Điện về, sóng đến: Mở cánh cửa số cho người dân vùng cao

Điện lưới quốc gia và sóng viễn thông đang mở ra những thay đổi trong đời sống người dân tại các thôn, bản vùng sâu, vùng xa của tỉnh Tuyên Quang. Từ những thiết bị phục vụ sinh hoạt, nhóm Zalo của thôn đến các dịch vụ công trực tuyến, người dân từng bước tiếp cận môi trường số.

Cán bộ nhân viên Điện lực Hà Giang hướng dẫn người dân cách xem tiền điện trên ứng dụng Chăm sóc khách hàng của ngành điện. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)
Cán bộ nhân viên Điện lực Hà Giang hướng dẫn người dân cách xem tiền điện trên ứng dụng Chăm sóc khách hàng của ngành điện. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)

Từ ánh điện bản làng đến kết nối thông tin

Với chị Ly Thị Máy, 33 tuổi, ở thôn Sủng Chớ, xã Thắng Mố, việc sử dụng điện thoại thông minh để tham gia nhóm Zalo của thôn là điều trước đây ít người nghĩ tới. Từ khi có điện và sóng di động vào cuối năm 2025, chị được chính quyền địa phương, trưởng thôn hướng dẫn sử dụng Internet, tham gia trao đổi công việc qua các nền tảng số.

“Từ khi có điện, có sóng tôi đã có thể dùng mạng Internet tại nhà để giao lưu, trao đổi với mọi người thuận tiện hơn. Bây giờ các thành viên trong gia đình tôi đang cùng học cách sử dụng mạng xã hội, các nền tảng số. Người biết trước hướng dẫn người biết sau, sử dụng mạng như mở ra một cánh cửa mới cho bà con dân bản”, chị Máy chia sẻ.

Câu chuyện của chị Máy phản ánh một thay đổi đang diễn ra ở những địa bàn từng gặp nhiều hạn chế về hạ tầng. Khi điện lưới và sóng viễn thông được đưa đến, người dân có thêm điều kiện tiếp cận thông tin, trao đổi công việc và từng bước làm quen với các dịch vụ trực tuyến. Chiếc điện thoại thông minh không chỉ phục vụ liên lạc mà còn có thể trở thành công cụ hỗ trợ học tập, tìm kiếm thông tin sản xuất và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

thon-nhia-lung-phin-xa-dong-van-da-co-song-dien-thoai-mobifone-3035.jpg
Thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có sóng điện thoại MobiFone. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)

Còn tại thôn Nhìa Lũng Phìn, nay là thôn Thài Phìn Tủng, Trưởng thôn Sùng Mí Nô cho biết, sau khi có điện và sóng điện thoại, đời sống người dân đã có nhiều đổi thay. Trước đây, toàn thôn có 92 hộ dân chưa có điện, nhiều công việc trong gia đình chủ yếu thực hiện thủ công. Nay, các hộ đã có thể sử dụng thiết bị điện phục vụ sinh hoạt, nhiều gia đình mua ti-vi để theo dõi tin tức, cập nhật thông tin.

Chị Giàng Thị Say, một hộ dân trong thôn cho biết, gia đình đã mua bóng đèn, ti-vi, máy thái cỏ để sử dụng sau khi có điện. Công việc nhà được giải quyết nhanh hơn, chị có thêm thời gian chăm sóc con; buổi tối, các thành viên trong gia đình quây quần trò chuyện dưới ánh đèn.

Theo ông Sùng Mí Nô, người dân trong thôn cũng đã biết sử dụng mạng xã hội để lập các nhóm Zalo phục vụ điều hành công việc chung. Các chi hội phụ nữ, nông dân có nhóm trao đổi riêng, giúp thông tin được truyền tải thuận tiện hơn.

