GIẢI THƯỞNG VÀ HỌC BỔNG NGUYỄN PHAN CHÁNH:

Lời nhắn gửi thế hệ tương lai

Lần đầu tiên, Giải thưởng mang tên danh họa Nguyễn Phan Chánh dành cho tác phẩm xuất sắc của sinh viên chuyên ngành lụa, Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam, đã tìm được chủ nhân.

Bức tranh nhan đề "Tuổi 14" của Đỗ Trà My, một trong bốn sinh viên được nhận Học bổng Nguyễn Phan Chánh năm 2026.
Bức tranh nhan đề "Tuổi 14" của Đỗ Trà My, một trong bốn sinh viên được nhận Học bổng Nguyễn Phan Chánh năm 2026.

1. Quỹ Nguyễn Phan Chánh được gia đình nhà văn Nguyệt Tú - trưởng nữ của họa sĩ thành lập theo tâm nguyện của bà trước khi qua đời (năm 2024). Quỹ có học bổng và giải thưởng nhằm khuyến khích tài năng, sự sáng tạo, việc gìn giữ và phát huy giá trị nghệ thuật tranh lụa Việt Nam trong thế hệ trẻ.

Thông tin về Giải thưởng và Học bổng Nguyễn Phan Chánh định kỳ hằng năm đã được công bố năm 2025, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày khai giảng khóa đầu của Trường Mỹ thuật Đông Dương, tiền thân của Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam. Thời điểm đó, Ban tổ chức mới chọn được ba sinh viên ngành tranh lụa có thành tích học tập nổi bật để trao học bổng, chứ chưa thể chọn và trao giải thưởng. Chính vì vậy, năm nay, Giải thưởng lần đầu có chủ nhân: Sinh viên Hồ Thị Ngoan với bộ tranh ba bức “Cá gỗ” (120x60cmx3, năm 2026). Em cũng là một trong bốn sinh viên được nhận học bổng ở mùa thứ hai này.

Theo họa sĩ Nguyễn Lệ Dung, nguyên giảng viên Trường đại học Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh, một người cháu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh, thành viên Hội đồng Giải thưởng, bộ tranh có ý tưởng rõ ràng, giàu nội tâm, thể hiện được đặc tính riêng có của tranh lụa với kỹ thuật vẽ lụa ướt truyền thống, xử lý chất liệu, hòa sắc và màu khá tốt. “Nhìn bức tranh là thấy được chất liệu lụa truyền thống”, họa sĩ nhấn mạnh.

163.jpg
Bộ ba tranh lụa đem về Giải thưởng Nguyễn Phan Chánh cho sinh viên Hồ Thị Ngoan.

Sau khi nhắc lại thành công xuất sắc của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh: Ngay khi còn là sinh viên Trường Mỹ thuật Đông Dương, ông đã có nhiều tranh lụa được giới thiệu và bán tại Hội chợ Đấu xảo Paris (năm 1931), đem tới thế giới một hình ảnh quê hương Việt Nam không thể trộn lẫn với bất cứ xứ sở nào khác, TSKH Nguyễn Quang Bắc, đại diện gia đình nhà văn Nguyệt Tú, bày tỏ: “Chúng tôi mong muốn Giải thưởng và Học bổng Nguyễn Phan Chánh góp phần khuyến khích sinh viên mỹ thuật hôm nay có khát vọng và quyết tâm vươn lên, đưa hội họa của người Việt Nam ra tầm thế giới như thế hệ sinh viên đầu tiên của Trường Mỹ thuật Đông Dương, trong đó có ông ngoại của chúng tôi, đã làm được”.

2. Giải thưởng Nguyễn Phan Chánh sẽ được mở rộng cho sáng tác tranh lụa của sinh viên toàn Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam kể từ năm 2027. Dự kiến từ năm 2028, Giải thưởng sẽ được mở rộng hơn nữa, dành cho sáng tác tranh lụa của sinh viên tại ba cơ sở giáo dục đại học về mỹ thuật trên cả nước: Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam, Trường đại học Nghệ thuật thuộc Đại học Huế và Trường đại học Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh. Riêng bốn suất học bổng cố định hằng năm vẫn dành riêng tặng sinh viên chuyên ngành lụa của Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam.

