Phim chỉ là điểm khởi đầu
Nếu chỉ nhìn vào lịch chiếu dày đặc trong suốt một tuần lễ, nhiều người có thể hình dung Annecy là một “Cannes của hoạt hình”. Song, không khí diễn ra bên ngoài các phòng chiếu mới thật sự cho thấy sức sống của ngành công nghiệp này. Khắp thành phố, từ khu triển lãm, trung tâm hội nghị đến những quán cà-phê ven hồ, các cuộc gặp gỡ và trao đổi diễn ra liên tục. Giới chuyên môn bàn về dự án mới, cơ hội đồng sản xuất, công nghệ làm phim, bản quyền, phát hành và đầu tư. Không khí nghề nghiệp hiện diện ở mọi nơi, tạo nên một mạng lưới kết nối rộng lớn vượt ra ngoài khuôn khổ của một liên hoan phim thông thường.
Song hành với liên hoan là MIFA - chợ phim hoạt hình lớn nhất thế giới. Năm nay, khoảng 2.700 công ty, studio, nền tảng phát hành, quỹ đầu tư và cơ sở đào tạo tham gia sự kiện này để tìm kiếm đối tác và cơ hội hợp tác. Nếu Annecy là nơi tôn vinh những tác phẩm đã hoàn thành, thì MIFA lại hướng về tương lai của ngành hoạt hình. Tại đây, các dự án chủ yếu ở giai đoạn sơ khai, thể hiện qua bản thiết kế nhân vật, một đoạn teaser (đoạn giới thiệu ngắn) hoặc bản thảo kịch bản đầu tiên. Dù vậy, những ý tưởng ấy vẫn có cơ hội tiếp cận nhà đầu tư, đơn vị phát hành và các hãng phim quốc tế. Không ít dự án lớn của thế giới đã bắt đầu từ những cuộc gặp gỡ như vậy.
Ở Annecy, cách nhìn nhận thành công của một nền hoạt hình mở ra nhiều suy ngẫm. Thành công ngoài cách thức đo bằng một bộ phim nổi tiếng, giải thưởng quốc tế hay doanh thu phòng vé… còn là khả năng duy trì dòng chảy sáng tạo trong thời gian dài, liên tục tạo ra những dự án, thế hệ nghệ sĩ và những tài sản trí tuệ mới. Phía sau mỗi bộ phim thành công là hệ thống hỗ trợ được xây dựng bền bỉ qua nhiều năm. Đó là các trường đào tạo cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao; các quỹ điện ảnh hỗ trợ phát triển dự án; mạng lưới phát hành tạo đầu ra cho sản phẩm; chính sách bảo vệ bản quyền và khuyến khích sáng tạo; cùng các hiệp hội nghề nghiệp đóng vai trò kết nối cộng đồng. Mỗi mắt xích đều gắn bó với nhau, tạo nên nền tảng để ngành hoạt hình phát triển ổn định và lâu dài.
Sức mạnh của kết nối
Thực tế tại MIFA bộc lộ khá rõ cấu trúc của ngành công nghiệp hoạt hình toàn cầu. Người tham dự mang theo hồ sơ dự án, concept art (thiết kế tạo hình - trước khi chính thức dựng phim), teaser, kế hoạch sản xuất và chiến lược phát hành. Các cuộc trao đổi diễn ra ở khắp nơi, từ gian hàng quốc gia, phòng họp cho tới những chiếc bàn nhỏ bên hồ Annecy. Không gian sống động cho thấy giá trị của một ý tưởng không nằm ở mức độ hoàn thiện, mà ở khả năng thuyết phục được những người sẵn sàng đồng hành cùng nó.
Năm 2026, MIFA Pitches nhận 882 dự án đến từ 95 quốc gia. Chỉ 48 dự án được lựa chọn để trình bày trước các nhà đầu tư và đối tác quốc tế. Tỷ lệ cạnh tranh rất cao và cũng phản ánh thực tế quan trọng, đó là các nguồn lực trên thế giới sẵn sàng đầu tư cho những ý tưởng có tiềm năng ngay từ giai đoạn đầu.