Từ những thay đổi trong mỗi gia đình đến cách thức trao đổi công việc ở cộng đồng, điện và sóng viễn thông đang tạo điều kiện để người dân vùng cao từng bước hòa nhập với môi trường số. Tuy nhiên, có kết nối mới chỉ là bước đầu. Để công nghệ thực sự hữu ích, người dân cần được hướng dẫn cách sử dụng các nền tảng, nhận biết thông tin không đáng tin cậy và bảo vệ bản thân trước những rủi ro trên không gian mạng.

Từ tiếp cận công nghệ đến hình thành công dân số

Tại thôn Sủng Chớ, việc hướng dẫn người dân làm quen với công nghệ được triển khai từ những hoạt động gần gũi với đời sống hằng ngày. Trưởng thôn Sùng Mí Ly cho biết, trước đây có 62 hộ chưa được sử dụng điện lưới. Khi điện và sóng viễn thông được đưa đến, người dân bắt đầu tìm hiểu thông tin trên Internet; địa phương đồng thời hướng dẫn bà con thanh toán số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên mạng.

nhan-vien-cong-ty-dien-luc-tuyen-quang-tuyen-truyen-ve-chuyen-so-tai-cac-phien-cho-hoi-cho-6752.jpg
Nhân viên Công ty Điện lực Tuyên Quang tuyên truyền về chuyển số tại các phiên chợ, hội chợ. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)

Cách làm này cho thấy chuyển đổi số ở vùng cao không thể chỉ dừng ở việc đưa thiết bị hay phủ sóng. Người dân cần được hướng dẫn từng bước, từ những thao tác cơ bản trên điện thoại đến sử dụng các dịch vụ phục vụ sinh hoạt, sản xuất và giải quyết thủ tục hành chính.

Chị Sùng Thị Mỷ, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Sủng Chớ cho biết, các buổi tập huấn tại cuộc họp thôn được kết hợp với việc khuyến khích hội viên trở thành tuyên truyền viên trong gia đình. Người biết trước hướng dẫn người chưa biết; con cháu hỗ trợ ông bà, cha mẹ sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số, đồng thời phổ biến kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Khi công nghệ được giải thích bằng những tình huống cụ thể, gắn với nhu cầu thực tế, việc học và sử dụng sẽ có thêm động lực duy trì lâu dài.

dsc07549-1588.jpg
Hộ gia đình tại thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có điện lưới. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)

Không chỉ phục vụ liên lạc, các nền tảng số còn mở ra cơ hội quảng bá sản phẩm, hàng hóa địa phương. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thắng Mố Cự Minh Long, địa phương đang hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tăng cường tập huấn kỹ năng kinh doanh trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Để những mục tiêu này trở thành kết quả cụ thể, việc hướng dẫn người dân cần gắn với các nhu cầu thiết thực: tìm hiểu thông tin thị trường, giới thiệu sản phẩm, trao đổi công việc, tiếp cận thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ thiết yếu. Cùng với đó, kỹ năng nhận diện lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và kiểm chứng thông tin trên mạng cần được chú trọng, giúp người dân sử dụng công nghệ an toàn hơn.

dsc07551-7710.jpg
Lớp học tại điểm trường thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có điện. (Ảnh: Công ty Điện lực Tuyên Quang cung cấp)

Có thể thấy, việc xóa các điểm “lõm điện” đã góp phần tạo điều kiện cho hạ tầng viễn thông hoạt động, mở rộng khả năng kết nối ở những địa bàn khó khăn. Theo Phó Giám đốc Công ty Điện lực Tuyên Quang Trần Xuân Hảo, đơn vị xác định đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và dịch vụ công của người dân vùng sâu, vùng xa, phục vụ quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Ban Giám đốc, Đảng ủy Công ty đã chỉ đạo toàn Công ty cùng vào cuộc, thực hiện nhiệm vụ xóa vùng “lõm điện” với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Trong điều kiện bình thường, việc kéo điện, đưa điện lưới đến nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, địa bàn đặc biệt khó khăn là gần như không thể thực hiện, tuy nhiên xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, Công ty đã vào cuộc với tinh thần thần tốc, kỷ luật, vượt khó, quyết tâm hoàn thành bằng được nhiệm vụ mà Đảng, Chính phủ giao.

