Văn hóa - Văn nghệ

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Tập truyện “Việt Bắc của tôi” (NXB Hội nhà văn) của nhà văn Thăng Sắc (tên thật là Nguyễn Chiến Thắng) vừa được ra mắt sáng ngày 22/4 tại Hà Nội.

Tối 20/4, Sàn diễn Newgene 2026 đã sôi nổi tại Trường đại học Kiến trúc Hà Nội, ghi dấu 10 năm thành lập ngành Thiết kế Thời trang của trường.

KTS Đoàn Thanh Hà (H&P Architects, Việt Nam) là một trong 5 người đoạt Giải thưởng Toàn cầu về Kiến trúc bền vững năm 2026, do UNESCO bảo trợ và là một trong những giải thưởng lớn trong hệ thống giải thưởng của Hiệp hội Kiến trúc sư thế giới UIA.

Tại một số điểm du lịch ở Sa Pa (Lào Cai), sự xuất hiện ngày càng nhiều các bộ trang phục ngoại lai đang làm nhòe đi bản sắc vốn là sức hút riêng của phố núi.

Hôm qua ngày 22/4, tạp chí Gia đình Việt Nam phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội phát động Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4 - năm 2026, tiếp tục khơi gợi những câu chuyện đời thường về tình thân trong bối cảnh xã hội nhiều biến chuyển.

Tôi nằm oạch xuống sàn sau khi cố định cái máy quạt để nó quạt vào người chứ không quay qua quay lại nữa.

Đón “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” năm 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp phường Cát Lái lần đầu tiên thí điểm hội sách khuyến đọc tại khu dân cư với chủ đề “Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách”.

Trên cả nước đang diễn ra các hoạt động sôi nổi hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4. Đây cũng là dịp để nhìn lại những nỗ lực bền bỉ của các cấp ngành, đơn vị xuất bản trong việc nuôi dưỡng thói quen đọc trong cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Trong chiều 18/4 vừa qua, tại Thủ đô đã diễn ra một hội thảo. Đó là hội thảo “Kết nối, phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới”, do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam tổ chức, thu hút được sự tham gia đông đảo của nhiều chuyên gia.

Nhân ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), nhìn lại chặng đường bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số (DTTS) có thể thấy, để di sản thật sự “sống” bền lâu, vẫn cần thêm những chính sách sát thực tiễn và sự tiếp sức đúng chỗ cho nghệ nhân.

Hà Nội ba sáu phố phường - khu vực các phố Hàng được coi là trung tâm kẻ chợ, nơi sầm uất, phát triển phong phú nhất của Hà thành, tạo nên nền tảng văn hóa, nhịp đập cho trái tim Thăng Long từ thuở những xa xôi lịch sử.

Trong lĩnh vực văn học, đã có trường hợp sử dụng AI để sáng tác đăng báo, thậm chí in thành sách. Dẫu biết, khi sử dụng AI, tác phẩm sẽ thiếu cảm xúc, khó tạo nên giọng điệu riêng, nhưng vì lợi nhuận, vì sốt ruột nổi tiếng, người ta vẫn lao vào.

Văn học không nằm ngoài ma trận AI. Ngày càng có nhiều người tận dụng AI để sáng tác văn chương. Hàng loạt tác phẩm in báo, xuất bản sách thậm chí tham dự các cuộc thi bị độc giả lẫn người trong nghề tố cáo. Thậm chí cả công trình nghiên cứu văn học hay sách định hướng đề thi cũng… AI nốt. Hiện trạng này ngày càng đáng báo động!

Hướng đến giá trị cốt lõi của văn chương, các chuyên gia và nhà văn đều nhấn mạnh: Con người phải được đặt vào vị trí trung tâm trong quá trình sáng tạo. Theo đó, trí tuệ nhân tạo (AI) chỉ giữ vai trò công cụ hỗ trợ đi kèm sự minh bạch, trách nhiệm và năng lực kiểm soát.

Qua những gì nhóm tác giả đã phản ánh, chia sẻ trong chuyên đề này, có thể thấy vấn đề vì thế không còn dừng lại ở chuyện công nghệ mạnh đến đâu, mà là pháp luật, thể chế và đạo đức nghề nghiệp có theo kịp hay không?

Ngày 15/4, Triển lãm “Những người ta gặp” của nghệ sĩ nhiếp ảnh, nhà báo Vũ Anh Tuấn đã khai mạc tại Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền, Hà Nội, đón nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh và người yêu nghệ thuật đến tham quan.

Kỷ niệm 43 năm Ngày Người khuyết tật Việt Nam, tại làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông, Hà Nội), doanh nghiệp xã hội Vụn Art đã khởi công cơ sở hỗ trợ nghề thủ công cho người khuyết tật.

Hội Nhà văn Việt Nam vừa khép lại Trại sáng tác văn học tại Nha Trang (từ ngày 4/4 đến 13/4) với 15 tác giả đến từ cả nước.

Dưới mái hiên cũ kỹ của căn nhà ngoại, tôi vẫn thường ngồi lặng im, nhìn ra cánh đồng sau hè. Nơi ấy, cỏ voi, cỏ dại đã che khuất. Nhưng chỉ cần cơn gió nhẹ thổi qua làm lay động vạt cỏ xanh, tôi lại thấy thấp thoáng hai khối sắt sần sùi còn sót lại của chiếc máy ép mía ông ngoại từng dùng.

Tháng ba dương lịch năm con Ngựa. Mùa xuân đang chín ửng. Ban ngày nhiệt kế chỉ 25 nhưng đêm tụt xuống 17 độ, vẫn đủ lạnh với một cựu sĩ quan già, là chính tôi.

Không còn là chuyện có nên hay không sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tác văn học nữa, mà thực tế đang đặt ra yêu cầu ứng phó với việc lợi dụng, lạm dụng AI để tạo nên những sản phẩm mang tên tác giả cụ thể nhưng không thấm mồ hôi của lao động nghề nghiệp, không “đóng dấu” được bản sắc của người viết.

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Vừa qua, nữ nhạc trưởng người Pháp Zahia Ziouani đến Việt Nam biểu diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (miền bắc - VNSO) và Dàn nhạc Giao hưởng Thành phố Hồ Chí Minh (HBSO). Chỉ huy dàn nhạc, luôn là việc hiếm hoi dành cho phụ nữ.

Sáng 12/4, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã diễn ra lễ kỷ niệm 35 ngày thành lập Câu lạc bộ (CLB) Văn học trẻ Hà Nội. CLB thành lập năm 1991, tập hợp nhiều cây bút trẻ đang sống và công tác tại Hà Nội.

“Mỗi người chúng ta, suốt cả cuộc đời sẽ chứng kiến nhiều việc lớn nhỏ trong cuộc sống, được tiếp xúc, được gặp gỡ nhiều người khác nhau, để rồi có lúc những ký ức xưa trở lại tâm trí ta thật bất ngờ. Với tôi cũng vậy.