Chú trọng phát triển du lịch cộng đồng ở miền tây Nghệ An

Những mái nhà sàn truyền thống, những con thác kỳ vĩ, nhiều phong tục, nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số Thái, H’Mông, Khơ Mú... vẫn được lưu giữ, trở thành những “thỏi nam châm” hút khách du lịch đến với miền tây Nghệ An. Khi những bông hoa gạo bắt đầu rụng xuống, cũng là lúc bắt đầu một mùa du lịch mới ở nơi đây.
Thác Kèm ở huyện Con Cuông thu hút rất đông khách du lịch. (Ảnh: CTV)
Thác Kèm ở huyện Con Cuông thu hút rất đông khách du lịch. (Ảnh: CTV)

Bản Khe Rạn, huyện Con Cuông là địa phương đi đầu trong phát triển du lịch cộng đồng ở tỉnh Nghệ An. Từ tổ homestay đầu tiên do gia đình ông Lô Huỳnh Lan và gia đình ông Lô Văn Tinh kết hợp thành lập vào năm 2015, trên địa bàn bản Khe Rạn hiện đã có năm mô hình homestay khác. Để đáp ứng nhu cầu phát triển, năm 2017, Hợp tác xã dịch vụ du lịch cộng đồng Khe Rạn đã được thành lập. Với 20 thành viên, hợp tác xã chia thành: tổ tiếp khách, tổ quản trị, tổ ẩm thực, tổ văn nghệ.

Ông Lô Huỳnh Lan, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ du lịch cộng đồng Khe Rạn, cho hay: Để bảo đảm phục vụ khách du lịch, các homestay đều đầu tư hệ thống vệ sinh khép kín, mua sắm giường chiếu, chăn màn đầy đủ. Đợt nghỉ lễ 30/4-1/5 năm ngoái, bản đã đón và phục vụ hơn 3.000 lượt du khách. Đến thời điểm này, các tổ đều đã hoàn tất công tác chuẩn bị, hợp đồng chặt chẽ, sẵn sàng để phục vụ du khách ghé thăm dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 và mùa hè năm nay.

Một trong những lý do khiến Con Cuông được nhiều du khách lựa chọn là sức hút từ những khu rừng nguyên sinh hoang sơ với hệ động, thực vật phong phú, đa dạng; những ngọn thác kỳ vĩ tung bọt trắng xóa; những khe nước trong vắt, mát lạnh.... Ghé thăm homestay của gia đình chị Đặng Thị Nguyệt ở bản Xiềng (xã Môn Sơn), chị cho hay, gia đình vừa tiến hành dọn dẹp, giặt lại chăn màn và phun thuốc diệt muỗi các phòng và khuôn viên homestay. Vào mùa du lịch, hằng ngày, chị đều nhận được điện thoại đặt chỗ. Ngoài ngôi nhà sàn ba gian sạch sẽ, thoáng mát, gia đình chị Nguyệt đã xây thêm các phòng nghỉ khép kín, gần với Khu du lịch sinh thái Phà Lài. Tất cả các phòng đều được trang bị đầy đủ tiện nghi cơ bản để phục vụ du khách.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Con Cuông Phạm Trọng Bình phấn khởi cho biết: Với việc các homestay bảo đảm được các điều kiện về ngủ nghỉ, ăn uống, sinh hoạt vệ sinh của du khách, đặc biệt là tính cách thân thiện, hiếu khách của người dân đã thu hút du khách đến với Con Cuông ngày một đông hơn. Cụ thể, năm 2021 hơn 33.000 lượt khách; năm 2022 gần 76.000 lượt; năm 2023 hơn 102.000 lượt; năm 2024 hơn 125.000 lượt. Riêng các điểm du lịch cộng đồng trong năm 2024 đón hơn 30.000 lượt khách. Hoạt động từ du lịch tạo công ăn việc làm cho khoảng 120 lao động thường xuyên và hơn 250 lao động mùa vụ; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, tăng nguồn thu cho người dân trên địa bàn huyện và ngân sách nhà nước.

“Chúng tôi đang tập trung đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch. Tinh thần là làm du lịch một cách thực chất, hiệu quả và bền vững”, ông Bình chia sẻ. Năm nay, ngoài hai điểm du lịch cộng đồng tại bản Khe Rạn (xã Bồng Khê) và bản Nưa (xã Yên Khê), huyện Con Cuông có thêm hai bản du lịch cộng đồng, đó là Nam Sơn (xã Môn Sơn) và Bãi Gạo (xã Châu Khê). Mỗi bản có ba homestay.

