Mùa trăng chở tuổi thơ vào bếp

Trong tiết trời man mát se se của gió. Trên dãy phố chính rực rỡ những sắc màu đồ chơi, hộp bánh Trung thu. Vẫn những chiếc đèn trông trăng bây giờ không chỉ có đèn ông sao đỏ thắm mà còn nhiều loại khác theo hình thù nhân vật hoạt hình treo rợp trước cửa hàng.

Trên cung đường về nhà, rồi như tự nhiên theo thói quen, tôi ghé vào cửa hàng đồ làm bánh và mua bột, đường, bơ đậu phộng. Dụng cụ làm bánh Trung thu thì đã sắm từ vài năm trước.

Tôi đặt túi đồ làm bánh đặt ngay ngắn trên bàn bếp cả một tuần nay mà chưa đủ cảm hứng để bắt tay vào nhào bột. Ngày Trung thu sắp đến, hình như tôi vẫn chờ cuộc điện thoại của những đứa con giục mẹ làm bánh như mọi năm.

Những đứa con của tôi đã đi học xa nhà. Chúng đã hết cái tuổi thiếu niên để vòi vĩnh vào mùa Trung thu. Nhưng Trung thu về làm tôi lại nhớ đến những đứa trẻ trong căn bếp này.

Trước mùa Trung thu, các con và những đứa trẻ hàng xóm thường háo hức được làm bánh. Nào là nặn con cua, con cá từ bột bánh đã trộn sẵn. Tiếng cười vui vẻ của những đứa trẻ làm không khí đón Trung thu vui hơn bao giờ hết. Những chiếc bánh tự tay chúng làm bao giờ cũng là chiếc bánh ngon nhất.

Khi con trai tôi vào cấp ba. Tôi biết kiểu gì chúng cũng sẽ nuối tiếc khi hết tuổi đón Trung thu. Tôi đã làm nhiều bánh và bảo con trai mang bánh đến lớp mời các bạn cùng ăn. Con trai mang bánh đi với sự hớn hở, như thể đang mang theo cả mùa Trung thu trong chiếc túi nhỏ.

Chiều về, con hồn nhiên kể: “Cuối tiết năm, con bỏ mấy cái bánh ra chia. Mỗi đứa chỉ được một miếng nhỏ thôi mà ai cũng khen ngon”. Có một cậu bạn ở lớp bên cạnh cũng sang ăn ké. Bạn ấy bảo, có thể bán cho bạn ấy một cái không vì nhà bạn ấy được biếu rất nhiều bánh đẹp nhưng toàn vị của người lớn thích thôi vì chỉ có nhân yến, nhân sâm, sầu riêng... mà bạn ấy chỉ thích ăn bánh nhân đậu xanh, bánh thập cẩm truyền thống. Tôi cười bảo, con tặng cho bạn nhé. Nhưng lòng tôi bỗng chùng xuống bởi người bạn của con tôi là con của một chủ doanh nghiệp rất giàu có và nổi tiếng ở phố thị này.

Túi nguyên liệu làm bánh vẫn còn nguyên trên bàn bếp. Tôi vẫn chờ cuộc gọi điện thoại của con trai hẹn ngày về trước mùa Trung thu. Trong căn bếp, những kỷ niệm dần hiện về.

Ngày ấy, chúng tôi đón Trung thu bằng những quả ổi còn xanh. Nhà ai có cây khế trĩu cành, lại kéo nhau trèo khế, hái những quả hồng tuy vàng ươm nhưng còn chát về ngâm nước tro. Cứ một đứa biết một chỗ có quả chín là cả bọn biết.

Những chuyến đi chơi sang nhà nhau, chúng tôi biết nhà các bạn trong lớp mình. Biết bố mẹ của nhau. Biết đứa nào nhà nghèo, đứa nào đang có chuyện buồn...

Tuổi thơ khi ấy rộng lắm.

Rộng bằng những con phố mùa hè.

Rộng bằng những hàng cây, những bờ tường, những khu vườn có quả chín.

Rộng bằng những buổi chiều không ai biết giờ là mấy giờ, chỉ đến khi nghe tiếng mẹ gọi từ đầu ngõ mới chịu chạy về.

Những đêm Trung thu, chúng tôi cùng bạn bè trải chiếu trước sân nhà phá cỗ. Trăng đậu trên mái ngói. Đèn ông sao lay ngọn nến trong gió. Tiếng cười trẻ con hát trong tối trăng sáng một bài hát đồng dao và có khi là kéo nhau rồng rắn đi quanh phố một hồi... Vừa đi vừa hát, vừa gõ những chiếc ống bơ làm trống cứ rình rang cả lên...

Năm nay, không thấy con không gọi điện hỏi nữa. Nó đã vào năm thứ ba đại học. Như một thói quen, tôi gọi điện hỏi: “Con có ăn bánh Trung thu không? Mẹ làm cho”.

Nó im lặng vài giây như để suy nghĩ, rồi trả lời: “Nếu mẹ làm thì tốt quá… Nhưng con không biết có thời gian về nhà lấy bánh không. À… nhưng con sẽ cố gắng về”.

Tự nhiên tôi thấy mùa Trung thu gần lại.

Có thể bạn quan tâm

“Mày chơi với anh một vụ không?”

Thi thoảng, anh Tùng gọi tôi: “Mày chơi với anh một vụ không?”. “Chơi” là làm chung một dự án về di sản. Tôi đến, nghe anh giãi bày những ý tưởng, anh thường kèm câu “các cụ nhà mình oách đấy chứ”. Theo con mắt thị trường của tôi, ý tưởng của anh thường như hái sao trên trời, chín phần khó, may ra một phần ăn. Tôi động viên rồi không tham gia. Anh vẫn làm. Bữa sau, anh lại gọi.

Nhà có ba “Chúa”

Những năm trước, trong một chuyến ra đảo Phú Quốc, tôi tình cờ nghe được giọng nói xứ Thanh đặc trưng giữa sóng nước trùng khơi. Sự đồng điệu nơi đất khách quê người đã “kết duyên” cho chúng tôi biết nhau. Anh là Trịnh Văn Khiêm, một người con của vùng biển Sầm Sơn (Thanh Hóa), hiện định cư tại Khu 3, đặc khu Phú Quốc (An Giang).

Người ở lại trong đêm

Tôi biết đến câu chuyện ấy trong một đêm ở Bệnh viện E, khi bản thân cũng đang cần đến sự chăm sóc của các y, bác sĩ. Giữa những lo lắng của riêng mình, tôi chú ý đến một người đàn ông trung niên. Bác không phải người nhà bệnh nhân, cũng chẳng quen biết gì với cháu sinh viên vừa gặp tai nạn giao thông được mình đưa vào cấp cứu.

Khách nước ngoài “đi chợ” Việt. Ảnh: NGUYỆT ANH

Người chạy chợ

Thành, bốn mươi mốt tuổi, kiếm sống bằng nghề dẫn khách nước ngoài đi chụp ảnh chợ Hà Nội. Khách tìm thấy tour trên Airbnb (nền tảng phục vụ du lịch), đăng ký rồi đeo máy ảnh theo cậu luồn giữa những hàng rau, hàng cá. Cậu vẫn đùa mình cũng là người chạy chợ.

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Ảnh: SONG ANH

Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.