Một giá trị khác mà liên hoan phim hoạt hình quốc tế gợi mở là sức mạnh của sự kết nối. Tại đây, trường đào tạo, doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ quan quản lý, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng sáng tạo cùng hòa nhịp trong không gian chung. Mỗi bên đảm nhận vai trò khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu phát triển ngành. Mối liên kết tạo nên nền tảng để các ý tưởng có thể tìm được nguồn lực, các dự án có thể tìm được đối tác và các tài năng trẻ có cơ hội bước vào nghề.
Từ trải nghiệm ở môi trường quốc tế, có thể thấy một bài học đáng chú ý khác là vai trò của tài sản trí tuệ gốc. Trong nhiều phiên giới thiệu dự án, yếu tố thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư không phải là kỹ thuật làm phim đơn thuần mà là khả năng tạo ra những thế giới, nhân vật và câu chuyện mang bản sắc riêng. Nhưng điều công nghệ không thể thay thế là trải nghiệm văn hóa, ký ức cộng đồng và chiều sâu cảm xúc được hình thành từ lịch sử, môi trường sống và bản sắc của mỗi dân tộc. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng, cuộc cạnh tranh quan trọng nhất của hoạt hình trong tương lai sẽ không diễn ra ở công nghệ mà ở khả năng tạo ra những câu chuyện độc đáo, những thế giới nghệ thuật riêng và những giá trị văn hóa không thể sao chép. Với hoạt hình Việt Nam, đó cũng là con đường để nguồn tài nguyên văn hóa được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển, từng bước trở thành sức cạnh tranh bền vững trên bản đồ công nghiệp sáng tạo toàn cầu. Công nghệ có thể được chia sẻ, quy trình sản xuất có thể học hỏi, nhưng những giá trị văn hóa đặc thù lại là điều không quốc gia nào có thể thay thế cho quốc gia khác. Đây cũng là lợi thế đáng kể của Việt Nam. Phim chỉ là điểm khởi đầu
Nếu chỉ nhìn vào lịch chiếu dày đặc trong suốt một tuần lễ, nhiều người có thể hình dung Annecy là một “Cannes của hoạt hình”. Song, không khí diễn ra bên ngoài các phòng chiếu mới thật sự cho thấy sức sống của ngành công nghiệp này. Khắp thành phố, từ khu triển lãm, trung tâm hội nghị đến những quán cà-phê ven hồ, các cuộc gặp gỡ và trao đổi diễn ra liên tục. Giới chuyên môn bàn về dự án mới, cơ hội đồng sản xuất, công nghệ làm phim, bản quyền, phát hành và đầu tư. Không khí nghề nghiệp hiện diện ở mọi nơi, tạo nên một mạng lưới kết nối rộng lớn vượt ra ngoài khuôn khổ của một liên hoan phim thông thường.
Song hành với liên hoan là MIFA - chợ phim hoạt hình lớn nhất thế giới. Năm nay, khoảng 2.700 công ty, studio, nền tảng phát hành, quỹ đầu tư và cơ sở đào tạo tham gia sự kiện này để tìm kiếm đối tác và cơ hội hợp tác. Nếu Annecy là nơi tôn vinh những tác phẩm đã hoàn thành, thì MIFA lại hướng về tương lai của ngành hoạt hình. Tại đây, các dự án chủ yếu ở giai đoạn sơ khai, thể hiện qua bản thiết kế nhân vật, một đoạn teaser (đoạn giới thiệu ngắn) hoặc bản thảo kịch bản đầu tiên. Dù vậy, những ý tưởng ấy vẫn có cơ hội tiếp cận nhà đầu tư, đơn vị phát hành và các hãng phim quốc tế. Không ít dự án lớn của thế giới đã bắt đầu từ những cuộc gặp gỡ như vậy.
Ở Annecy, cách nhìn nhận thành công của một nền hoạt hình mở ra nhiều suy ngẫm. Thành công ngoài cách thức đo bằng một bộ phim nổi tiếng, giải thưởng quốc tế hay doanh thu phòng vé… còn là khả năng duy trì dòng chảy sáng tạo trong thời gian dài, liên tục tạo ra những dự án, thế hệ nghệ sĩ và những tài sản trí tuệ mới. Phía sau mỗi bộ phim thành công là hệ thống hỗ trợ được xây dựng bền bỉ qua nhiều năm. Đó là các trường đào tạo cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao; các quỹ điện ảnh hỗ trợ phát triển dự án; mạng lưới phát hành tạo đầu ra cho sản phẩm; chính sách bảo vệ bản quyền và khuyến khích sáng tạo; cùng các hiệp hội nghề nghiệp đóng vai trò kết nối cộng đồng. Mỗi mắt xích đều gắn bó với nhau, tạo nên nền tảng để ngành hoạt hình phát triển ổn định và lâu dài.
