Chiếc hộp nhỏ cuối hành lang

Một chiều đầu thu, Minh trở lại Trường tiểu học Đông Ngạc sau gần 20 năm. Cổng trường vẫn ở đó, chỉ có Minh là đã khác. Cậu ngoại 30, có một gia đình nhỏ và những đứa con đang ở đúng cái tuổi ngày trước cậu từng ngồi trong những phòng học này. Đứng trước cổng trường, ký ức tưởng đã ngủ yên bỗng trở về: Tiếng trống, mùi nắng trên sân, những chiếc áo trắng tung tăng giờ ra chơi và một người phụ nữ thường xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm chiếc chổi, mái tóc điểm bạc.

Ảnh: SONG ANH
Ảnh: SONG ANH

“Cô Hạnh?”. Người phụ nữ đang cúi nhặt lá khô ngẩng lên. Bà nhìn Minh vài giây rồi nhận ra cậu. Gần 20 năm, cô vẫn nhớ tên Minh. Chỉ một điều ấy thôi cũng khiến cậu thấy sống mũi cay lên.

Ngày ấy, cô Hạnh là nhân viên vệ sinh của trường. Cô thường xuất hiện sau những giờ tan học, khi sân trường đã vắng tiếng trẻ. Cô đi dọc hành lang, quét lá, nhặt giấy và gom những thứ học sinh bỏ quên. Ở phòng trực của cô có một chiếc hộp giấy nhỏ. Bên trong là đủ thứ: Bút chì, thước kẻ, cặp tóc, bình nước, có khi là một chiếc dép, có khi chỉ là một món đồ chơi nhỏ xíu. Cô chẳng bao giờ vội vứt chúng đi. Cô bảo bọn trẻ cứ để đấy, biết đâu ngày mai có đứa quay lại tìm.

Ngày ấy, chẳng đứa nào nghĩ nhiều về câu nói đó. Chúng chỉ biết nếu đánh rơi thứ gì thì có thể đến chỗ cô Hạnh hỏi. Minh từng đến đó một lần.

Năm lớp 5, cậu có một chiếc huy hiệu nhỏ hình con tàu, món quà bố mua sau một chuyến công tác xa. Minh rất quý, ngày nào cũng cài lên chiếc cặp. Một hôm, chiếc huy hiệu biến mất. Cậu tìm mãi không thấy, buồn cả buổi chiều. Tan học, thấy Minh đứng một mình ở hành lang, cô Hạnh hỏi chuyện. Nghe cậu kể, cô bảo sáng hôm sau đến cô xem thử.

Hôm sau, cô mở chiếc hộp giấy, lục tìm giữa những món đồ nhỏ bé rồi lấy ra chiếc huy hiệu hình con tàu. Minh nhớ mình đã vui đến thế nào. Cậu cảm ơn cô mãi, còn cô chỉ cười, dặn giữ cho kỹ, kẻo bố lại phải mua chiếc khác.

Chuyện nhỏ đến mức Minh từng nghĩ mình sẽ quên. Vậy mà sau gần 20 năm, đứng giữa sân trường cũ, cậu vẫn nhớ. Minh hỏi chiếc hộp ngày xưa còn không. Cô Hạnh dẫn cậu về phòng trực. Chiếc hộp giấy cũ đã được thay bằng một chiếc hộp nhựa trong suốt. Bên trong vẫn là những món đồ học sinh bỏ quên: Chiếc cặp tóc, vòng tay, mấy chiếc bút màu, một con thú nhỏ bằng nhựa.

Minh đứng nhìn một lúc lâu. Cô Hạnh bảo trẻ con mà, có khi mất một thứ nhỏ thôi cũng buồn cả ngày. Minh chợt nghĩ đến những đứa trẻ của mình. Có những buổi sáng, con trai khóc vì không tìm thấy chiếc ô-tô đồ chơi. Có hôm con gái giận dỗi chỉ vì chiếc nơ trên tóc bị rơi mất. Người lớn thường nghĩ trẻ con mau quên. Có lẽ cũng bởi khi lớn lên, chúng ta không còn nhớ cảm giác từng coi một món đồ nhỏ bé là chuyện rất lớn.

Minh nhìn chiếc hộp rồi hỏi cô có bao giờ nghĩ những thứ ấy chẳng đáng bao nhiêu tiền. Cô Hạnh cười. Cô giữ chúng không phải vì chúng đắt. Với người đánh mất, chúng quan trọng là được.

