Di sản văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh

TS Phạm Thị Như Thúy, công tác tại Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, đã chọn nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh làm đối tượng nghiên cứu lâu nay.
Di sản văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh

1/Và từ quá trình nghiên cứu, chị đã lẩy ra khá nhiều vấn đề lý thú để trình bày tại một số cuộc hội thảo trong năm 2023: Hội thảo “Văn học miền trung nửa đầu thế kỷ XX” do Trường đại học Khoa học Huế tổ chức và gần đây nhất là hội thảo “80 năm “Nhật ký trong tù” những giá trị bền vững, sức lan tỏa sâu rộng” do Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học nghệ thuật Trung ương tổ chức. Cùng lúc cuốn “Nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh” (NXB Khoa học xã hội) của Phạm Thị Như Thúy ra mắt bạn đọc đúng vào dịp chào mừng 78 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 của dân tộc.

Trước tác của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh lâu nay đã trở thành đối tượng nghiên cứu của các chuyên ngành thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn cũng như các loại hình văn học nghệ thuật khác. Trong ngữ cảnh chung đó, từ góc nhìn thể loại, chuyên sâu về phương diện nghệ thuật, cuốn chuyên khảo “Nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh” đã cho thấy “di sản văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh là giá trị tinh thần quý báu trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh”, gắn với hai giai đoạn chính trong cuộc đời hoạt động cách mạng không ngừng nghỉ của Hồ Chí Minh.

Giai đoạn thứ nhất từ năm 1911-1941 chủ yếu hoạt động ở nước ngoài, giai đoạn thứ hai từ 1941-1969, trở về lãnh đạo cách mạng trong nước. Theo tác giả, việc tìm hiểu nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh qua hai giai đoạn kể trên đã “làm nổi bật mối quan hệ giữa đời và văn của Người cũng như vai trò thúc đẩy sự phát triển phong trào cách mạng” từ những áng văn chính luận thấm đậm ý nghĩa thời sự và nhân văn của Người.

2/Cuốn chuyên khảo là công trình khoa học chuyên biệt, nghiên cứu một cách hệ thống nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Trong quá trình nghiên cứu trước tác Hồ Chí Minh, tác giả nhấn mạnh đến ba bộ phận chính: văn chính luận, truyện ký và thơ ca. Trong đó văn chính luận viết trải dài, ôm trùm cả cuộc đời còn truyện ký viết ở nửa đầu cuộc đời và thơ ca sáng tác chủ yếu ở nửa sau cuộc đời. Như vậy: “văn chính luận Hồ Chí Minh gắn bó chặt chẽ, liên tục với cuộc đời hoạt động phong phú của Người và cũng là các bước ngoặt, các sự kiện lịch sử lớn lao của đất nước dân tộc”. Từ cách nhìn nhận cho thấy mối quan hệ tương tác giữa đời và văn đã góp phần minh định các nhân tố kiến tạo nên một phong cách tuyên truyền, mang tính đặc thù, riêng có trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

Cuốn chuyên khảo đã khảo sát, tìm hiểu kỹ lưỡng tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh với những dẫn chứng, phân tích và luận giải khá thuyết phục làm nổi bật những đặc tính tuyên truyền trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, cho thấy sự phối trộn hài hòa giữa nghệ thuật và tuyên truyền trong văn chính luận của Người. Từ ý thức về đối tượng tiếp nhận, về mục đích viết đã thể hiện sáng rõ tinh thần cách mạng, tính nhân văn, tính dân tộc và nhân dân, cùng sự kết tinh văn hóa Đông - Tây trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, mở ra khả năng truyền cảm hứng, sức lôi cuốn và lay động đến người tiếp nhận.

Như trên đã nói, để lý giải văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tạo được sức lôi cuốn truyền cảm đến đối tượng tiếp nhận, tác giả chuyên khảo đã đi sâu tìm hiểu quan niệm của Hồ Chí Minh về sử dụng ngôn từ sao cho thuyết phục người tiếp nhận. Điều này thể hiện ở sự tương hợp giữa ngôn từ nghệ thuật và hệ thống chủ đề, ở sự phối kết, tích hợp thể loại và luân chuyển các sắc thái diễn ngôn: “người quan sát”, thông tin tư liệu, luận chiến, trữ tình, ở hệ thống biện pháp tu từ: trùng điệp, ghép mảnh, chơi chữ và phản vấn trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh.

