Chung tay ứng phó thách thức di cư

Mexico và Mỹ đang hướng tới việc thành lập một trung tâm xử lý các vấn đề liên quan người di cư nhằm bảo đảm những người di cư đủ tiêu chuẩn có thể đến Mỹ một cách an toàn và trong trật tự. Việc các nước nêu cao tinh thần hợp tác là bước đi đúng hướng, giúp giải quyết một cách đồng bộ và hiệu quả bài toán di cư - thách thức chung của toàn châu Mỹ.
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. (Ảnh: Reuters)
Những người xin tị nạn, chủ yếu đến từ Venezuela, nghỉ ngơi trong lều do chính quyền Mexico dựng gần biên giới ở Nuevo Laredo, Mexico, ngày 27/6/2023. (Ảnh: Reuters)

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Mexico Alicia Barcena, ngoài việc xử lý các vấn đề xét duyệt thị thực, trung tâm về người di cư sẽ cung cấp những thông tin việc làm tại Mỹ, thiết lập các tuyến đường di cư an toàn bằng đường bộ đến Mỹ cho những người đủ điều kiện cấp thị thực.

Trên thực tế, lượng người di cư vượt biên trái phép vào Mỹ đã giảm trong tháng 5 vừa qua sau khi chính quyền của Tổng thống Biden thực hiện những quy định mới về tị nạn, tuy nhiên hiện vẫn còn hàng chục nghìn người ở lại Mexico để tìm cơ hội sang Xứ cờ hoa.

Quan chức Mexico nêu rõ, Mexico đang tìm cách thiết lập một “không gian quốc tế” cung cấp các dịch vụ cho những người di cư từ Cuba, Haiti, Nicaragua và Venezuela hiện bị kẹt tại Mexico, sau khi các biện pháp hạn chế áp dụng trong thời kỳ dịch Covid-19 tại biên giới phía nam nước Mỹ hết hiệu lực hồi tháng 5 vừa qua.

Các quan chức Mexico và Mỹ hiện vẫn bàn thảo về chính sách tị nạn mới của Washington dành cho những đối tượng nêu trên. Đây là một phần nỗ lực của Tổng thống Mỹ Joe Biden nhằm tạo thêm cơ hội nhập cư cho những công dân đến từ khu vực Trung Mỹ và Caribe.

Hồi tháng 4/2023, Mỹ, Colombia và Panama cũng công bố thỏa thuận chung về vấn đề người di cư, trong đó nhấn mạnh quyết tâm giảm đói nghèo, tạo việc làm cho các cộng đồng ở Colombia và Panama.

Trên thực tế, lượng người di cư vượt biên trái phép vào Mỹ đã giảm trong tháng 5 vừa qua sau khi chính quyền của Tổng thống Biden thực hiện những quy định mới về tị nạn, tuy nhiên hiện vẫn còn hàng chục nghìn người ở lại Mexico để tìm cơ hội sang Xứ cờ hoa.

Nhằm góp phần giảm dòng người di cư trái phép đến Mỹ qua các tuyến đường nguy hiểm, Chính phủ Mỹ mới đây đã mở bốn văn phòng tại Guatemala, chuyên tiếp nhận và xử lý những đơn xin nhập cư vào Mỹ thông qua kênh chính thức. Những người nằm trong diện được xem xét phải đạt một số tiêu chí cơ bản như đủ 18 tuổi, có địa chỉ email, số điện thoại, lý lịch và kế hoạch di cư chi tiết...

Là một trong những quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn nhất đối với khu vực Trung Mỹ, Mexico trong nhiều năm qua cũng nỗ lực đầu tư giúp các nước trong khu vực phát triển kinh tế, với mục đích làm giảm lượng người di cư châu Mỹ quá cảnh tại Mexico để sang Mỹ. Mexico xây dựng cơ chế cấp thị thực ngắn hạn cho công dân các nước Trung Mỹ đến nước này để họ có thể tham gia lao động tại các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng.

Nhằm góp phần giảm dòng người di cư trái phép đến Mỹ qua các tuyến đường nguy hiểm, Chính phủ Mỹ mới đây đã mở bốn văn phòng tại Guatemala, chuyên tiếp nhận và xử lý những đơn xin nhập cư vào Mỹ thông qua kênh chính thức. Những người nằm trong diện được xem xét phải đạt một số tiêu chí cơ bản như đủ 18 tuổi, có địa chỉ email, số điện thoại, lý lịch và kế hoạch di cư chi tiết...

Không khó để lý giải về quyết tâm của giới chức Mỹ và Mexico nhằm kiểm soát hiệu quả hơn làn sóng di cư trái phép, bởi vấn đề di cư đang đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, ổn định và tạo sức ép lớn lên hệ thống an sinh xã hội của những “miền đất hứa” này. Thành phố New York của Xứ cờ hoa đã phải cung cấp dịch vụ cho hơn 90.000 người di cư từ mùa xuân năm 2022.

Mới đây, thành phố này quyết định giới hạn thời gian tạm trú 60 ngày cho những người xin tị nạn và gửi thông điệp cân nhắc định cư ở các nơi khác đến người di cư thông qua việc phân phát tờ rơi ở khu vực biên giới Mỹ-Mexico.

Còn tại Mexico, nhà chức trách liên tục phát hiện các vụ hàng trăm người di cư trái phép chen chúc trên các xe tải. Tình trạng tội phạm liên quan đường dây buôn người ngày càng gia tăng ở Mexico, gây mất an ninh trầm trọng.

Rừng rậm Darien Gap, một trong những tuyến hành lang chính cho người di cư trái phép đi từ Nam Mỹ đến nước Mỹ, đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể số người di cư qua đây so với cùng kỳ năm 2022.

Để giải quyết tận gốc rễ vấn đề nhức nhối này còn cần nhiều thời gian, công sức, song việc các nước trong khu vực phối hợp chặt chẽ nhằm tạo ra những con đường di cư hợp pháp, có trật tự và linh hoạt, qua đó giảm dần nạn di cư trái phép, là động thái đáng hoan nghênh. Vấn đề di cư là thách thức ở cấp độ khu vực và chỉ có thể được giải quyết bằng sự chung tay, góp sức của mọi quốc gia trong khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.