Bên cạnh việc khuyến khích thế hệ trẻ dành tâm huyết sáng tạo với tranh lụa, lớp hậu duệ của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh vẫn luôn ưu tiên việc bảo tồn, phục chế những bức tranh còn lại của danh họa để lưu giữ, phát huy giá trị của chúng một cách lâu dài nhất có thể.

PGS, TS Ngô Tuấn Phong, Hiệu trưởng Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam: “Giải thưởng là lời nhắn gửi đến các em sinh viên: Hãy tiếp tục học hỏi về sáng tạo, đặt ra những câu hỏi và tìm kiếm phương pháp tạo nên con đường nghệ thuật của riêng mình”.

3. Kể từ năm 2008 đến nay, dự án phục chế tranh lụa Nguyễn Phan Chánh đã nhận được tài trợ toàn diện của Tập đoàn đa ngành quốc tế Mitani Sangyo, Nhật Bản. 16 bức tranh, ký họa và phác thảo của Nguyễn Phan Chánh đã được phục hồi gần nhất với nguyên trạng, được giới thiệu triển lãm nhiều lần tại các bảo tàng nghệ thuật khắp Nhật Bản. “Năm 2025, gia đình họa sĩ tiếp tục ủy quyền cho chúng tôi phục chế 12 tác phẩm khác của Nguyễn Phan Chánh. Chúng tôi hy vọng sẽ hoàn thành hai tác phẩm trong năm nay”, ông Tadahiro Kajitani, Giám đốc điều hành Quỹ Mitani về Bảo vệ tài sản nghệ thuật và văn hóa, cố vấn đặc biệt của Tập đoàn Mitani Sangyo chia sẻ. Theo ông, những bức tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh thể hiện một cách nhẹ nhàng về phong cảnh, con người quê hương Việt Nam và hình ảnh về vẻ đẹp làng quê thuần phác Việt Nam ấy cần được lưu giữ cho mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Đưa sức sống mới vào giá trị cổ xưa

Đưa sức sống mới vào giá trị cổ xưa

Ngày thứ Bảy vừa qua (19/9), Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức sớm ngày Giỗ tổ ngành Sân khấu dân tộc tại Hà Nội. Đó là ngày 12/8 Âm lịch (22/9 tới). Ngày này được coi là ngày mất của Huyền nữ Phạm Thị Trân (926-976), vị tổ của diễn xướng hát múa cung đình, được Vua Đinh Tiên Hoàng phong tặng chức “Ưu Bà”…

Một tác phẩm về sen, chất liệu tổng hợp được bày trong triển lãm.

Thiên nhiên cầu nguyện không lời

Từ ngày 19 đến 28/9, TAA Gallery (phường Cát Lái, TP Hồ Chí Minh) giới thiệu bộ sưu tập hội họa Lê Bá Đảng (1921-2015) của nhà sưu tập Trần Thắng, gồm loạt 17 bức tranh nhan đề “Thiên nhiên cầu nguyện không lời” (La Nature Prie Sans Parole), sáng tác trong năm 1967, bên cạnh 43 bức tranh biểu hình về hoa, đặc biệt là hoa sen, và các phong cảnh thiên nhiên khác.

Người dân xem và góp ý với phương án điều chỉnh quy hoạch tại Trụ sở UBND phường Hoàn Kiếm, 126 phố Hàng Trống. Ảnh: HOÀNG HOA

Đừng để phải sửa chữa trong tương lai

Hà Nội đang lấy ý kiến cộng đồng về phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm (Hoàn Kiếm) và vùng phụ cận. Những nội dung chính được công luận quan tâm là mở rộng không gian kết nối quanh hồ tại khu vực phía bắc và phía đông; mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng. Theo công bố để lấy ý kiến, một số công trình sẽ được di dời, một số sẽ được tháo dỡ, một số công trình khác sẽ được tái dựng.