3/Cuốn chuyên khảo “Nghệ thuật tuyên truyền trong văn chính luận Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh” được dàn dựng trên một cấu trúc hợp lý, chặt chẽ, khá cân đối. Văn phong chân phương, mạch lạc cùng hệ thống chương mục triển khai bài bản từ cơ sở lý luận, tổng quan tình hình nghiên cứu, giới thuyết khái niệm liên quan đến đối tượng nghiên cứu, tạo nền tảng để nhận diện văn chính luận qua diễn trình văn học từ truyền thống đến hiện đại. Trên cơ sở đó định vị di sản văn chính luận, giá trị tư tưởng, nghệ thuật, sức tác động cũng như “tầm đón đợi” của người tiếp nhận với văn chính luận của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Có thể bạn quan tâm

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Quang cảnh sinh hoạt chi bộ mẫu chi bộ các cơ quan Đảng xã Ia Krêl.

“Cầm tay chỉ việc” từ mô hình sinh hoạt mẫu

Nhận rõ những “điểm nghẽn” trong sinh hoạt chi bộ, nhất là khối thôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Đảng ủy xã Ia Krêl (tỉnh Gia Lai) đã triển khai kế hoạch tổ chức sinh hoạt chi bộ thường kỳ và sinh hoạt chuyên đề mẫu. Việc lựa chọn 2 chi bộ đại diện cho hai khối đặc thù - Chi bộ thôn Ia Lâm và Chi bộ các cơ quan Đảng để tổ chức làm mẫu đã mang lại hiệu quả trực quan sinh động, “cầm tay chỉ việc”, tạo luồng sinh khí mới.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Bộ Công an hỗ trợ nhà ở cho gia đình ông A Drua tại thôn Kon Teo Đăk Lấp, xã Đăk Pxi.

Không chỉ giữ gìn bình yên mà còn chăm lo mái ấm

Những ngày này, các xã vùng cao Đăk Pxi, Đăk Hà, Đăk Mar (tỉnh Quảng Ngãi) đang đón thêm những công trình an sinh thiết thực. Được triển khai từ sự phối hợp giữa Văn phòng Bộ Công an và Công an tỉnh Quảng Ngãi, các công trình đã góp phần cải thiện đời sống, vun đắp sự gắn bó giữa lực lượng công an với đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Ấn Độ có khả năng cung cấp nguồn nguyên phụ liệu lớn cho ngành dệt may, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung. Ảnh: NAM HẢI

Mở rộng không gian hợp tác Việt Nam-Ấn Độ

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường đang mở ra một giai đoạn phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Ấn Độ. Trên nền tảng tin cậy chính trị được bồi đắp qua nhiều thập niên, hai nước đang đứng trước những cơ hội lớn để chuyển hóa tầm nhìn chung, sự hội tụ chiến lược thành các chương trình hợp tác thực chất trong nhiều lĩnh vực tiềm năng.

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống sinh hoạt của đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Gia Lai.

Gia Lai phát huy sức mạnh đại đoàn kết từ bức thư của Bác Hồ

“Tôi tuy xa, nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào” - lời Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku năm 1946 thể hiện tình cảm sâu nặng với đồng bào và tư tưởng nhất quán về một Nhà nước gắn bó với nhân dân, vì nhân dân. 80 năm qua, tinh thần ấy vẫn đặt ra trách nhiệm chăm lo, củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm sự phát triển của mọi dân tộc trong cộng đồng Việt Nam.

Không còn chỉ là lãi lỗ

Quán bún đầu ngõ ồn ào từ lúc nào. Nồi nước dùng tỏa khói nghi ngút. Chiếc xe máy vừa dắt ra đã có xe khác điền vào chỗ trống. Bà chủ đứng chắn giữa lối đi, đang phân bua với người đối diện: "Giờ làm gì cũng phải cẩn thận, không như trước được nữa".

