Di sản văn hóa thăng hoa qua hội họa

Sự đa dạng của văn hóa Việt Nam đã được thể hiện khá sắc nét và sinh động trong các tác phẩm tham dự Cuộc thi vẽ tranh “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội họa” lần thứ I - năm 2023.
Tác phẩm “Lễ hội Khmer ở Cà Mau”.
Tác phẩm “Lễ hội Khmer ở Cà Mau”.

1/Cuộc thi do Hội Di sản văn hóa Việt Nam phát động trong toàn quốc từ tháng 5/2023 với đối tượng là những người yêu hội họa, khuyến khích các họa sĩ trẻ, sinh viên mỹ thuật tại các trường đại học, cao đẳng chuyên về mỹ thuật và các trường văn hóa - nghệ thuật trên phạm vi cả nước, du học sinh Việt Nam ở nước ngoài.

Ban Tổ chức cuộc thi đã nhận được 839 tác phẩm của 494 tác giả từ 55 tỉnh, thành phố trên cả nước tham dự. Hội đồng Giám khảo đã chọn được 100 tác phẩm vào vòng chung khảo và qua vòng chung khảo đã chọn được 30 tác phẩm đạt giải gồm: 1 giải xuất sắc, 1 giải nhất, 2 giải nhì, 4 giải ba và 22 giải khuyến khích.

PGS, TS Đỗ Văn Trụ, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam (Trưởng ban chỉ đạo cuộc thi) nhấn mạnh, cuộc thi hoàn toàn xã hội hóa. Hầu hết các tác phẩm dự thi đều bám sát chủ đề, phản ánh những nét hay, nét đẹp, nét độc đáo trong kho tàng di sản văn hóa phong phú, đa dạng của đất nước, gồm nhiều loại hình về di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể. Nhiều tác phẩm rất công phu cả về ý tưởng, nội dung, phương pháp thể hiện.

Các tác phẩm dự giải được thể hiện trên nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, sơn khắc, tranh lụa, tranh in, chất liệu tổng hợp trong hội họa và nghệ thuật sắp đặt. 100 tác phẩm trưng bày và đạt giải được chọn là các tác phẩm thể hiện rõ nội dung cũng như chất lượng nghệ thuật được đánh giá cao.

Cuộc thi giúp lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam tới công chúng.

Cuộc thi giúp lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam tới công chúng.

2/Công tác tại ngành dầu khí, nhưng họa sĩ Lại Lâm Tùng (Cà Mau) lại là người đoạt giải cao nhất với tác phẩm “Lễ hội Khmer ở Cà Mau”. Xúc động trong ngày nhận giải tại Hà Nội, ông chia sẻ, tôi sinh ra tại Thái Bình, nhưng công tác tại Cà Mau. Tác phẩm tôi vẽ về lễ hội Sen Đôn Ta, được ấp ủ thực hiện từ 10 năm trước. Đây là một trong những lễ hội lớn nhất của người Khmer, thể hiện lòng tôn kính, hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Trong quá trình công tác tại ngành dầu khí, tôi vẫn tranh thủ thu thập, gom góp các tài liệu cho tác phẩm. Thông điệp của tôi qua tác phẩm là mong muốn mọi người trân trọng và gìn giữ vốn văn hóa cổ của Việt Nam nhất là sự hiếu lễ đối với cha mẹ, ông bà, tổ tiên.

Còn họa sĩ Lê Thị Thanh, người đoạt giải nhất với tác phẩm đồ họa “Nghìn xưa lưu dấu” cho biết, đây là tác phẩm được Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám tài trợ toàn bộ chi phí nên chị đã tập trung thực hiện tác phẩm trong năm 2022. Vốn hứng thú với các hoa văn, họa tiết cổ của dân tộc qua các công trình kiến trúc, điêu khắc, nữ họa sĩ đã bỏ công sưu tầm các tư liệu về di sản văn hóa Việt Nam tại các đình làng, đền thờ, lăng mộ… đặc biệt là tại khu di tích quốc gia Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Để thực hiện tác phẩm, chị in dập nổi trên các bia đá, khắc lại những họa tiết, hoa văn… rồi in lưới những họa tiết để tạo thành hình tượng rõ ràng, sắc nét.