Ngoài sân, một nhóm học sinh vừa tan học chạy ngang qua. Tiếng cười vang lên rồi khuất dần sau cánh cổng. Một ngày nữa của ngôi trường khép lại. Cô Hạnh cầm chiếc chổi bước ra hành lang. Minh đi theo. Anh nhìn người phụ nữ đã già hơn rất nhiều so với ký ức của mình, vẫn chậm rãi cúi xuống nhặt một mẩu giấy dưới chân cầu thang.

Bỗng nhiên Minh nhận ra, điều làm nên ký ức về một ngôi trường đôi khi lại là những người chẳng mấy khi được nhắc tên. Là người mở cổng mỗi sáng, người quét hành lang, chăm những gốc cây hay nhặt một chiếc bút học sinh đánh rơi rồi cẩn thận cất vào chiếc hộp nhỏ, chờ một ngày có đứa trẻ quay lại tìm.

Và có những điều chỉ khi lớn lên người ta mới hiểu giá trị. Một chiếc huy hiệu không làm nên tuổi thơ. Một chiếc hộp cũng không làm nên một ngôi trường. Nhưng một người lớn đã cúi xuống nhặt lấy điều mà một đứa trẻ trân trọng, rồi cẩn thận giữ nó lại, có thể dạy đứa trẻ ấy một bài học về sự tử tế.

Có thể bạn quan tâm

Người đi sau đoàn

Chuyến xe hôm ấy khởi hành muộn, lý do cũng chẳng có gì lạ. Một đứa trẻ chuẩn bị đi thì bỗng dưng đau bụng (mà cơn đau kiểu ấy của trẻ thì nó đến một cách thường xuyên nhưng cũng đầy bất ngờ). Chẳng ai lường trước được. Lại nữa, một người mẹ bỗng dưng quên đồ của con. Đứa trẻ 5 tuổi không thể thiếu bất cứ cái gì mà người phụ nữ chu đáo đã dày công chuẩn bị. Thế là chuyến đi ra khỏi thành phố trễ nửa tiếng.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Thịt luộc mắm tép. Ảnh: SONG ANH

Mắm tép

Mâm cơm có thêm bát mắm tép. Vị ngọt thanh xen lẫn chua nhẹ vừa chạm đầu lưỡi. Đĩa rau muống luộc xanh mướt, bốc lên làn khói mỏng.

Ảnh: K.MINH

Mỗi năm giỗ gộp một lần

Giữa những bộn bề của công việc ngành y tại miền núi xã Nam Trà My. Mỗi chuyến về thăm nhà của anh Phan Văn Tân luôn là một cuộc chạy đua với thời gian.

Ảnh: HẢI ANH

Ba tình huống

Ngày… năm 200x, tôi cưỡi chiếc xe SH mới mua, phóng nhanh trong phố cổ. Giữa giờ trưa, phố vắng, cưỡi trên con xe mới, nhu cầu được tăng adrenalin trong máu thúc đẩy cậu thanh niên mới lớn vít mạnh tay ga. Xe chạy “rẽ tóc”.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Ảnh: SONG ANH

Góc rẽ

Hàng xe nối dài trước sảnh chung cư. Dưới nắng đầu hè, mặt đường rung lên bởi tiếng động cơ. Một chiếc xe bốn chỗ cố lách vào khoảng trống hẹp còn lại. Tiếng còi xe chát chúa khiến người đàn ông trung niên ngoái đầu. Tay trái ông đeo chiếc ba-lô, tay phải dắt một đứa trẻ. Vừa kịp nhận ra tiếng còi không hướng về mình, ông bước tiếp. Đứa bé gái vẫn nắm chặt tay ông. Phía trước là một góc rẽ.

Tháng Bảy, tôi về thăm ông

Sáng tháng Bảy, tôi đưa con gái vào Nghĩa trang Mai Dịch thắp hương cho ông ngoại. Con bé ôm bó huệ trắng, cẩn thận châm từng nén hương rồi đứng rất lâu trước tấm bia đá. Trên tấm bia chỉ vài dòng ngắn ngủi: Tên ông, đơn vị Tây Tiến, năm hy sinh 1946. Chỉ vậy thôi. Con gái ngước lên hỏi: “Sao con chưa bao giờ được nhìn thấy ảnh cụ?”. Tôi mỉm cười mà thấy mắt mình cay.

Người dân đến viếng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: MINH LÊ

Đầu nguồn dòng Lô xanh

Mỗi năm, cứ khi tháng Bảy chạm ngõ, lòng tôi lại hướng về dải đất biên cương ấy, nơi có một dòng sông từng mang màu đỏ máu và một người bạn lặng lẽ ươm mầm xanh cho rừng.