Hai điểm nhìn về một di sản đang được viết tiếp

Hai điểm nhìn về một di sản đang được viết tiếp

Diễn ra từ ngày 18 đến 20/9 tại London (Anh), sự kiện Áo Dài Fashion Week London quy tụ chín nhà thiết kế và thương hiệu đến từ Việt Nam, Anh và Mỹ. Nhà thiết kế (NTK) Tăng Mai Anh mang đến bộ sưu tập Tứ Linh Tố Nữ, lấy cảm hứng từ tranh dân gian Hàng Trống. Thái Nguyễn - nhà thiết kế người Mỹ gốc Việt đã có hơn hai thập kỷ hoạt động trong ngành thời trang tại Mỹ - giới thiệu IDENTITY, gồm 33 thiết kế kể những câu chuyện về cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Bạn trẻ hào hứng tham gia chương trình "Thanh sắc nước nhà - Hẹn nhau kể chuyện tiếng Việt" tại Đường sách TP Hồ Chí Minh.

Giữ tiếng Việt trong nhịp sống số

Biến tấu tiếng Việt sao cho mới mẻ, độc đáo khi giao tiếp trong đời sống và tạo ấn tượng trên mạng là điều khiến nhiều người trẻ thích thú. Thế nhưng, ranh giới giữa biến tấu và biến tướng đôi khi lại rất mong manh.

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Từ những nếp gấp của thời gian

Từ những nếp gấp của thời gian

“Nếp gấp của chiều”, tập thơ của Thy Nguyên (NXB Văn học, 2026) nên được đọc như một trường lực hơn là một chuỗi bài lẻ. Ở đó, thời gian không trôi mà dồn lớp; không mang độ dài mà mang độ dày của thân phận. Ký ức không nằm lại mà liên tục trồi lên. Và cái tôi, thay vì đóng khép, luôn mở ra nhiều “tọa độ”.

Huế là địa danh thu hút nhiều du khách quay lại nhờ sự kết hợp giữa di sản cổ kính, ẩm thực phong phú và các hoạt động trải nghiệm mới mẻ.

Chờ xung lực mới cho du lịch Việt Nam

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7/9 của Chính phủ và Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra ngày 10/9 đang tạo nên một khung hành động khá rõ cho du lịch Việt Nam.

Những điểm nhấn đón tiết thu

Những điểm nhấn đón tiết thu

Cuối tuần qua và cho đến hết tháng 9, khắp nơi diễn ra những ngày khởi động và khai mạc lễ hội. Một mặt, đó là việc mở rộng không gian, kết nối di sản, thúc đẩy sáng tạo cùng du lịch văn hóa. Mặt khác, đây là khoảng thời gian chính thức bước vào mùa lễ hội của thời tiết thu - đông.

Buổi công chiếu phim concert của SOOBIN.

Concert bước vào rạp chiếu

Ngày 10/9, bộ phim concert “All-Rounder” của ca sĩ SOOBIN ra rạp, nối dài danh sách các concert được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh, cho thấy dư địa phát triển đáng chú ý của dòng phim concert trong bối cảnh thị trường biểu diễn tăng trưởng mạnh thời gian qua.

Hồ Gươm nhìn từ phía sông Hồng. Ảnh: KHIẾU MINH

Quy hoạch Hồ Gươm phải tôn trọng ký ức lịch sử

Các chuyên gia, du khách nước ngoài khi đến Hà Nội đều nói rằng: Ở nhiều nơi trên thế giới, một cái hồ ở giữa thành phố không hiếm nhưng một không gian chứa đựng ký ức, qua nhiều giai đoạn phát triển, đánh dấu nhiều khía cạnh lịch sử văn hóa... thì không phải nơi nào cũng có được.

Phim “Hộ linh tráng sĩ” được đầu tư công phu nhưng kịch bản và dàn dựng vẫn nhận nhiều góp ý.

Cơ hội cho phim cổ trang

Phim cổ trang đang mở ra một không gian để điện ảnh Việt Nam tìm về lịch sử, văn hóa và những lớp ký ức của dân tộc. Nhưng để những chất liệu ấy thật sự hiện diện trên màn ảnh, cần nhiều hơn một ý tưởng hay hay một câu chuyện hấp dẫn. Đó là quá trình nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo, sản xuất và đưa tác phẩm đến với công chúng.

