặt câu hỏi đến các chuyên gia.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Dung cho rằng, tuổi 18 là thời điểm đứng trước nhiều “ngã rẽ”, việc lựa chọn đúng hướng đi có ý nghĩa quyết định. Nhiều học sinh lựa chọn ngành nghề theo xu hướng hoặc kỳ vọng của gia đình mà chưa hiểu rõ đặc thù công việc. Đơn cử như ngành Y, một lĩnh vực đòi hỏi thời gian đào tạo dài, áp lực cao, trách nhiệm lớn. Thời gian đào tạo kéo dài gấp đôi nhiều ngành nghề khác; sau khi hành nghề đến hai năm, bác sĩ lại tiếp tục học chuyên khoa, học nâng trình độ và học suốt đời. Bất kỳ một sai sót nhỏ nào trong khám, chữa bệnh cũng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng con người. Nếu không có sự chuẩn bị và đam mê, người học dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, kiệt sức.

Tuy nhiên, bên cạnh những vất vả, nghề y cũng mang lại những giá trị nhân văn sâu sắc. Theo bà Dung, trong bối cảnh hiện nay, vai trò của ngành y tế ngày càng quan trọng và trí tuệ nhân tạo chưa thể thay thế hoàn toàn đội ngũ bác sĩ. Nhu cầu nhân lực y tế, đặc biệt ở một số chuyên ngành như điều dưỡng, xét nghiệm vẫn đang ở mức cao.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều hoạt động tri của sinh viên Thành phố Hồ Chí Minh tri ân người có công trong dịp lễ 30/4 và 1/5.

Ngày chiến thắng 30/4 không chỉ là ký ức

Kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) năm nay vượt ra khỏi ý nghĩa của một lần trở về ký ức, trở thành phép thử đối với giáo dục: làm thế nào để những giá trị của quá khứ không dừng lại ở cảm xúc.

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

[Ảnh] Trân quý những món quà vượt nghìn cánh sóng

Đồng hành cùng Đoàn công tác số 10 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa có cô giáo Phạm Hoàng Phương, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Chu Văn An A (Hà Nội) và cô giáo Ngô Thị Lan. Trong hải trình của mình, các cô mang theo những lá thư viết tay và món quà nhỏ do chính tay các em học sinh làm, gửi tặng các bạn trên đảo Đá Tây.

(Ảnh minh họa: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% trong năm học 2026-2027

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, đồng thời chia sẻ khó khăn với phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Phạm Thị Hân trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho nhà trường.

Quảng Trị: Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 29/4, tại phường Đồng Hới, Trường trung học phổ thông chuyên Võ Nguyên Giáp, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Đến dự có các đại biểu của tỉnh cùng đông đảo các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường qua các thời kỳ. 

Thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo trao quà, đồ dùng học tập tặng em Trần Văn Thiên.

Ngôi trường ấm áp tình yêu thương

Với khoảng 28% số học sinh là người dân tộc thiểu số cùng sự nâng cao chất lượng dạy học, thời gian qua, các thầy, cô giáo Trường trung học phổ thông Tam Đảo (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng giáo dục, vun đắp những giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, chia sẻ với học sinh...

Học sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Đại học Kinh tế quốc dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh đại học năm 2026

Công tác tuyển sinh đại học những năm gần đây ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực với xu hướng ổn định, tỷ lệ nhập học tăng cao và phương thức tuyển sinh ngày càng minh bạch. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những “nút thắt” cần tháo gỡ.

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

[Video] Hơn 500.000 thí sinh chưa đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026

Theo Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đến 22h ngày 24/4, hệ thống đăng ký trực tuyến thi tốt nghiệp THPT đã ghi nhận 482.193 thí sinh đăng ký dự thi, tương đương gần một nửa tổng số thí sinh dự kiến. So với quy mô hơn 1 triệu thí sinh dự kiến tham gia kỳ thi năm nay, hiện vẫn còn hơn 500.000 em chưa hoàn tất đăng ký.

Lớp học chữ bản Làng Sáng lúc nào cũng đông đủ học viên.

Gieo chữ trên đỉnh Làng Sáng

Giữa những bản làng cheo leo của tỉnh Sơn La, nơi cái nghèo và hủ tục từng níu chân bao phận đời, vẫn còn nhiều phụ nữ không biết chữ. Con chữ, với họ, thậm chí có lúc tưởng như không có cơ hội chạm tới. Nhưng trong màn đêm của bản Làng Sáng, xã Tà Xùa hôm nay, một lớp học xóa mù chữ đang bền bỉ sáng đèn.

Em L.N.H.B bị nhiều thương tích nghi do thầy Nguyễn An Phong đánh.

Đồng Tháp: Tạm đình chỉ cơ sở dạy thêm có liên quan đơn phản ánh đánh học sinh

Ngày 25/4, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) Nguyễn Nhất Thi cho biết, địa phương đã ra quyết định tạm đình chỉ hoạt động giáo dục đối với hộ kinh doanh Nguyễn An Phong, dạy thêm Toán bậc trung học cơ sở từ ngày 24/4 đến khi có kết luận chính thức từ cơ quan Công an và ngành chức năng.

Thí sinh làm thủ tục tham gia Kỳ thi Đánh giá năng lực.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: Mở rộng địa điểm tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực đợt 2

Chiều 24/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trước nhu cầu đăng ký dự thi Kỳ thi Đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tăng cao, đơn vị này đã chủ động phối hợp các cơ sở giáo dục đại học khu vực miền trung để mở rộng địa điểm tổ chức thi.

Học sinh hào hứng tham gia sân chơi kiến thức Ngày hội Trạng nguyên nhỏ tuổi và Trạng nguyên “Nét chữ - Nết người” (Ảnh: NGUYỄN HOÀNG)

Học sinh hào hứng với Ngày hội Trạng nguyên nhỏ tuổi và Trạng nguyên “Nét chữ - Nết người”

Ngày hội Trạng nguyên nhỏ tuổi và Trạng nguyên “Nét chữ - Nết người” toàn quốc lần thứ 24, năm học 2025-2026 đã mang đến một chặng đua sôi nổi, hấp dẫn, kết hợp hài hòa giữa kiến thức, kỹ năng và hoạt động vận động, thu hút đông đảo học sinh tiểu học và trung học cơ sở tham gia đua tài.

Chuyển đổi số đang kéo học sinh vào trung tâm của quá trình học tập. (Ảnh: ĐỖ BẢO)

Giáo dục số: Để công nghệ đồng hành cùng sự phát triển của học sinh

Thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 71 về đổi mới giáo dục, ngành giáo dục đang đứng trước một bước chuyển mang tính căn cơ, tái cấu trúc sâu rộng từ hệ thống học liệu cho đến quản trị nhà trường.