Với tinh thần trách nhiệm cao và sự vào cuộc của cả hệ thống, đến ngày 15/12/2025, toàn bộ 24 điểm “lõm điện” trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có điện. Nhiều người dân hơn 70 tuổi ở các thôn, bản vùng sâu vùng xa lần đầu tiên được chứng kiến ánh điện, cảm nhận rõ ràng sự quan tâm, chăm lo của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa. Nhờ những nỗ lực xóa vùng “lõm điện”, EVN đã hoàn thành nhiệm vụ đưa điện đến 129 thôn, bản vào ngày 15/12/2025, sớm hơn 15 ngày so với tiến độ được giao. Đến cuối năm 2025, 100% số xã trên cả nước đã có điện; 99,85% hộ dân được sử dụng điện và 99,77% hộ dân nông thôn được tiếp cận điện.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 2/11: Bật tăng sau tuần lao dốc

Giá vàng thế giới hôm nay (2/11) phục hồi lên mức 3.911,8 USD/ounce sau đợt “lao dốc” tuần trước trong bối cảnh đợt bán tháo trên thị trường chứng khoán đã làm gia tăng áp lực thanh lý đối với kim loại quý. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng 1 triệu đồng/lượng, mua vào-bán ra lần lượt ở mức 137-140 triệu đồng/lượng.

Sửa Luật Đầu tư: Ưu đãi đầu tư đặc biệt phải gắn với hiệu quả thực chất

Sửa Luật Đầu tư: Ưu đãi đầu tư đặc biệt phải gắn với hiệu quả thực chất

Các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt theo hướng gắn ưu đãi với kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư; có tiêu chí cụ thể để đánh giá hiệu quả, tác động lan tỏa, đồng thời tăng cường giám sát, xử lý và thu hồi ưu đãi đối với các trường hợp không thực hiện đúng cam kết.

Cán bộ khuyến nông hướng dẫn người dân chăm sóc cây cà-phê tại tỉnh Sơn La. (Ảnh: MINH ANH)

Đa dạng thị trường cho cà-phê Arabica

Trước thực tế nguồn cung gia tăng gây sức ép lên giá cà-phê Robusta, việc phát triển cà-phê Arabica mở ra hướng đi mới để nâng giá trị ngành cà-phê Việt Nam. Tận dụng lợi thế vùng trồng, nâng cao chất lượng, tiếp cận phân khúc thị trường phù hợp sẽ giúp cà-phê Arabica mở rộng đầu ra, cải thiện giá trị xuất khẩu.

Cơ sở nhà, đất dôi dư được sắp xếp, bố trí lại nhằm sử dụng hiệu quả tài sản công, tránh lãng phí. (Ảnh: Minh Phương)

Xử lý dứt điểm tài sản công bỏ không, sử dụng sai mục đích

Nhiều tài sản công còn sử dụng được nhưng bỏ không, sử dụng sai mục đích; hồ sơ, sổ sách chưa phản ánh đầy đủ thực trạng. Những tồn tại được nhận diện qua tổng kiểm kê đặt ra yêu cầu khẩn trương chấn chỉnh, xử lý dứt điểm tài sản không sử dụng và làm rõ trách nhiệm quản lý tại các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp bộ máy.

Nhà máy sản xuất chip tại Việt Nam. (Ảnh: QUỲNH NGA)

Tạo thị trường cho chip bán dẫn Việt Nam

Để làm chủ từng công đoạn sản xuất chip bán dẫn, Việt Nam cần phát triển năng lực nghiên cứu, hình thành thị trường đầu ra, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Đây là hướng đi quan trọng để làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn trong nước.

Trang trại thông minh Delco Farm tại tỉnh Bắc Ninh sản xuất theo tiêu chuẩn công nghệ cao. (Ảnh: TUỆ NGHI)

Động lực để doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai gặp nhiều khó khăn do chi phí đầu tư lớn, bất cập về cơ chế, chính sách và khả năng tiếp cận nguồn lực.