Họa sĩ tâm sự, trong quá trình làm việc cũng như dạy học, tôi đã đưa sinh viên đi thăm rất nhiều các công trình di sản của Việt Nam và thật sự ngưỡng mộ vẻ đẹp thẩm mỹ mà cha ông ta để lại. Tôi muốn tôn vinh, ca ngợi vẻ đẹp đó, đưa vào tác phẩm của mình nhằm giới thiệu cho công chúng cũng như bạn bè quốc tế thấy được thẩm mỹ tuyệt vời của người Việt.

Trong sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đòi hỏi phải luôn năng động, sáng tạo, đa dạng hóa các hình thức, biện pháp hoạt động, làm cho tình yêu di sản văn hóa, ý thức trách nhiệm đối với di sản văn hóa ngày càng lan tỏa, thấm sâu, nâng cao trong toàn xã hội. 100 tác phẩm lọt vòng chung khảo của cuộc thi được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam từ ngày 16/1. Hội Di sản văn hóa Việt Nam sẽ tổ chức cuộc thi định kỳ hai năm một lần. Lần tiếp theo sẽ được thực hiện vào năm 2025 với cơ chế, cơ cấu giải thưởng và trị giá giải thưởng lên tới hơn 1 tỷ đồng.

Cuộc thi đã thu hút khá nhiều gương mặt trẻ gửi tác phẩm tham dự. Họa sĩ Đỗ Phấn, thành viên ban giám khảo nhận xét, cái được nhất là ban giám khảo đã tìm ra được các tác phẩm của những người trẻ và có những thành công đáng khích lệ. Giải thưởng có ý nghĩa rất tốt đẹp bởi nó mang tinh thần giáo dục di sản cho nhiều thế hệ. Chính vì thế, giải thưởng tuy quan trọng nhưng quan trọng hơn là sự lan tỏa về tinh thần tự hào và bảo vệ các giá trị di sản văn hóa của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Thế hệ trẻ tham gia sản xuất phim hoạt hình.

Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế?

Trong bức tranh sôi động của công nghiệp sáng tạo toàn cầu, lĩnh vực hoạt hình đang ngày càng khẳng định vị thế về giá trị kinh tế, văn hóa và sức ảnh hưởng sâu rộng. Với hoạt hình Việt Nam, những chuyển động tích cực trong thời gian gần đây mang lại tín hiệu khả quan và cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để thúc đẩy tiềm năng trở thành lợi thế văn hóa, năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng ngành công nghiệp hoạt hình đúng nghĩa, cần nhận diện, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.

Cảnh phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chuyên nghiệp hơn mới có thể bứt phá

Bên cạnh câu chuyện phát triển ý tưởng và xây dựng những dự án nguyên bản, một điểm nghẽn khác của hoạt hình Việt Nam nằm ở mức độ chuyên nghiệp và khả năng vận hành của toàn ngành. Đây cũng là vấn đề được nhiều chuyên gia quốc tế nhắc đến khi đánh giá triển vọng phát triển của các nền hoạt hình mới nổi.

Phim hoạt hình của nhiều nước Đông Nam Á được giới thiệu sinh động tại Liên hoan phim Annecy, Pháp.

Từ Annecy đến hướng đi mở cho hoạt hình Việt

Bên cạnh câu chuyện về tác phẩm xuất sắc, giải thưởng danh giá, hoạt động giao lưu chia sẻ…, bài học về khả năng liên tục tạo ra những ý tưởng, cơ hội mới là hướng đi mà hoạt hình Việt Nam cần bắt nhịp trong hành trình hội nhập quốc tế. Điều này có thể nhận ra qua Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy (Pháp). Năm nay, sự kiện quy tụ hơn 19 nghìn nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà đầu tư, trường đào tạo và doanh nghiệp sáng tạo từ 120 quốc gia.

