Đầu ra khó khăn do dịch bệnh
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, hiện nay trên địa bàn tỉnh có trên 12.000 ha sầu riêng, trong đó có khoảng 5.300 ha cho thu hoạch, với sản lượng khoảng 103.000 tấn. Đến nay, sầu riêng địa phương và giống Ri6 đã hết vụ; còn lại chủ yếu là sầu riêng giống Dona với diện tích khoảng 4.300 ha, sản lượng khoảng 62.000 tấn.
Cùng với sầu riêng, trên địa bàn tỉnh còn có khoảng 9.000 ha bơ, trong đó có khoảng 5.400 ha cho thu hoạch với sản lượng khoảng 82.000 tấn. Tính đến ngày 30/8, bơ 034, bơ sáp đã hết vụ; bơ Booth, bơ Hass đang bước vào vụ thu hoạch với diện tích 2.200 ha, sản lượng khoảng 23.500 tấn.
Qua trao đổi với nhiều nông dân ở các huyện Cư M’gar, Krông Búk, Krông Pắc, Krông Năng và thị xã Buôn Hồ, vụ sầu riêng, bơ năm nay được mùa, nhưng do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên đầu ra gặp khó khăn, giá cả cũng giảm mạnh so với các năm trước đây.
Gia đình anh Y Suôm Niê ở buôn Jung, xã Ea Yông, huyện Krông Pắc có bảy sào đất trồng sầu riêng giống Dana đang trong thời kỳ kinh doanh. Năm nay anh dự kiến thu được khoảng 15 tấn sầu riêng nhưng từ đầu vụ thu hoạch đến nay rất ít thương lái đến hỏi mua, trong khi đó giá sầu riêng đang giảm từng ngày khiến anh đứng ngồi không yên. Anh Y Suôm lo lắng cho biết: Vườn sầu riêng năm nay được mùa hơn mọi năm. Đầu mùa giá thu mua tại vườn đạt 37.000-42.000 đồng/kg nhưng đến nay giá giảm xuống loại 1 còn 29.000 đồng/kg, loại 2 còn 22.000 đồng/kg và loại 3 còn 18.000 đồng/kg. Với giá này, người trồng sầu riêng không lỗ nhưng không có lợi nhuận nhiều như những năm trước đây.
Lo lắng của anh Y Suôm cũng là lo lắng chung của những người trồng sầu riêng, bơ ở Đắk Lắk. Bởi hiện nay sầu riêng Dona và bơ Booth, bơ Hass đang bước vào chính vụ thu hoạch, nhưng tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều tỉnh, thành phố, làm đứt gãy chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản của nông dân ở Đắk Lắk nói riêng, cả nước nói chung khiến đầu ra gặp khó khăn.
Nỗ lực hỗ trợ nông dân tiêu thụ sầu riêng, bơ
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk Vũ Đức Côn cho biết: Để hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ sầu riêng, bơ cũng như đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch Covid-19, ngay từ đầu vụ thu hoạch UBND tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản gửi các bộ, ngành Trung ương, UBND các tỉnh, thành phố trong cả nước đề nghị quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi trong việc giới thiệu, hỗ trợ, kết nối thị trường, vận chuyển lưu thông sầu riêng, bơ của tỉnh Đắk Lắk đi và đến các tỉnh, thành phố trong cả nước. Đồng thời hỗ trợ quảng bá, giới thiệu nông sản của tỉnh để có sự kết nối với các doanh nghiệp, siêu thị, trung tâm thương mại, sàn giao dịch thương mại điện tử…
Bên cạnh đó, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Kế hoạch về tiêu thụ sầu riêng, bơ trong tình hình dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Theo đó, UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo các cấp, các ngành và các địa phương trong tỉnh vừa tăng cường công tác phòng, chống dịch, vừa tạo điều kiện thuận lợi, đặc biệt là hỗ trợ các thương lái, doanh nghiệp ngoài tỉnh trong việc test nhanh kháng nguyên, tiêm vaccine khi đưa lao động, phương tiện đến thu mua, chế biến, tiêu thụ sầu riêng, bơ… Sở Giao thông vận tải Đắk Lắk cũng đã cấp hơn 4.000 thẻ nhận diện phương tiện chứa mã QR cho các phương tiện bảo đảm điều kiện phòng, chống dịch để tham gia vận chuyển hàng hóa, nông sản trên “luồng xanh” quốc gia và nội tỉnh…
Với sự nỗ lực của các cấp, các ngành và các địa phương trong tỉnh, đến thời điểm hiện nay đã tiêu thụ được hơn 40.000 tấn sầu riêng, đạt khoảng 40% tổng sản lượng và khoảng 58.500 tấn bơ, đạt khoảng hơn 70% tổng sản lượng… chủ yếu tiêu thụ nội địa.
Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên giá sầu riêng năm nay giảm khoảng 20%-30%, hiện tại đang dao động từ 25.000 đồng/kg đến 38.000 đồng/kg tùy từng loại, giảm từ 20.000 đến 25.000 đồng/kg so với mùa vụ năm 2020. Đối với bơ, hiện bơ 034 giá từ 10.000-20.000 đồng/kg tùy từng loại; còn bơ Booth, bơ Hass chuẩn bị vào vụ thu hoạch nhưng giá cũng có xu hướng giảm.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Tuấn Hà, điều đáng mừng là thông qua kết nối với các tỉnh, thành phố đã có nhiều doanh nghiệp tham gia thu mua sầu riêng, bơ của Đắk Lắk với số lượng lớn. Điển hình như Công ty cổ phần xuất nhập khẩu thương mại dịch vụ Ngọc Minh Châu, TP Hồ Chí Minh đang ký hợp đồng với Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp hữu cơ Krông Pắc tiêu thụ 7.000 tấn sầu siêng. Công ty TNHH kinh doanh thương mại và dịch vụ An Nguyên đã ký kết tiêu thụ 150 tấn sầu riêng và 20 tấn bơ. Các đầu mối tiêu thụ khác như: Công ty cổ phần xuất khẩu Cao Bằng; siêu thị Lan Chi Hà Nội; ACT ONE Hà Nội đang đàm phán thỏa thuận để ký kết tiêu thụ…
Hệ thống các siêu thị, trung tâm thương mại lớn như hệ thống Siêu thị Lotte, Vincom, Mega Market cũng đã kết nối tiêu thụ sầu riêng, bơ của nông dân Đắk Lắk thông qua nhà cung cấp là Công ty cổ phần xản xuất và dịch vụ nông nghiệp Hương Cao Nguyên tại Đắk Lắk. Hệ thống siêu thị Big C tiêu thụ khoảng hơn 2.000 tấn bơ các loại và 1.500 tấn sầu riêng. Hệ thống siêu thị CO.OPMART tiêu thụ sản phẩm sầu riêng, bơ của tỉnh Đắk Lắk thông qua nhà cung cấp tại các tỉnh, thành phố. Hệ thống siêu thị EAON đang đàm phán thỏa thuận với các đơn vị cung ứng trên địa bàn tỉnh để ký kết tiêu thụ…
Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND tỉnh Đắk Lắk, đa phần các thương lái thu mua sản lượng lớn sầu riêng, bơ đều đến từ các tỉnh miền Tây, nhưng do dịch Covid-19 nên việc đưa công nhân kỹ thuật thu hái, bóc tách lên tỉnh Đắk Lắk gặp rất nhiều khó khăn. Mặt khác, khâu xuất khẩu cũng bị ách tắc do các biện pháp phòng dịch được siết chặt tại các cửa khẩu, dẫn đến lượng nông sản bị ùn ứ, một số doanh nghiệp bóc tách sầu riêng phải cấp đông trữ hàng đến khi có điều kiện thông thương mới xuất hàng... Nhưng do năng lực dự trữ kho lạnh bảo quản hạn chế, có khoảng 7.500 tấn quả, sấy khoảng 500 tấn quả và cũng không thể di chuyển đi sang các tỉnh khác có công suất kho lạnh lớn ở các tỉnh phía Nam do cách ly và không còn sức chứa…
Để tiếp tục hỗ trợ nông dân tiêu thụ sầu riêng, bơ trong tình hình dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo các cấp, các ngành và các địa phương trong tỉnh tiếp tục kết nối với các tỉnh, thành phố; các kênh phân phối như hệ thống các siêu thị, trung tâm thương mại, các sàn thương mại điện tử… Đồng thời tỉnh cũng tạo điều kiện, hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp, thương lái trong việc cấp giấy đi đường, ưu tiên test nhanh và được tiêm vaccince khi đến thu mua, chế biến, vận chuyển, tiêu thụ sầu riêng, bơ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