Từ thị trấn Tân Lạc - thị trấn huyện lỵ của huyện Quỳ Châu, ngược hướng tây theo Quốc lộ 48, qua cánh đồng Tả Chum với những guồng quay gọn nước bên dòng sông Hiếu là làng Thái cổ Hoa Tiến. Đây là bản Thái cổ thuần nhất, có truyền thống hiếu khách, giữ nhiều nét văn hóa độc đáo, như: kiến trúc nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, văn hóa rượu cần, các làn điệu dân ca, dân vũ…

Giám đốc Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Hoa Tiến, chị Lang Thị Tâm, chủ homestay Từ Tâm (bản Hoa Tiến 2), chia sẻ: Hằng năm, khi những bông hoa gạo bắt đầu rụng xuống, cũng là thời điểm báo hiệu bắt đầu một mùa du lịch mới. Khách du lịch rất thích thú khi được dẫn đi tham quan phong cảnh, trải nghiệm nghề dệt, làm hương trầm và thưởng thức ẩm thực dân dã địa phương như: vịt bầu, thịt giàng, hò mọc, măng muối, canh ột, cá nướng… Dịp nghỉ lễ 30/4- 1/5 năm ngoái, mỗi ngày bản đón hàng chục đoàn khách đến tham quan và trải nghiệm, các homestay phục vụ hết công suất.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, mô hình du lịch cộng đồng đang được phát triển tại 25 xóm, bản với 69 homestay. Các mô hình đi vào hoạt động đã tạo công ăn việc làm, thu nhập cho người dân, góp phần lưu giữ, phát huy, quảng bá các giá trị văn hóa. Du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng đang từng bước làm nên thương hiệu cho miền tây Nghệ An. Năm 2024, địa phương đón gần 900.000 lượt khách, chiếm khoảng 11% số lượng khách du lịch toàn tỉnh. Đây là tín hiệu tích cực, là động lực để các huyện miền tây tiếp tục phấn đấu xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất và các dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

Năm 2020, Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh, giai đoạn năm 2021-2025. Có sáu chính sách hỗ trợ cho ba nhóm đối tượng, gồm: Hỗ trợ mô hình hộ gia đình mua sắm trang thiết bị ban đầu và trang thiết bị nhà vệ sinh; hỗ trợ các thôn, xóm, bản mua sắm bộ nhạc cụ, trang phục truyền thống phục vụ hoạt động văn nghệ và lắp đặt hệ thống biển báo, biển chỉ dẫn, biển quảng cáo, thuyết minh; hỗ trợ kinh phí để các huyện tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho người dân và kinh phí tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch cộng đồng đã góp phần thúc đẩy ngành du lịch ở các huyện miền tây. Nguồn hỗ trợ tuy còn hạn chế, nhưng chính sách đã góp phần nâng cao tư duy, nhận thức phát triển du lịch nói chung và du lịch cộng đồng nói riêng đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo cũng như người dân ở các địa phương.

Có thể bạn quan tâm

Nhà vườn Xuân Đài ở làng Thủy Biều.

Giữ khoảng rỗng cho đô thị Huế

Khái niệm rỗng và mở xoay quanh những làng cổ của thành phố Huế đã nhiều lần được các chuyên gia, nhà nghiên cứu tiến hành thảo luận, đánh giá. Với một thành phố đặc biệt như Huế, giá trị văn hóa, lịch sử đang cùng tồn tại, vừa tách biệt vừa gắn kết với quá trình đô thị hóa.

Không gian linh thiêng của đêm hội âm công bên ánh lửa bập bùng.

Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar của người Pa Kô

Bao đời nay, người Pa Kô tại xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị vẫn gìn giữ những phong tục truyền thống tốt đẹp, giàu triết lý nhân sinh. Trong số đó, Lễ tạ ân Nữ thần Ku-môr Bar là nghi lễ cầu mong sự thịnh vượng, đồng thời là biểu tượng của lòng biết ơn, lối sống thiện lành và tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Bạch Mã hướng tới mô hình khu bảo tồn đa chức năng kiểu mẫu theo chuẩn mực quốc tế.

Bạch Mã - hành trình thức giấc

Từ danh hiệu Vườn Di sản ASEAN đến mô hình quản trị rừng dựa trên công nghệ, từ phục hồi đa dạng sinh học đến kinh tế sinh thái bền vững, Bạch Mã đang từng bước khẳng định vị thế một khu bảo tồn kiểu mẫu của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Nghề làm nước mắm tại Phan Thiết.

Phát triển thương hiệu nước mắm Phan Thiết

Nước mắm Phan Thiết có lịch sử truyền thống hơn 300 năm, nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu sắc đặc trưng và được xem là đặc sản trứ danh của vùng đất ven biển tỉnh Lâm Đồng. Thời gian qua, thương hiệu nước mắm Phan Thiết được xây dựng, phát triển thành sản phẩm OCOP nhằm quảng bá tại thị trường trong và ngoài nước.