Cần tăng cường các mô hình kết nối tủ sách quân và dân để xây dựng văn hóa đọc ở các địa bàn cơ sở.

Rất nhiều cách hay để áp dụng trong xã hội

Chuyên đề “Từ trang sách đến sức mạnh tinh thần người lính” đăng trên Thời Nay số 1732 đã nhận được sự quan tâm của nhiều bạn đọc. Qua thực tế bồi đắp văn hóa đọc trong môi trường quân đội, các ý kiến cho rằng, có thể tìm hiểu, vận dụng ở trường học, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Bên cạnh việc xây dựng các tủ sách hay phòng đọc, quan trọng hơn là cách tổ chức cho việc đọc trở thành thói quen, để mỗi cuốn sách đến tay nhiều người đọc.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trong buổi giao lưu, tặng chữ ký bạn đọc tại Hà Nội.

Khi nghề viết trở thành một cách sống

Nguyễn Nhật Ánh nhiều năm qua cũng sống khá lặng lẽ. Ông kín đáo, gần như để tác phẩm làm công việc của nó. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến một điều trở nên rõ hơn: Giá trị của một nhà văn rốt cuộc không chỉ nằm ở mức độ xuất hiện của họ trong đời sống công chúng, mà quan trọng hơn ở những gì họ để lại trong đời sống của người đọc.

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Từ tháng 9, Dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á S.E.A Sound trình diễn thử nghiệm vở diễn đầu tiên mang tên “Thức“ tại Alluvium Centre (đường Đinh Tiên Hoàng, Ninh Bình). Khán giả có thể đăng ký thưởng thức miễn phí qua fanpage của dàn nhạc. “Thức“ là một trải nghiệm âm nhạc hoàn toàn mới, khí nhạc bản địa nhưng không hòa tấu dân ca, không hòa âm phối khí, không lời.

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Nhà thơ Trương Minh Hiếu vừa cho xuất bản tập thơ lục bát “Thả gió qua sông” (NXB Văn học). Tôi tò mò: “Thả gió qua sông” là gì và Hiếu muốn nói gì với việc thả gió qua sông?

GS Anthony Burke thảo luận trực tiếp với nhà thiết kế Vũ Thảo của Kilomet 109, đại diện Trúc Chỉ và đại diện Vụn Art.

Thiết kế Việt lan tỏa trên kênh truyền hình Australia

1. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ, câu hỏi “Thiết kế để làm gì?” không còn gói gọn trong tính thẩm mỹ hay công năng đơn thuần. Câu trả lời vừa được khắc họa qua lăng kính của GS, kiến trúc sư Anthony Burke (Australia) cùng một số nghệ sĩ, nhà sáng tạo Việt Nam.

Đồng bào đón Tết Độc lập tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam. Ảnh: ANH QUÂN

Lan tỏa sức mạnh nội sinh văn hóa

Một tuần đón Tết Độc lập vừa đi qua, để lại nhiều thông tin quan trọng về các hoạt động văn nghệ tại nhiều nơi trên mọi miền đất nước, vừa góp phần đưa di sản và lan tỏa niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ, vừa thu hút bạn bè quốc tế đến du lịch, tham quan.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Các liveshow tầm trung thường rất khó để có doanh thu từ tiền bán vé và trông chờ phần lớn ở nhà tài trợ.

Nghệ sĩ Việt chật vật làm liveshow

Ở Việt Nam, để thực hiện một liveshow tầm trung trong một sân khấu ngoài trời hoặc nhà hát khoảng 600-1.000 chỗ ngồi thì tổng kinh phí đầu tư của nghệ sĩ hay nhà sản xuất dao động khoảng 3 đến 5 tỷ đồng. Đây là con số gần như là thách thức với bất kỳ nghệ sĩ nào nếu như không có nhà tài trợ hay nhãn hàng đồng hành.