Nằm dọc bờ tây sông Hàn, đường Bạch Đằng được xem như “bộ mặt” của thành phố Đà Nẵng với các công trình kiến trúc mang tính biểu tượng và nhiều điểm du lịch nổi tiếng.
Vì thế, nó trở thành một trong những không gian lý tưởng để người dân và du khách đi dạo, thư giãn và chiêm ngưỡng thành phố.
Tuy nhiên, tình trạng xuống cấp và những hạn chế trong quản lý tại nhiều nơi trên vỉa hè đường Bạch Đằng đang làm giảm đáng kể giá trị thẩm mỹ và chức năng sử dụng, ảnh hưởng đến hình ảnh Đà Nẵng đáng sống, văn minh và hiện đại, đặc biệt là đoạn từ cầu Sông Hàn đến cầu Rồng (phường Hải Châu).
Ghi nhận thực tế của phóng viên, đoạn từ cầu Sông Hàn đến cầu Rồng, bề mặt vỉa hè nhiều đoạn xuất hiện những mảng gồ ghề, không bằng phẳng, gạch lát bong tróc và vỡ vụn. Một số nơi có tình trạng sụt lún, bó vỉa hè nghiêng lệch.
Tình trạng này càng phức tạp khi nhiều phương tiện xe máy vẫn vô tư di chuyển trên vỉa hè, gây xung đột và tiềm ẩn nguy hiểm cho người đi bộ.
Nhìn tuyến vỉa hè bên bờ sông Hàn, ông Nguyễn Minh Tấn (75 tuổi, phường Hải Châu) không khỏi chặc lưỡi khi nhớ về một thuở: "Khoảng 20 năm về trước, vỉa hè ở đây hẹp lắm. Đến khi có dự án lấn sông Hàn, vỉa hè mới đẹp và rộng như bây giờ. Thế mà hiện nay xuống cấp như thế".
Ông Tấn cho hay, theo thời gian, dấu hiệu xuống cấp càng thêm rõ ràng. “Nhiều đoạn vỉa hè bây giờ nứt nẻ, sụt lún, làm xấu hình ảnh bộ mặt đô thị. Tuy nhiên, tôi chưa thấy cải tạo, sửa chữa gì nhiều”, ông Tấn nói.
Theo một số người dân nơi đây, cùng một tuyến vỉa hè đường Bạch Đằng nhưng có nhiều loại gạch lát vỉa hè khác nhau, chủ yếu như: gạch con sâu và gạch Terrazzo, thiếu đồng bộ về mặt thẩm mỹ.
Đáng chú ý là sự khác biệt về độ bền của các vật liệu cùng tình trạng hư hỏng không đồng đều trên tuyến vỉa hè đường Bạch Đằng. Tình trạng này một mặt cho thấy mức độ tác động khác nhau từ lưu lượng giao thông và các yếu tố môi trường, một mặt phản ánh các tiêu chuẩn, vật liệu hoặc kỹ thuật thi công.
Trước tình trạng này, điều đáng nói và gây ra nhiều thắc mắc đối với người dân là việc cải tạo, sửa chữa vỉa hè một cách chắp vá, thiếu đồng bộ.
Ông Phú Vinh, một người dân địa phương chia sẻ: “Các vết nứt nẻ và sụt lún vỉa hè đã có từ nhiều năm qua, đặc biệt là đoạn phía đuôi cầu Rồng. Đáng nói là kiểu sửa chữa chắp vá bằng xi măng đang làm xấu vỉa hè. Trong khi đây là điểm nhấn của du lịch thành phố. Đây là việc quan trọng vì bộ mặt thành phố là ở nơi đây”.
Thực tế thời gian qua, thành phố Đà Nẵng (cũ) đã thực hiện nhiều dự án cải tạo, chỉnh trang vỉa hè tại một số tuyến đường trục chính, trục đường du lịch như: Hùng Vương, Lý Thái Tổ, Phạm Văn Đồng... Một số tuyến vỉa hè đường nội thị khác cũng được quan tâm đầu tư cải tạo như: Pasteur, Phan Châu Trinh, Hồ Nghinh...