Võ Ca Dao hướng dẫn cho du khách nước ngoài trải nghiệm in tranh mộc bản.

Kể Huế bằng những điều thương nhớ

Từ trải nghiệm cá nhân và ký ức về cố đô, Võ Ca Dao cố gắng chắt lọc thành 100 điều nên thử khi đến Huế. Đó không chỉ là gợi ý cho những ai mới tới đây du lịch lần đầu mà còn là một cách kể Huế bằng đời sống thường ngày.

Các sản phẩm OCOP thủ công mỹ nghệ ở thành phố Đà Nẵng được chú ý tại các hội chợ.

Tạo thêm hành lang pháp lý để sản phẩm OCOP vươn xa

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, sản phẩm nông nghiệp nông thôn của các chủ thể OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng tăng lên đáng kể về số lượng, mẫu mã. Bên cạnh tập trung vào những sản phẩm đã và đang có niên hạn, thành phố Đà Nẵng còn có riêng một nghị quyết để phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Sau khóa đào tạo photovoice, trang bị máy ảnh cho người dân, đã có nhiều tác phẩm ảnh được trưng bày tới cộng đồng trong vùng di sản.

Cộng đồng tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản

Thành nhà Hồ tọa lạc ở xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới năm 2011. Cùng với thực hiện nghiêm các cam kết theo khuyến nghị của UNESCO, tỉnh Thanh Hóa ưu tiên sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích Thành nhà Hồ và vùng phụ cận gắn với phát triển du lịch.

Ra mắt bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng của dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Trị.

Khôi phục trang phục truyền thống dân tộc Chứt

Trong khi các dân tộc ở nước ta đều có trang phục truyền thống phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục của từng cộng đồng thì đồng bào dân tộc Chứt ở phía tây tỉnh Quảng Bình (trước đây), nay là Quảng Trị lại thiếu trang phục truyền thống.

Du khách tìm hiểu các công đoạn chế tác nón ngựa tại cơ sở của Nghệ nhân Ưu tú Đỗ Văn Lan.

Chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa

Xã Xuân An, tỉnh Gia Lai đang có những bước đi mạnh mẽ, bài bản nhằm phát triển kinh tế-xã hội theo hướng bền vững. Trong đó, sản phẩm du lịch làng nghề nón ngựa Phú Gia trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đường cho chiến lược phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Hương, người truyền lửa cho Câu lạc bộ Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh Hưng Tân. (Ảnh TRỌNG TÂM)

Để ví, giặm ngân dài cùng năm tháng

Giữa những ngày cuối thu xứ Nghệ, trong không gian ấm áp của Nhà văn hóa Hưng Tân, xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), tiếng ví, tiếng giặm lại ngân lên mộc mạc mà sâu lắng. Không chỉ là âm thanh của ký ức, đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, được gìn giữ và trao truyền bằng tâm huyết của những con người bình dị nơi làng quê.

Giáo viên và học sinh Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing sử dụng nhạc cụ của người Vân Kiều, Pa Kô do trường sưu tầm, trưng bày để sinh hoạt văn hóa văn nghệ.

Gìn giữ văn hóa bản địa

Trường tiểu học và trung học cơ sở A Xing, xã Lìa (tỉnh Quảng Trị) đã xây dựng một không gian trưng bày những giá trị văn hóa đặc sắc của người Vân Kiều và Pa Kô ngay trong khuôn viên nhà trường, qua đó giáo dục học sinh lòng tự hào dân tộc, yêu quê hương, tôn trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Công nhân Công ty TNHH Ngọc Chung Coir hoàn thiện sản phẩm dây thừng trang trí trước khi xuất xưởng. (Ảnh MỸ HÀ)

Trăn trở nghề sản xuất xơ dừa

Không chỉ nổi tiếng về những món đặc sản gắn liền với dừa, rừng dừa Tam Quan, thị xã Hoài Nhơn (cũ) được đánh giá như “thiên đường dừa thứ hai” của Việt Nam.

Đình làng Lựu Bảo đầy trang nghiêm.

Dấu xưa Lựu Bảo

Qua bao nhiêu năm tháng, ngôi làng Lựu Bảo thuộc phường Kim Long, thành phố Huế vẫn chứa đựng vẻ đẹp nên thơ. Tứ bề gió thổi mây che, làng xưa tựa như nàng thiếu nữ soi bóng xuống dòng sông Bạch Yến trong xanh. Chuyện làng, chuyện sông không thể tách rời là vậy.

Công nhân Hợp tác xã chiếu cói Hoài Châu Bắc hoàn thiện một công đoạn làm ra chiếc chiếu thành phẩm. (Ảnh MỸ HÀ)

Làng nghề chiếu cói Hoài Nhơn

Dệt chiếu cói là nghề truyền thống lâu đời ở xã Hoài Châu Bắc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định (nay là phường Hoài Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai).