Vinh danh những "sứ giả" tiếng Việt. Ảnh: VB

Những mảnh ghép quê hương (kỳ 1)

Ngày 2/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN), thể hiện sự quan tâm sâu sắc, thường xuyên và nhất quán của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng NVNONN, khẳng định công tác NVNONN luôn có vị trí quan trọng trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc. NVNONN là lực lượng làm thông tin đối ngoại đặc biệt, cầu nối giữa Việt Nam với thế giới đồng thời tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Nghịch lý phí chồng phí

Tôi ở chung cư. Hầm để ô-tô chứa được khoảng 140 chiếc. Ngày nắng ráo, hầm xe còn già nửa. Nhưng mấy hôm nay mưa rả rích suốt, căn hầm gần như trống không. Mua xe mà chỉ được dùng “dè sẻn” khi mưa gió, rét buốt, ấy là cái khổ của nhiều người ở một đô thị quá đông đúc, phố nào cũng “cấm đỗ, cấm dừng” như Hà Nội.

Thiếu tá Trương Mai Hoa và Đại úy Đặng Thị Thanh Phượng được vinh dự đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Vinh dự dưới cờ Đảng ở Bentiu

Với các quân nhân đang thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ ở Nam Sudan, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ và quá trình phấn đấu của mỗi đồng chí.

Trừng phạt và nhân văn

Gần 100 lỗi vi phạm, trong đó có 96 lỗi vi phạm giao thông và tổng tiền phạt 474,6 triệu đồng là hậu quả một lái xe ở xã Xuân Lũng (Phú Thọ) phải gánh chịu do thiếu ý thức tuân thủ pháp luật. Người này rơi vào tình trạng “khóc dở, mếu dở” khi bị phạt số tiền lớn gấp nhiều lần giá trị chiếc ô-tô “cà tàng” của mình.

Cụ Phí Văn Bái (1914-2014).

Báo Khởi nghĩa và Tuốt kiếm, trước Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội

Ngay trước ngày Tổng khởi nghĩa 19/8/1945 ở Hà Nội đã xuất hiện hai tờ báo của mặt trận Việt Minh có tên gọi Khởi nghĩa và Tuốt kiếm. Một trong hai người chủ nhiệm kiêm chủ bút đầu tiên là cụ Phí Văn Bái (1914-2014), sinh thời trú tại đường Trường Chinh, Thành phố Hà Nội.

Các nhà văn thực tế tại doanh trại Sư đoàn 302.

Dải ngân hà vùng duyên hải

Miền Đông Nam Bộ những ngày cuối tháng 5 nắng nóng. Mùa khô chưa qua, mùa mưa chưa đến. “Cây lúa non chờ từng cơn mưa nhỏ, cây lúa trổ chờ nước đổ trên nguồn”, còn chúng tôi chờ xe Sư đoàn 302 qua đón dưới cơn mưa rực rỡ đầu mùa mong đợi. Cơn mưa dào dạt đến như lời chào mùa hạ, một điềm báo an lành.

Thế giới ảo và những bản án có thật

Trong vài ngày qua, vụ việc tranh cãi giữa những tay “giang hồ” gây náo loạn không gian mạng đã được cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc. Cuộc “livestream” của các đối tượng tại một địa điểm thuộc tỉnh Bắc Ninh đã mang lại kết quả không mấy có hậu cho cả “nạn nhân” lẫn thủ phạm. Cơ quan công an đã khởi tố Nguyễn Văn Hợi (nick mạng là Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và sau đó là Trần Đình Tiệp (nick mạng Vua quạt)… những người tham gia trực tiếp vào vụ việc.

Lo cho “thế hệ sandwich”

Đến ngưỡng tuổi 40, mốc được xem là bắt đầu giai đoạn trung niên, trọng tâm câu chuyện giữa tôi và bạn bè hình như đã thay đổi. Chúng tôi vẫn nhắc kỷ niệm xưa, vẫn “chém gió” về thời sự trong nước và thế giới, nhưng cuối cùng bao giờ cũng quay về những lo toan. Lo bố mẹ già, lo con chuyển cấp, lo sức khỏe đi xuống, lo mất việc, lo cơm áo gạo tiền… Sự trải lòng, dù không thay đổi được thực tế, vẫn trở thành nhu cầu tự thân trong cuộc gặp của mỗi chúng tôi.