Sức mạnh của kết nối
Thực tế tại MIFA bộc lộ khá rõ cấu trúc của ngành công nghiệp hoạt hình toàn cầu. Người tham dự mang theo hồ sơ dự án, concept art (thiết kế tạo hình - trước khi chính thức dựng phim), teaser, kế hoạch sản xuất và chiến lược phát hành. Các cuộc trao đổi diễn ra ở khắp nơi, từ gian hàng quốc gia, phòng họp cho tới những chiếc bàn nhỏ bên hồ Annecy. Không gian sống động cho thấy giá trị của một ý tưởng không nằm ở mức độ hoàn thiện, mà ở khả năng thuyết phục được những người sẵn sàng đồng hành cùng nó.
Năm 2026, MIFA Pitches nhận 882 dự án đến từ 95 quốc gia. Chỉ 48 dự án được lựa chọn để trình bày trước các nhà đầu tư và đối tác quốc tế. Tỷ lệ cạnh tranh rất cao và cũng phản ánh thực tế quan trọng, đó là các nguồn lực trên thế giới sẵn sàng đầu tư cho những ý tưởng có tiềm năng ngay từ giai đoạn đầu.
Một giá trị khác mà liên hoan phim hoạt hình quốc tế gợi mở là sức mạnh của sự kết nối. Tại đây, trường đào tạo, doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ quan quản lý, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng sáng tạo cùng hòa nhịp trong không gian chung. Mỗi bên đảm nhận vai trò khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu phát triển ngành. Mối liên kết tạo nên nền tảng để các ý tưởng có thể tìm được nguồn lực, các dự án có thể tìm được đối tác và các tài năng trẻ có cơ hội bước vào nghề.
Từ trải nghiệm ở môi trường quốc tế, có thể thấy một bài học đáng chú ý khác là vai trò của tài sản trí tuệ gốc. Trong nhiều phiên giới thiệu dự án, yếu tố thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư không phải là kỹ thuật làm phim đơn thuần mà là khả năng tạo ra những thế giới, nhân vật và câu chuyện mang bản sắc riêng. Nhưng điều công nghệ không thể thay thế là trải nghiệm văn hóa, ký ức cộng đồng và chiều sâu cảm xúc được hình thành từ lịch sử, môi trường sống và bản sắc của mỗi dân tộc. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng, cuộc cạnh tranh quan trọng nhất của hoạt hình trong tương lai sẽ không diễn ra ở công nghệ mà ở khả năng tạo ra những câu chuyện độc đáo, những thế giới nghệ thuật riêng và những giá trị văn hóa không thể sao chép. Với hoạt hình Việt Nam, đó cũng là con đường để nguồn tài nguyên văn hóa được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển, từng bước trở thành sức cạnh tranh bền vững trên bản đồ công nghiệp sáng tạo toàn cầu. Công nghệ có thể được chia sẻ, quy trình sản xuất có thể học hỏi, nhưng những giá trị văn hóa đặc thù lại là điều không quốc gia nào có thể thay thế cho quốc gia khác. Đây cũng là lợi thế đáng kể của Việt Nam.
Qua các mô hình phát triển sinh động ở những quốc gia có nền hoạt hình phát triển hàng đầu thế giới, như: Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc, Hoa Kỳ… có thể nhận thấy rõ dấu ấn thành tựu về nghệ thuật, công nghệ. Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo càng làm nổi bật hơn vai trò của bản sắc văn hóa. Các công cụ AI có thể hỗ trợ thiết kế nhân vật, xây dựng storyboard, xử lý hình ảnh hay rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất. Khi công nghệ ngày càng phổ biến, khoảng cách kỹ thuật giữa các quốc gia sẽ dần được thu hẹp.
