Mường Chọng thức giấc

Ẩn mình giữa miền non xanh phía tây Nghệ An, xã Mường Chọng quyến rũ bởi cảnh sắc nguyên sơ, dấu ấn lịch sử gắn với nghĩa quân Lam Sơn và không gian đậm đà bản sắc văn hóa đồng bào Thái.

Du khách trải nghiệm văn hóa Thái tại bản Chọng.
Du khách trải nghiệm văn hóa Thái tại bản Chọng.

Từ đền Choọng linh thiêng, thác Bản Bìa, hang Bản Vực đến những nếp nhà sàn ngân vang tiếng khắc luống, điệu lăm, điệu nhuôn, tất cả đã bồi đắp nên trầm tích riêng có của vùng đất trọng người, mến khách.

Trầm tích dưới chân Pu Đên

Những ngày đầu tháng 9, sau nhiều lần lỡ hẹn vì thời tiết, chúng tôi mới có dịp theo đoàn công tác của Hội Nhà báo tỉnh Nghệ An về vùng đất Mường Choọng xưa (nay là xã Mường Chọng). Đã nhiều lần nghe nhắc đến Mường Choọng, nhưng chỉ khi trực tiếp gặp gỡ người dân và lắng nghe những câu chuyện được trao truyền qua nhiều thế hệ, chúng tôi mới cảm nhận rõ vùng đất nhuốm màu lịch sử, dã sử và những câu chuyện lung linh truyền thuyết.

Mường Chọng được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã Bắc Sơn, Nam Sơn và Châu Lý của huyện Quỳ Hợp cũ. Trong tiếng Thái, Mường Choọng tức là “vùng đất mến khách”. Tương truyền, trong những ngày dừng chân tại đây, cảm kích trước tấm lòng của dân bản và những đóng góp dành cho nghĩa quân, các tướng sĩ Lam Sơn đã gọi vùng đất này như vậy.

Từ nghĩa tình dành cho nghĩa quân Lam Sơn năm xưa đến sự nồng hậu với người phương xa hôm nay, đó không chỉ là tên gọi của một vùng đất, mà đã trở thành nét đẹp văn hóa được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đến đây, không thể không nhắc đến đền Choọng linh thiêng tọa lạc trên núi Pu Đên thuộc trung tâm Mường Choọng xưa - mảnh đất địa linh, nơi sơn quần, thủy tụ, sông núi hữu tình với những trầm tích văn hóa và đời sống tinh thần vô cùng phong phú.

Đền thờ Nang Phốm Hóm (Nàng tóc thơm) - người con gái đồng bào Thái đảm trách sứ mệnh chỉ huy việc gom góp lương thảo nuôi quân trong giai đoạn 1424-1425, làm nên những chiến thắng lẫy lừng Bồ Đằng, Trà Lân của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Đứng trên đỉnh Pu Đên có thể ngắm cả xã Mường Chọng chập chùng đại ngàn xanh, ôm lấy những bản làng đổi mới, cờ đỏ điểm “hoa cách mạng” tươi thắm trước cổng, trên mái những nhà sàn.

Không biết đã bao người về với Pu Đên, để trong tĩnh mịch trời chiều đắm dòng huyền thoại và nghe không biết chán, bởi như lắng trong đó tình đất, tình người vẹn trọn thủy chung, bởi một mạch ngầm văn hóa không cạn vơi giữa dòng đời dâu bể.

Để “hồn mường” thành nguồn lực

Xã Mường Chọng sở hữu cảnh quan sinh thái phong phú, nơi núi rừng, sông suối hòa quyện với không gian bản làng truyền thống. Không chỉ lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái, địa phương còn có hệ thống điểm đến giàu tiềm năng như đền Choọng, thác Bản Bìa, hang Bản Vực, các mó nước, ruộng bậc thang và những nếp nhà sàn còn giữ được vẻ nguyên sơ.

Giữa những trăn trở ấy, phát triển du lịch cộng đồng đang được kỳ vọng mở ra một hướng đi mới. Gia đình bà Ngân Thị An, chủ homestay Phong An là một trong ba hộ đầu tiên ở bản mạnh dạn làm du lịch. Bà An cho biết, năm 2022, khi được tỉnh Nghệ An hỗ trợ 100 triệu đồng, gia đình đã mạnh dạn vay thêm 300 triệu để đầu tư trang thiết bị.

