Chú trọng kết nối “ba nhà”

Ở nhiều địa phương trên cả nước, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý thủ tục hành chính không còn là điều xa lạ. Trợ lý ảo (chatbot) trả lời tự động suốt 24 giờ. Nhiều công cụ hỗ trợ soạn thảo văn bản. Song, sử dụng nhiều công cụ mới lại dẫn đến nguy cơ khiến dữ liệu ngày càng phân mảnh.

Các đại biểu thực hiện nghi thức nhấn nút kích hoạt ứng dụng “Kiến An - Gần dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân”.
Các đại biểu thực hiện nghi thức nhấn nút kích hoạt ứng dụng “Kiến An - Gần dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân”.

Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, thành phố đã tiếp nhận và giải quyết khoảng 3 triệu hồ sơ thủ tục hành chính. Tính trên tổng số 114 đơn vị cấp xã, phường, đặc khu, bình quân mỗi đơn vị xử lý khoảng 26 nghìn hồ sơ một năm, chưa kể tới các phản ánh, kiến nghị và báo cáo định kỳ.

Với khối lượng ấy, AI được xem như công cụ hấp dẫn giúp giảm tải cho đội ngũ cán bộ. Thí dụ, từ cuối năm 2025, phường Phù Liễn đã vận hành chatbot trên cổng thông tin điện tử để hướng dẫn thủ tục 24/7, dùng AI hỗ trợ cán bộ soạn thảo văn bản và quản lý dữ liệu 40 tổ dân phố trên một nền tảng riêng. Báo cáo cũng cho thấy hạ tầng tại phường chỉ cho phép tiếp cận AI ở mức cơ bản. Đội ngũ hiện tại cũng chưa được đào tạo bài bản về AI và đa số phải kiêm nhiệm nhiều công việc phức tạp khác nhau.

Rút kinh nghiệm từ những trường hợp đi trước, mô hình mới áp dụng tại phường Kiến An có sự phân vai rõ rệt, giữa chính quyền, nhà trường và doanh nghiệp. Mới đây, phường đã công bố quyết định vận hành các ứng dụng “Kiến An - Gần dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân”; hệ thống Wifi miễn phí Hồ Hạnh Phúc; hệ thống camera tầm cao, tầm thấp nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước của chính quyền phường.

Chính quyền phường Kiến An không bắt đầu bằng việc lựa chọn phần mềm, mà triển khai quá trình khảo sát thực tế. Đội ngũ phân tích sẽ tìm hiểu từng vị trí, để trả lời các câu hỏi, như: Cán bộ đang mất thời gian ở đâu? Người dân đang gặp khó khăn gì? Quy trình nào cần cải tiến và dữ liệu nào đang bị bỏ phí?

Như chia sẻ của Chủ tịch UBND phường - ông Nguyễn Phong Doanh, mục tiêu của Kiến An trong thời gian tới là chuyển mạnh từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ số và AI; lấy hiệu quả công việc, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và chất lượng quản trị của chính quyền làm thước đo.

Bên cạnh đó, Học viện AIUni sẽ đảm nhiệm ba phần việc. Thứ nhất là khảo sát công việc, quy trình, dữ liệu và nhu cầu của từng vị trí. Thứ hai là chuyển những nhu cầu ấy thành bài toán AI cụ thể. Thứ ba là đào tạo theo từng vị trí, bởi lãnh đạo, văn phòng, tư pháp, địa chính hay bộ phận một cửa mỗi nơi dùng AI theo một cách khác nhau.

Ở chân kiềng còn lại, LocaAI phụ trách xây dựng nền tảng công nghệ lõi, được thiết kế theo chuỗi. Toàn bộ dữ liệu nội bộ sẽ được lưu trữ an toàn và phân chia quyền truy cập rõ ràng cho từng cấp. Sau đó, công nghệ AI sẽ phân tích, tổng hợp thông tin, từ đó đưa ra những gợi ý và giải pháp thông minh giúp cán bộ làm việc hiệu quả hơn.

Theo ông Trần Quang Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường, chuyển đổi số tại Kiến An không phải để “trình diễn công nghệ”, càng không phải là phong trào bề nổi, mà là cuộc cách mạng trong phương thức quản trị, chuyển từ quản lý hành chính cứng nhắc sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ phản ứng thụ động sang chủ động dự báo, kiến tạo và phát triển.

Mô hình ứng dụng AI ở Kiến An vẫn đang trong giai đoạn kiểm chứng hiệu quả, bằng số liệu cụ thể về thời gian xử lý và mức độ hài lòng của người dân. Dù vậy, cách làm này cũng gợi mở một lối đi mới cho những địa phương đang loay hoay với các công cụ AI rời rạc.

Có thể bạn quan tâm

Một gian hàng trong tuần lễ nông sản và thực phẩm an toàn do tỉnh Sơn La tổ chức tại thành phố Hải Phòng.

Đồng hành mở lối cho nông sản

Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, phát huy vai trò người đứng đầu cấp ủy trong chỉ đạo sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản là cách làm đã và đang được tỉnh Sơn La triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị nông sản.