Nhiều du khách trẻ thích thú khi check-in tại Tháp Pô Klong Garai.

Giữ gìn Bảo vật quốc gia, góp phần thúc đẩy du lịch

Khánh Hòa là vùng đất giao thoa văn hóa với sự chung sống của 36 dân tộc anh em, trong đó nổi bật là văn hóa Chăm và Raglai, thể hiện qua hệ thống đền tháp cổ kính, các lễ hội truyền thống đặc sắc cùng phong tục tập quán giàu bản sắc.

Hòn Vọng Phu trong không gian đô thị ở Thanh Hóa.

Nỗ lực bảo tồn hòn Vọng Phu cùng cụm di tích An Hoạch

Hòn Vọng Phu trên đỉnh núi An Hoạch (núi Nhồi) ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa cùng những “Vọng Phu thạch” hiện hữu trên nhiều miền đất đã gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước cùng đạo lý, nhận thức thẩm mỹ của dân tộc.

Bãi Làng - khu vực trung tâm Cù Lao Chàm.

Cù Lao Chàm - Viên ngọc thô đang được "mài giũa"

Mùa du lịch năm 2025, cụm đảo gần bờ của thành phố Đà Nẵng là Cù Lao Chàm đón hơn 269.000 du khách. So với năm 2024 và những năm trước đó, con số này cho thấy sự tăng trưởng và là một lời khẳng định: Những tiềm năng du lịch mạnh mẽ của “viên ngọc thô” xứ Quảng đang dần được cụ thể hóa, khai thác một cách hiệu quả và đúng hướng.

Cô gái Chăm trong Lễ hội Katê tại Khánh Hòa.

Thúc đẩy liên kết vùng du lịch trọng điểm

Những năm gần đây, hành trình du lịch nối dài giữa “biển xanh” Khánh Hòa và “đại ngàn” Đắk Lắk đã trở thành xu hướng mới. Sự dịch chuyển đó thể hiện nhu cầu khám phá nhiều hơn của du khách, đồng thời tạo cơ hội hình thành các tour, tuyến liên vùng mang dấu ấn riêng của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Du khách trải nghiệm làm đồ gốm khi tới thăm làng Thanh Hà.

Độc đáo làng gốm hơn 500 năm tuổi

Tại lễ trao giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025 vừa qua, làng gốm Thanh Hà là đại diện của thành phố Đà Nẵng được vinh danh tại hạng mục “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất”.

Ông Lê Văn Nghĩa kiểm tra chất lượng sản phẩm rượu cần.

Bảo tồn và phát triển nghề truyền thống

Giữ được hương vị nồng say của rượu cần truyền thống sẽ mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho bà con Cơ Tu. Đó là cách làm kinh tế hiệu quả của ông Lê Văn Nghĩa và một số hộ dân ở thôn Phú Túc, xã Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng.

Người dân và du khách nghe hát bài chòi ở Hội An.

Cân bằng giữa phát triển và gìn giữ ở Hội An

Sau khi mở rộng địa giới thành phố Đà Nẵng, Hội An (cũ) nay gồm ba phường: Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và một xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm) tiếp tục giữ vai trò đặc biệt trong chiến lược phát triển du lịch-văn hóa của thành phố.

Thu gom lưới bẫy bắt chim yến trái phép. (Ảnh CTV)

Cần có giải pháp bảo vệ chim yến

Những năm gần đây, nạn săn bắt chim yến trái phép diễn ra tràn lan ở nhiều địa phương trên cả nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững của quần thể chim yến ở nước ta.

Đảo Lý Sơn, hạt nhân du lịch biển, đảo của tỉnh Quảng Ngãi.

Tìm hướng phát triển bền vững du lịch biển, đảo Quảng Ngãi

Du lịch biển, đảo Quảng Ngãi có nhiều tiềm năng trở thành trụ cột phát triển kinh tế- xã hội quan trọng. Tỉnh cần tạo ra sức mạnh tổng hợp, cân bằng lợi ích kinh tế-xã hội và môi trường để du lịch biển, đảo Quảng Ngãi phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và khẳng định vị thế trong khu vực.

Võ cổ truyền đã và đang được triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để phát triển một cách bài bản, bền vững

Bảo tồn và lan tỏa võ cổ truyền

Võ cổ truyền Bình Định không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn là một hệ giá trị sống động, có khả năng thích ứng và phát triển trong thời đại mới. Trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, văn hóa truyền thống không thể chỉ lưu giữ trong bảo tàng hay lễ hội mà phải được đưa vào đời sống, đến với thế hệ trẻ.