“Thời gian đầu, chúng tôi vừa làm vừa học. Có đoàn khách đến đông, cả gia đình lúng túng từ khâu sắp xếp chỗ nghỉ đến phục vụ ăn uống. Nguồn khách chưa đều, chủ yếu vào dịp lễ hội hoặc khi có đoàn đặt trước, cho nên việc tính toán đầu tư cũng không dễ. Nhờ được cán bộ huyện Quỳ Hợp trước đây tập huấn, hướng dẫn và tự tìm hiểu thêm qua mạng xã hội, gia đình mới dần quen việc”, bà An chia sẻ.

Sau những bỡ ngỡ ban đầu, homestay Phong An hiện có thể đón cùng lúc từ 25-30 khách lưu trú. Mỗi khi có đoàn về ăn uống, nghỉ ngơi, gia đình thuê thêm từ 2-3 lao động địa phương hỗ trợ chế biến món ăn và phục vụ. Hoạt động du lịch bước đầu mang lại nguồn thu, giúp gia đình có thêm điều kiện trang trải cuộc sống và tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất.

Cùng với gia đình bà An, anh Lô Văn Hoàng, chủ homestay Hoàng Oanh cũng là người tiên phong làm du lịch. Nhận thấy nhu cầu của du khách ngày càng tăng, gia đình anh đang đầu tư mở rộng phòng nghỉ, cải tạo khuôn viên và xây dựng sân khấu phục vụ giao lưu văn nghệ, hướng tới nâng khả năng đón khách lưu trú cùng lúc từ 25-40 người.

“Mỗi năm gia đình đón hơn 30 đoàn khách về lưu trú tại đây. Khách đến, cả nhà cùng làm, thu nhập cũng ổn định hơn đi làm thuê xa”, anh Hoàng chia sẻ.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hồ Thị Lan Anh cho biết, những hộ tiên phong như gia đình bà An và anh Hoàng cho thấy khát vọng đánh thức tiềm năng quê hương. Mỗi năm, xã đón hơn 1.200 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm. Con số chưa lớn, song cho thấy vùng đất này đã bắt đầu được biết đến.

Tuy nhiên, hoạt động du lịch trên địa bàn hiện mang tính nhỏ lẻ, tự phát; hạ tầng giao thông, lưu trú và dịch vụ phụ trợ thiếu đồng bộ. Sản phẩm du lịch chưa đa dạng, nghề thủ công, quà lưu niệm và sản phẩm OCOP còn ít; các lễ hội, giá trị văn hóa truyền thống chưa được khai thác tương xứng.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực thiếu kỹ năng, hoạt động quảng bá và ứng dụng công nghệ số còn hạn chế, chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp đầu tư.

Trước thực tế đó, xã Mường Chọng đang xây dựng Đề án “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng giai đoạn 2026-2030”.

Giai đoạn 2026-2027, xã sẽ thành lập từ 1-2 câu lạc bộ văn hóa dân gian; tổ chức các lớp truyền dạy văn hóa đồng bào người Thái cho thế hệ trẻ và đưa nội dung bảo tồn nhà sàn vào hương ước của bản du lịch cộng đồng. Địa phương cũng sẽ kết nối đền Chọong, hang Bản Vực và thác Bản Bìa thành chuỗi du lịch tâm linh-sinh thái; nâng cao chất lượng các homestay hiện có, phát triển thêm từ 3-4 hộ và phấn đấu đón gần 2.000 lượt khách mỗi năm.

Đến năm 2030, Mường Chọng trở thành điểm đến thân thiện, an toàn, đậm đà bản sắc, đồng chí Hồ Thị Lan Anh thông tin.

Đồng chí Trần Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Mường Chọng cho biết, thời gian tới địa phương sẽ huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng, bảo tồn không gian nhà sàn, phục dựng nghề thủ công và xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với đền Choọng, hang Bản Vực, thác Bản Bìa.

Đồng thời, xã chú trọng đào tạo kỹ năng làm du lịch cho người dân, hỗ trợ các homestay ứng dụng nền tảng số, mã QR và bản đồ số để quảng bá, kết nối tour tuyến.