Dây chuyền sản xuất tại Nhà máy chế biến sữa Mộc Châu. Ảnh: La Sơn

Tổ chức lại chuỗi sản xuất

Phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến sâu đang giúp Sơn La giảm áp lực tiêu thụ nông sản chính vụ, nâng giá trị sản phẩm và từng bước hình thành các chuỗi sản xuất phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Phiên livestream “Về bản chốt đơn” đầu tiên được tổ chức tại bản Phiêng Lương, xã Gia Phù.

Cán bộ cùng dân làm kinh tế

Khởi nguồn từ sáng kiến của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Gia Phù, tỉnh Sơn La, 30 cán bộ đã được phân công đồng hành với 30 hộ dân, cùng tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ. Cách làm hướng tới tạo sinh kế bền vững, giúp người dân từng bước làm chủ mô hình kinh tế của mình.

Đổi mới hoạt động dạy và học ở xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Ngọc Hoa

Xây dựng phương án khoa học, minh bạch

Thực hiện Kế hoạch số 277/KH-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ về tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục công lập, xã Lương Sơn đang khẩn trương rà soát, xây dựng phương án sắp xếp theo hướng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng hợp lý cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ, giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Nhiều loại cây trồng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên mang lại hiệu quả kinh tế cao, gúp người dân làm giàu. Ảnh: Ngọc Tú

Một container hàng, một container dữ liệu

Muốn xuất khẩu một container quế sang châu Âu, doanh nghiệp bây giờ không chỉ chuẩn bị hàng hóa. Họ còn phải chuẩn bị cả một “container dữ liệu”. Xu hướng ấy đang được nhiều địa phương cụ thể hóa bằng các chương trình nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ và minh bạch là yếu tố quan trọng giúp tỉnh Lào Cai phát triển mạnh mô hình du lịch sinh thái. Ảnh: Nam Nguyễn

Mở những cơ hội mới

Từ giữa tháng 5/2026, nền tảng chuyên ngành VBDLis đã được tỉnh Lào Cai đưa vào khai thác thống nhất, khép kín quy trình xử lý hồ sơ địa chính trên không gian số. Việc minh bạch hóa dữ liệu đã giúp cắt giảm từ 20% đến 40% thời gian giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đất đai, tiết kiệm đáng kể thời gian, công sức cho người dân và doanh nghiệp.

Các sản phẩm thổ cẩm được giới thiệu trong không gian văn hóa tại Lào Cai. Ảnh: Nam Hải

Chuyển hóa tiềm năng thành giá trị

Nếu trước đây hàng hóa không thể đi vì thiếu đường thì hôm nay nhiều cơ hội phát triển lại bị bỏ lỡ vì thiếu dữ liệu. Khi dữ liệu về dân cư, đất đai, nông nghiệp, du lịch và cửa khẩu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, những tiềm năng của vùng mới có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế.

Khám sức khỏe cho người dân tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang.

Tăng cơ hội chăm sóc sức khỏe

Những quy định mới của Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng về sức khỏe và chi phí đối với người dân, đặc biệt đồng bào miền núi.

Khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.

Tiếp sức cho bệnh nhân điều trị dài ngày

Từ ngày 1/7/2026, người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) đủ 5 năm liên tục sẽ được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi hưởng khi vượt ngưỡng cùng chi trả. Chính sách mới này đang trở thành điểm tựa rất thiết thực cho nhiều bệnh nhân phải điều trị dài ngày.

Việc tỉnh Phú Thọ triển khai cơ chế “luồng xanh” đã góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cho doanh nghiệp, đặc biệt là với các doanh nghiệp FDI.

Cải thiện môi trường đầu tư

Quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại, logistics của vùng trung du và miền núi phía bắc, cũng như của cả nước vào năm 2030, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp mạnh nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới.

Khai thác không gian mặt nước lòng hồ để nuôi thủy sản ở thủy điện Sơn La.

Nhiều lợi thế, không ít trở ngại

Sở hữu hàng trăm nghìn héc-ta mặt nước của các hồ thủy điện, thủy lợi lớn, khu vực phía bắc được đánh giá là vùng giàu tiềm năng phát triển thủy sản hồ chứa.

Nông sản Cao Bằng được giới thiệu tại hội chợ du lịch. Ảnh: Hải Nam

Cần một “đường băng” chuyên nghiệp

Nông sản miền núi ngày càng được sản xuất bài bản, nhiều vùng đã đạt tiêu chuẩn VietGAP, OCOP. Thế nhưng, từ ruộng nương ra thị trường vẫn là hành trình nhiều trắc trở. Việc thiếu kênh phân phối ổn định, thiếu liên kết trong chuỗi giá trị và hạn chế về logistics khiến không ít nông dân rơi vào cảnh “được mùa, vẫn lo đầu ra”.

Sản phẩm na Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn, được quảng bá trong Phiên chợ nông sản, đặc sản vùng miền diễn ra tại Hà Nội.

