Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ

Toán học hiện đại đang chuyển mạnh theo hướng tăng cường tư duy mô hình hóa, tư duy tính toán, tăng tính liên ngành và tăng khả năng chuyển giao kiến thức sang các bối cảnh thực tiễn để giải quyết các vấn đề của đời sống.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Ngày 13/4, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Trường đại học VinUni tổ chức hội thảo khoa học “Dạy và học Toán trong kỷ nguyên công nghệ”.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ đang phát triển với tốc độ chưa từng có, và trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, cuối năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia.

Chương trình tập trung phát triển sáu sản phẩm công nghệ chiến lược: mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; hệ thống thiết bị mạng di động 5G; hạ tầng blockchain và các ứng dụng liên quan; thiết bị bay không người lái (UAV).

1.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu tại hội thảo.

Điểm chung của các lĩnh vực này chính là nền tảng toán học. Ngoài ra, còn nhiều ngành công nghệ mũi nhọn khác như bán dẫn, y-sinh học, vật liệu và năng lượng mới cũng đòi hỏi sự tham gia của toán học.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, mặc dù Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều học sinh giỏi toán và đội ngũ nhà toán học chất lượng cao, song việc kết nối toán học với các lĩnh vực công nghệ và ứng dụng thực tiễn trong chương trình đào tạo vẫn còn hạn chế.

Trong khi đó, xu hướng quốc tế cho thấy chương trình toán học hiện đại đang chuyển mạnh theo hướng tăng cường tư duy mô hình hóa, tư duy tính toán, tăng tính liên ngành và tăng khả năng chuyển giao kiến thức sang các bối cảnh thực tiễn để giải quyết các vấn đề của đời sống.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, thách thức của hệ thống Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh không phải chỉ là làm cho người học thấy toán hữu ích, mà sâu hơn, là thiết kế lại con đường học toán.

2.jpg
Quang cảnh hội thảo.

Từ bậc phổ thông đến đại học, sau đại học, người học cần được đi qua một lộ trình ngày càng rõ hơn về tư duy mô hình hóa, xác suất-thống kê, tối ưu, thuật toán, tính toán khoa học, phân tích dữ liệu… và khả năng làm việc liên ngành.

Toán học vì vậy không thể chỉ dừng lại ở vị trí một môn học nền tảng theo nghĩa truyền thống; toán phải trở thành ngôn ngữ thiết kế của công nghệ, công cụ giải bài toán của doanh nghiệp, và hạ tầng tri thức của đổi mới sáng tạo.

Chiến lược phát triển toán học cũng như nâng cao xếp hạng đại học của hệ thống Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phải được định hình theo hướng xây dựng một hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu toán học mang tính liên thông và tích hợp cao, từ bậc phổ thông, đại học đến sau đại học.

Trong hệ sinh thái này, chắc chắn vai trò của Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) đóng vai trò là mắt xích khởi đầu quan trọng trong việc phát hiện, bồi dưỡng và định hướng tài năng cho đất nước.

“Việc hình thành các nhóm nghiên cứu-giảng dạy liên cấp, các học phần tích hợp giữa phổ thông và đại học, các chương trình liên ngành, liên trường, cùng với các chương trình trải nghiệm nghiên cứu sớm cho học sinh sẽ là những giải pháp khả thi để thúc đẩy quá trình liên thông này”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

4.jpg
Chuyên gia phát biểu tại hội thảo.

Muốn vậy, theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, cần một sự dịch chuyển đồng bộ trên ba phương diện: từ dạy toán như một hệ thống tri thức khép kín sang dạy toán như một năng lực giải quyết vấn đề mở; từ đào tạo tách rời giữa phổ thông, đại học và sau đại học sang thiết kế lộ trình liên thông phát hiện-bồi dưỡng-phát triển nhân tài; từ tư duy cung cấp chương trình theo khả năng sẵn có sang tư duy đào tạo gắn với bài toán công nghệ chiến lược và nhu cầu phát triển quốc gia.

“Đây là chuyển dịch không dễ, nhưng nếu không làm, chúng ta sẽ rất khó đi nhanh và đi xa trong mục tiêu nâng cao chất lượng, khẳng định vị thế học thuật và từng bước tiến tới các chuẩn mực đại học hàng đầu châu Á và thế giới”, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết.

Hội thảo được kỳ vọng tạo ra các đề xuất cụ thể, mang tính hành động, góp phần đổi mới giáo dục toán học tại Việt Nam. Đồng thời, thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực Toán học chất lượng cao, phục vụ cho các ngành công nghệ chiến lược trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Một tòa nhà văn phòng hạng A trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Savills Việt Nam)

Tiêu chuẩn văn phòng Thành phố Hồ Chí Minh thay đổi trước làn sóng gia tăng năng lực toàn cầu và trí tuệ nhân tạo

Khi các tập đoàn đa quốc gia ngày càng mở rộng hoạt động công nghệ, nghiên cứu và vận hành toàn cầu tại Việt Nam, thị trường văn phòng Thành phố Hồ Chí Minh đang tiến tới trả lời cho câu hỏi: thế nào là một tòa nhà văn phòng đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp trong thập kỷ mới?

Các tuyến đường kết nối sân bay Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành.