Quá trình phát triển phải bảo đảm hài hòa giữa khai thác tiềm năng với giữ gìn bản sắc, cảnh quan, môi trường và an ninh trật tự; từng bước định vị Mường Chọng là điểm đến thân thiện, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng chức năng xã Quỳnh Văn hỗ trợ người dân di dời tài sản ra khỏi nhà bị ngập lụt. (Ảnh Đ.LAI)

Ứng phó với đợt mưa lớn, ngập sâu

Trong những ngày vừa qua, do ảnh hưởng bởi áp thấp nhiệt đới, mưa lớn kéo dài, các nhà máy thủy điện xả lũ đã khiến nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh Nghệ An bị ngập sâu. Trước tình hình đó, các địa phương đã chủ động triển khai phương án ứng phó nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Nhà mồ và “cổ lầu” đang xuất hiện ngày càng nhiều hơn trong các khu nghĩa địa ven biển thành phố Huế.

Tập trung quy hoạch cho các công trình phát triển đô thị

Hơn 1.800 ngôi mộ ở khu vực ven biển Thuận An, thành phố Huế đang được di dời để nhường đất thực hiện dự án hạ tầng kỹ thuật và công viên văn hóa đa năng. Những cuộc cất bốc cho thấy những khu nghĩa địa từng được xem là nơi an nghỉ cuối cùng vẫn có thể phải nhường đất cho các công trình phát triển đô thị.

Toàn bộ hồ chứa công suất lớn và vừa trên địa bàn tỉnh Quảng Trị được bảo đảm an toàn trước mùa mưa lũ năm nay.

Bảo vệ an toàn công trình thủy lợi

Trước mùa mưa lũ năm nay, cùng với rà soát, xử lý các điểm xung yếu, tỉnh Quảng Trị tăng cường phân cấp, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong quản lý, bảo vệ đê, kè và hồ, đập.

Mô hình chăn nuôi bò tập trung giúp người dân xã Ba Lòng phát triển kinh tế bền vững.

Nâng cao hiệu quả giảm nghèo ở Ba Lòng

Trở lại chiến khu Ba Lòng hôm nay, diện mạo vùng đất cách mạng đã có những khởi sắc rõ nét. Từ một địa phương đối mặt với nhiều khó khăn, nhờ sự lãnh đạo tập trung, linh hoạt và sâu sát của Đảng ủy xã, công tác giảm nghèo nơi đây gặt hái nhiều kết quả tích cực.

Các đơn vị tập trung nhân lực, máy móc nỗ lực hoàn thành dự án đường Xô viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía đông.

Hà Tĩnh tăng tốc các dự án trọng điểm

Tỉnh Hà Tĩnh xác định, đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án trọng điểm không chỉ góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tạo việc làm, mà còn mở rộng không gian phát triển, tạo thêm sức lan tỏa, động lực mới thúc đẩy kinh tế-xã hội địa phương phát triển.

Giáo hội tổ chức Lễ hạ thủy 7 đóa sen trên sông Hương nhân mùa Đại lễ Phật đản 2026. (Ảnh: NHẬT AN)

Phật giáo Huế trong dòng chảy văn hóa, xã hội thành phố

Từ nền tảng truyền thống, Phật giáo Huế đang khẳng định vai trò trong đời sống văn hóa tinh thần và xã hội; đồng thời mở rộng hoạt động giáo dục, hoằng pháp, từ thiện, đối ngoại. Những kết quả của nhiệm kỳ qua tạo nền tảng để Giáo hội tiếp tục cầu đổi mới về tổ chức, quản trị và phương thức phụng sự, đồng hành cùng cộng đồng.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương phát biểu tại buổi làm việc, khảo sát. (Ảnh: HG)

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc khảo sát mô hình chính quyền 2 cấp tại xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị

Sáng 21/9, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương và đoàn công tác làm việc, khảo sát mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tại xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị

Lực lượng chức năng thực hiện lấy mẫu tại nghĩa trang Ba Dốc, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: QS)

Quảng Trị hoàn thành việc lấy mẫu phục vụ giám định danh tính hài cốt liệt sĩ

Chiều 20/9, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị thông tin, sau 190 ngày triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Quảng Trị đã hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm tại 130 nghĩa trang và các khu vực liên quan phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. 