Mở rộng kênh phân phối

Bài toán lớn nhất của nông sản miền núi hiện nay không chỉ là sản xuất, mà là tìm đường ra thị trường một cách ổn định, bền vững. Khi sản lượng và chất lượng từng bước được cải thiện, việc đa dạng hóa kênh phân phối trở thành yếu tố quyết định để nâng cao giá trị sản phẩm.

Một phiên livestream bán nông sản ở Tây Bắc. Ảnh: NVCC

“ Chợ phiên số” gỡ nhiều rào cản

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, nhiều nông dân và hợp tác xã đã chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng như Facebook, YouTube hay TikTok. Những “chợ phiên số” ấy giúp người bán kết nối trực tiếp với người mua ở khắp nơi, rút ngắn đáng kể khâu trung gian trong chuỗi phân phối.

Nghệ nhân Phương Thanh Hiền (ngồi giữa) - Nhóm trưởng Văn Ca Chúc Thánh trong một vấn hầu tại Quang Minh điện (Sóc Sơn, Hà Nội).

Bảo tồn tinh thần cốt lõi của di sản

Ở không ít nơi, nhất là khu vực đồng bằng và miền núi Bắc Bộ, các buổi hầu đồng đầu xuân diễn ra trong không khí trang nghiêm. Tiếng phách, tiếng đàn nguyệt cất lên nhịp nhàng. Lời văn vang lên tha thiết, không phô trương mà trầm lắng. Người dự lễ tập trung, dõi theo từng động tác uyển chuyển, từng ánh mắt của thanh đồng.

Thanh đồng Phạm Thị Bằng Ly thực hiện các động tác múa theo hướng dẫn của đồng thầy.

Những người giữ lửa

Một buổi sáng đầu xuân tại Quang Minh điện (xã Sóc Sơn,TP Hà Nội), trong làn khói hương bảng lảng, nghệ nhân Khúc Tâm Anh - Chủ tịch Chi hội Di sản Văn hóa Hồng Châu (Hội Di sản Văn hóa Việt Nam), cũng là một đồng thầy đã gần năm mươi năm thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu, đang cùng các đệ tử chuẩn bị cho một vấn hầu năm mới.

Trao tặng thẻ bảo hiểm y tế cho những người dân có hoàn cảnh đặc biệt tại Phú Thọ. Ảnh: Báo Phú Thọ

Phú Thọ: Hỗ trợ chi phí y tế cho nhiều đối tượng

Từ ngày 1/1, chính sách giảm 20% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho người thứ nhất tham gia theo hình thức hộ gia đình chính thức có hiệu lực. Cùng với đó, nhiều nhóm đối tượng yếu thế tiếp tục được ngân sách hỗ trợ mức đóng cao, góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế và củng cố lưới an sinh xã hội.

Thăm khám cho bệnh nhân sau mổ tại Bệnh viện Đa khoa Phong Thổ (tỉnh Lai Châu).

Y tế cơ sở được “tiếp sức”

Chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) mới chính thức có hiệu lực không chỉ tạo thuận lợi cho người tham gia BHYT, mà còn mang lại tác động trực tiếp, rõ nét đối với hệ thống y tế tuyến cơ sở, nhất là tại các địa bàn miền núi, biên giới như xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Mỏ apatit ở Lào Cai.

Tận dụng hay để dành

Trong bối cảnh khoáng sản chiến lược ngày càng gắn với an ninh công nghiệp và chuyển dịch năng lượng toàn cầu, trung du và miền núi Bắc Bộ không chỉ đứng trước câu hỏi “có khai thác hay không” mà quan trọng hơn là khai thác theo cách nào để giữ lại giá trị cho phát triển lâu dài.

Công trình đập Sabo đầu tiên của Việt Nam tại bản Piệng, tỉnh Sơn La. Ảnh: Bình Minh

Phát triển trong rủi ro

Những năm gần đây, thiên tai và biến đổi khí hậu đang trở thành “phép thử” khắc nghiệt đối với tiến trình phát triển bền vững của Việt Nam, đặc biệt ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc nơi địa hình chia cắt, độ dốc lớn, cơ sở hạ tầng yếu và điều kiện ứng phó còn hạn chế.

Mô hình trồng băng cỏ xen ngô giúp hạn chế sạt lở, xói mòn. Ảnh: Đức Bình

Mô hình canh tác bền vững

Biến đổi khí hậu khiến nhiều cây trồng truyền thống ở vùng trung du và miền núi Bắc Bộ liên tục mất mùa. Người dân buộc phải đổi cách làm nông, chuyển sang mô hình canh tác bền vững. Nhưng hành trình thích ứng ấy chưa bao giờ dễ dàng.

Bản làng giờ không chỉ an toàn hơn trước thiên tai, mà còn trở thành điểm đến sinh thái hấp dẫn. Ảnh: Nam Nguyễn

Vùng cao xanh hơn sau những mùa mưa lũ

Sau những mùa mưa lũ dữ dội, nhiều nơi đã thay đổi cách sống và hướng phát triển. Người dân học cách làm nhà an toàn, trồng rừng giữ đất, phát triển du lịch sinh thái, biến thiên nhiên từ thử thách thành nguồn sống bền vững.