Song, tuyến vỉa hè đường Bạch Đằng - vốn được xem là tuyến đường mẫu và bộ mặt của thành phố - lại đang bị "bỏ ngỏ", trong khi đã xuất hiện những dấu hiệu xuống cấp rõ rệt.
Bên cạnh tình trạng xuống cấp, công tác quản lý vỉa hè tại đây cũng đang bộc lộ nhiều bất cập. Mặc dù các biển báo cấm đã được lắp đặt, nhưng những quy định này dường như không được tôn trọng khi xe máy vẫn ngang nhiên đi trên vỉa hè.
Theo phản ánh của người dân, vấn đề này không chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng xuống cấp, mà còn vi phạm chức năng chính của vỉa hè là dành cho người đi bộ.
Ông Hà Hiếu (72 tuổi, phường Hải Châu) nói: “Bây giờ dưới lòng đường không có chỗ để xe máy. Vỉa hè bên kia đường thì hàng quán kinh doanh. Bãi giữ xe tạm thời chỉ có dịp lễ. Nhiều người như chúng tôi không biết làm thế nào cho đúng. Còn tình trạng đi xe máy trên vỉa hè là họ lợi dụng để đi ngược chiều. Tình trạng này gây hỗn loạn và nguy hiểm cho những người đi bộ như tôi”.
Mặt khác, tại một thành phố được mệnh danh là "đáng sống và nhân văn" như Đà Nẵng, tuyến vỉa hè đường Bạch Đằng lại đang thiếu các tiện ích cần thiết để phục vụ người khuyết tật một cách an toàn và thuận lợi.
Qua quan sát, những nơi có vạch kẻ đường cho người đi bộ thường không có đường dốc tiếp cận cho người khuyết tật sử dụng xe lăn. Khi qua đường, họ phải đi tiếp một đoạn để tìm lối lên vỉa hè vì phần bó vỉa cao, gây ra nhiều bất tiện và tiềm ẩn rủi ro.
Ông Đào Ngọc (67 tuổi, phường Hải Châu), người phải di chuyển bằng xe lăn, chia sẻ nỗi lo lắng: "Việc xe máy chạy ngang nhiên trên vỉa hè khiến tôi cảm thấy không an toàn. Mặt khác, khi lên xuống vỉa hè cũng gặp ít nhiều khó khăn vì cũng dốc và có ít lối lên cho những người như tôi".
Ông Đoàn Văn Tuấn (80 tuổi, phường An Hải) - một người sử dụng xe 3 bánh, cũng bày tỏ sự bức xúc: "Nhiều lần xe hơi chắn đường dốc lên vỉa hè. Chúng tôi phải chạy xa hơn để tìm lối lên khác nhưng cũng bị xe chắn ngang nên rất bức xúc". Ông Hà Hiếu nói thêm: “Lối đi cho người đi bộ thì đã đành, nhưng lối đi dành cho người khuyết tật như người khiếm thị thì chưa có”.
Theo Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 265:2002 “Đường và hè phố - Nguyên tắc cơ bản xây dựng công trình để bảo đảm người tàn tật tiếp cận sử dụng”, khi thiết kế đường và hè phố phải bảo đảm cho người tàn tật tiếp cận sử dụng. Song, nhiều người dân đánh giá vỉa hè đường Bạch Đằng chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn này và đi ngược lại với tinh thần của quy định đã được ban hành.
Trong quá trình phát triển đô thị, đường Bạch Đằng luôn giữ một vị thế trọng yếu. Ngay từ những năm 2000, thành phố đã có nhiều dự án đầu tư đáng kể cho tuyến đường.
Do vậy, trước tình trạng vỉa hè xuống cấp, nhiều người dân bày tỏ kỳ vọng chính quyền thành phố sẽ sớm có giải pháp cải tạo đồng bộ để bảo đảm mỹ quan đô thị, giữ vững hình ảnh một thành phố văn minh, đáng sống.