ELSA 2026 do Hội Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á (ELSA) phối hợp Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam và Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

ELSA 2026 tại Huế: Mở rộng không gian đổi mới phẫu thuật xâm lấn tối thiểu

Hội nghị khoa học Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á thường niên năm 2026 (ELSA 2026) diễn ra tại Huế, quy tụ hơn 800 đại biểu, chuyên gia, phẫu thuật viên trong nước, quốc tế. Hội nghị cập nhật kỹ thuật, mở ra những hướng tiếp cận mới về robot, trí tuệ nhân tạo và phẫu thuật thông minh, hướng tới nâng cao chất lượng điều trị.

Đông đảo nhân dân có mặt để đón Liệt sĩ Hoàng Ngọc Thiết trở về.

Đón anh về trong sớm mùa Thu

Năm 1963, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người con xứ Nghệ - Hoàng Ngọc Thiết (sinh năm 1942) lên đường nhập ngũ. Khi đó, anh mới cưới vợ vỏn vẹn được 7 ngày.

Các em nhỏ háo hức đón lấy chiếc đèn ông sao năm cánh truyền thống.

[Ảnh] Lung linh những chiếc đèn ông sao năm cánh nơi biên thùy

Do điều kiện kinh tế-xã hội còn nhiều khó khăn nên việc chăm lo, hỗ trợ trẻ em ở vùng biên giới còn hạn chế. Chính vì vậy, những chiếc đèn ông sao truyền thống, những gói quà nhỏ xinh được gói ghém, chăm chút, mang từ miền xuôi lên để trao tặng cho các em nhỏ nơi đây dịp Tết Trung thu càng trở nên ấm áp và ý nghĩa.

Hiện nay, chính sách hỗ trợ đối với lợn bị nhiễm dịch tả lợn châu Phi theo Nghị định số 116/NĐ-CP là 40 nghìn đồng/kg. (Ảnh: CTV)

Dịch tả lợn châu Phi tái phát ở Nghệ An

Dịch tả lợn châu Phi đang tái phát tại nhiều địa phương ở Nghệ An, gây thiệt hại cho người chăn nuôi. Đặc biệt, trong bối cảnh thời tiết chuyển mùa, mưa lũ, nguy cơ dịch lây lan càng cao.

Hội thảo Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học là diễn đàn học thuật và thực tiễn quy mô lớn do Đại học Huế chủ trì tổ chức.

Giáo dục đại học - từ đào tạo, nghiên cứu đến trung tâm kiến tạo giá trị

Trước yêu cầu phát triển của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trường đại học phải chuyển từ mô hình đào tạo, nghiên cứu sang kết nối nguồn lực, thương mại hóa tri thức và tạo giá trị. Từ Huế, một tiếp cận mới được đặt ra: đại học vừa cung cấp nhân lực, vừa dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.

Đại hội xác định chủ đề nhiệm kỳ 2026-2031 là “Kỷ cương-Đổi mới-Hiệu lực-Hiệu quả”, phát huy các giá trị di sản văn hóa Phật giáo và đẩy mạnh các hoạt động phụng sự xã hội, góp phần xây dựng đời sống văn hóa và phát triển quê hương. (Ảnh: Ban Trị sự Giáo hội phật giáo Việt Nam thành phố Huế)

Hòa thượng Thích Huệ Phước được suy cử tân Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo thành phố Huế

Ngày 18/9, tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Huế, Đại hội đại biểu Phật giáo thành phố Huế lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra phiên trọng thể với sự tham dự của hơn 800 đại biểu. Đại hội đã suy cử Hòa thượng Thích Huệ Phước làm tân Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Huế.

Đội 584 phát hiện, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu phố Trí Bưu, phường Quảng Trị. (Ảnh: Xuân Diện)

Tìm thấy thẻ căn cước, bút khắc tên chôn cùng hài cốt liệt sĩ ở Quảng Trị

Chiều 18/9, đại diện Ủy ban nhân dân xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị cho biết, địa phương vừa có văn bản đề nghị các cơ quan, đơn vị và trưởng các thôn trên địa bàn phối hợp xác minh thông tin liên quan các di vật được tìm thấy trong quá trình quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Trí Bưu, phường Quảng Trị.