Khán giả khắp nơi trên thế giới đổ về cùng thưởng thức các tác phẩm mới ở Annecy, Pháp.

Mặc áo bản sắc để bước ra thế giới

Khi nhắc đến hoạt hình Việt Nam, yếu tố khiến nhiều đối tác quốc tế quan tâm chính là bản sắc văn hóa. Giữa hàng nghìn dự án từ khắp thế giới, lợi thế cạnh tranh không còn dừng lại ở khả năng sản xuất, làm chủ công nghệ, mà là nhận diện về bản sắc giữa bản đồ hoạt hình toàn cầu. Với kho tàng lịch sử, truyền thuyết, văn học dân gian, đời sống đương đại giàu sắc màu, Việt Nam đang sở hữu nguồn chất liệu sáng tạo dồi dào để hình thành những tác phẩm mang dấu ấn riêng. Điều quan trọng làm thế nào để chuyển hóa những giá trị văn hóa ấy thành các tác phẩm có sức sống nghệ thuật và thuyết phục được khán giả toàn cầu.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Bên trong phong cảnh

Bên trong phong cảnh

Sóng Mây Gallery.S, Hà Nội đang giới thiệu 100 đơn vị tác phẩm tranh chì và điêu khắc gỗ kích thước trung bình và nhỏ của nghệ sĩ điêu khắc nổi tiếng người Nhật Mukai Katsumi (sinh năm 1946).

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Nguyễn Chu Nhạc là giọng thơ bền bỉ, lặng lẽ mà ám ảnh. Sinh năm 1957 tại Hà Nội, nguyên quán Hưng Yên, ông đã đi qua nhiều thăng trầm của đời sống để chưng cất thành thơ một chất giọng trầm tĩnh, hoài niệm và giàu suy tưởng. Tập thơ “Giờ thương lại những ngày xưa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành, tiếp tục cho thấy một Nguyễn Chu Nhạc nhất quán trong cảm thức thời gian, đồng thời mở ra những rung động tinh tế về ký ức và thân phận.

Mùa truyện, mùa văn hóa

Mùa truyện, mùa văn hóa

Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ ba tại Việt Nam do NXB Kim Đồng; Viện Pháp tại Việt Nam và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức đã phát động từ 4/4 và sẽ hết hạn nhận tác phẩm dự thi vào ngày 31/10.

Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết.

Việt Nam tích cực phát triển văn hóa toàn cầu

Từ ngày 27/9 đến 1/10, khoảng 250 đại biểu, chuyên gia trong nước và quốc tế có mặt tại Hà Nội và Ninh Bình để dự Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực. Sự kiện diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết về “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” (Thập kỷ), sáng kiến do Việt Nam khởi xướng.

Vui đọc phê bình

Vui đọc phê bình

Đọc “Người thơ trong cõi thơ” (chân dung và thơ chọn, NXB Văn học) của PGS, TS, nhà văn Ngô Văn Giá, thấy trân quý tình yêu thơ, yêu người thơ khi trông lại, dõi theo hành trình thơ của 30 nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, cả tên tuổi lớn cho đến tác giả khẳng định vững vàng và gương mặt mới nhiều kỳ vọng. Và như thế, càng hiểu rằng với riêng nhà phê bình đã là sự chọn lọc chứ không ôm đồm như chính ông có lúc ngầm so sánh nhân vật của mình với số đông.

Ông Nguyễn Phước bên nhà lưu trữ xương cá voi ở Vạn An Thạnh.

Sống cùng Phú Quý qua chuyện của các ông từ

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.

Bức tranh nhan đề "Tuổi 14" của Đỗ Trà My, một trong bốn sinh viên được nhận Học bổng Nguyễn Phan Chánh năm 2026.