Ưu tiên nguồn lực cho các dự án kết nối sân bay Long Thành

Ngày 15/9, làm việc với Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, Phó Bí thư Thành ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức đề nghị đơn vị và các sở ngành, địa phương liên quan tập trung giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm; ưu tiên nguồn lực cho các dự án có tác động lan tỏa lớn, đặc biệt là các tuyến giao thông kết nối sân bay Long Thành.

Loài ngao bản địa vùng Mỹ Hòa (Ninh Thuận cũ) từ chỗ bị đe dọa đang phục hồi và phát triển rất tốt nhờ mô hình "Bảo tồn ngao bản địa dưới tán rừng ngập mặn".

[Ảnh] Trồng đước, nuôi ngao: Lời giải cho cả bài toán bảo tồn và sinh kế ven biển Núi Chúa

Tại Vườn Quốc gia Núi Chúa (tỉnh Khánh Hòa), một "mô hình sinh thái kép" đầy sáng tạo đang từng ngày làm hồi sinh những bãi bồi ven biển: kết hợp trồng rừng ngập mặn và nuôi ngao bản địa. Sau 4 năm triển khai, mô hình đã cho thấy hiệu quả khi không chỉ góp phần phục hồi hệ sinh thái mà còn tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Cán bộ, chiến sĩ giúp dân thu hoạch lúa ngập nước. (Ảnh: THANH PHONG)

120 cán bộ, chiến sĩ giúp dân thu hoạch lúa

Do ảnh hưởng của mưa, triều cường và nước đầu nguồn đổ về, mực nước khu vực Đồng Tháp Mười dâng cao, gây vỡ đê bao, nước tràn vào đồng, đe dọa nhiều diện tích lúa hè thu sắp đến ngày thu hoạch. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh huy động 120 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, hạn chế thiệt hại do ngập nước.

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng là kênh dẫn vốn quan trọng (Ảnh TÙNG ANH)

Huy động nguồn lực, đầu tư phát triển hạ tầng

Việc xây dựng và hoàn thiện cơ chế phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình thông qua Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) được kỳ vọng mở ra kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng.

Niềm vui của các em học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở Nguyễn Tất Thành khi được nhà trường tổ chức ăn bán trú.

Chăm lo bữa ăn bán trú cho học sinh biên giới

Mùa khai giảng đã qua, học sinh trên cả nước đã bước vào một năm học mới. Tại các xã biên giới của thành phố Đồng Nai, thời gian qua, những suất cơm nóng hổi đã đến với hàng nghìn học sinh bán trú. Không chỉ bảo đảm dinh dưỡng, mô hình bán trú còn góp phần giúp học sinh yên tâm học tập, giảm gánh nặng cho cha mẹ.

Ủy ban nhân dân phường An Phú Đông vừa tổ chức Lễ khởi công một loạt công trình chỉnh trang đô thị, vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Tập trung chỉnh trang, tạo không gian đô thị xanh

Phường An Phú Đông, Thành phố Hồ Chí Minh vừa khởi công một loạt công trình hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang đô thị và vệ sinh môi trường trên địa bàn. Những công trình này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện cảnh quan, chống ngập, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Rừng và biển ở Vườn quốc gia Côn Đảo.

Bảo tồn, phát huy giá trị thiên nhiên ở Côn Đảo

Hệ sinh thái giàu giá trị đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Côn Đảo đang được bảo tồn, gìn giữ nguyên vẹn, nguyên trạng. Những giá trị này bước đầu được phát huy để phát triển kinh tế-xã hội và truyền thông điệp chung tay bảo vệ môi trường.

Đại úy Bùi Đức Sang và các em nhỏ ở xã Thạnh An thời điểm còn công tác tại xã.

Tình quân dân giữa muôn trùng sóng nước

Giữa muôn trùng sóng nước tại khu vực biên giới biển Thành phố Hồ Chí Minh, sắc áo xanh lính biên phòng từ lâu đã trở thành hình bóng thân thương gần gũi với người dân xã đảo Thạnh An.

Người tiêu dùng chọn mua bánh Trung thu tại một cửa hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh CTV)

Nhộn nhịp thị trường bánh Trung thu

Dù sức mua không cao như những năm trước do người tiêu dùng có xu hướng chi tiêu tiết kiệm, nhưng thị trường bánh Trung thu ở Thành phố Hồ Chí Minh năm nay vẫn sôi động và có những nét mới.

Thi công khu vực nhà ga Phạm Văn Bạch thuộc tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành-Tham Lương).

Gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng

Không chỉ dựa vào ngân sách để đầu tư hạ tầng giao thông công cộng, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước hoàn thiện cơ chế để huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).

Công nhân lắp đặt điện mặt trời tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng xanh

Vùng Đông Nam Bộ có nhiều dư địa để phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Nhu cầu sử dụng nguồn điện tại chỗ của người dân, doanh nghiệp ngày càng tăng. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn phát sinh vướng mắc về thủ tục, cấp điện áp đấu nối, công suất hệ thống và khả năng bán điện dư.

Ra mắt 5 đội hình hưởng ứng phong trào thi đua do Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội tỉnh phát động. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh chung tay xây dựng nông thôn mới bền vững

Với phương châm hướng mạnh về cơ sở, lấy nhu cầu thiết thực của người dân làm trung tâm, Tây Ninh phát động phong trào thi đua “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội tỉnh chung tay xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030”, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, nâng cao đời sống nhân dân.