Lời nhắn gửi thế hệ tương lai

Lần đầu tiên, Giải thưởng mang tên danh họa Nguyễn Phan Chánh dành cho tác phẩm xuất sắc của sinh viên chuyên ngành lụa, Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam, đã tìm được chủ nhân.

Đưa sức sống mới vào giá trị cổ xưa

Đưa sức sống mới vào giá trị cổ xưa

Ngày thứ Bảy vừa qua (19/9), Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sớm ngày Giỗ tổ ngành Sân khấu dân tộc tại Hà Nội. Đó là ngày 12/8 Âm lịch (22/9 tới). Ngày này được coi là ngày mất của Huyền nữ Phạm Thị Trân (926-976), vị tổ của diễn xướng hát múa cung đình, được Vua Đinh Tiên Hoàng phong tặng chức “Ưu Bà”…

Một tác phẩm về sen, chất liệu tổng hợp được bày trong triển lãm.

Thiên nhiên cầu nguyện không lời

Từ ngày 19 đến 28/9, TAA Gallery (phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh) giới thiệu bộ sưu tập hội họa Lê Bá Đảng (1921-2015) của nhà sưu tập Trần Thắng, gồm loạt 17 bức tranh nhan đề “Thiên nhiên cầu nguyện không lời” (La Nature Prie Sans Parole), sáng tác trong năm 1967, bên cạnh 43 bức tranh biểu hình về hoa, đặc biệt là hoa sen, và các phong cảnh thiên nhiên khác.

Người dân xem và góp ý với phương án điều chỉnh quy hoạch tại Trụ sở UBND phường Hoàn Kiếm, 126 phố Hàng Trống. Ảnh: HOÀNG HOA

Đừng để phải sửa chữa trong tương lai

Hà Nội đang lấy ý kiến cộng đồng về phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm (Hoàn Kiếm) và vùng phụ cận. Những nội dung chính được công luận quan tâm là mở rộng không gian kết nối quanh hồ tại khu vực phía bắc và phía đông; mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng. Theo công bố để lấy ý kiến, một số công trình sẽ được di dời, một số sẽ được tháo dỡ, một số công trình khác sẽ được tái dựng.

Họa sĩ Đào Hải Phong bên cạnh cháu Linh Chi (5 tuổi) với tác phẩm vui của cháu, cắt ảnh của họa sĩ dán vào tranh để tô vẽ.

Mỹ thuật Thủ đô rộn ràng đón thu

Suốt nửa đầu tháng 9, trước rằm Trung thu (vào 25/9 dương lịch), tại Thủ đô vừa diễn ra một số hoạt động mỹ thuật rất ấn tượng. Các tác phẩm tạo ấn tượng trực tiếp và còn khiến người xem “quay đi trở lại” trong những ngày diễn ra.

Các không gian đọc sách nhỏ đang phát huy tác dụng trong đời sống cộng đồng.

Góc đọc nhỏ gieo mầm cho xã hội tương lai

Giữa lúc màn hình điện thoại, máy tính bảng ngày càng chiếm thời gian của trẻ, những không gian đọc sách do cộng đồng và các gia đình gây dựng đang trở thành nơi gieo những hạt mầm cho tình yêu với sách.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Hai điểm nhìn về một di sản đang được viết tiếp

Hai điểm nhìn về một di sản đang được viết tiếp

Diễn ra từ ngày 18 đến 20/9 tại London (Anh), sự kiện Áo Dài Fashion Week London quy tụ chín nhà thiết kế và thương hiệu đến từ Việt Nam, Anh và Mỹ. Nhà thiết kế (NTK) Tăng Mai Anh mang đến bộ sưu tập Tứ Linh Tố Nữ, lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống. Thái Nguyễn - nhà thiết kế người Mỹ gốc Việt đã có hơn hai thập kỷ hoạt động trong ngành thời trang tại Mỹ - giới thiệu IDENTITY, gồm 33 thiết kế kể những câu chuyện về cộng đồng người Việt ở nước ngoài.