Bình luận quốc tế

“Chìa khóa” tháo gỡ bế tắc ở Libya

Thủ tướng Chính phủ Thống nhất quốc gia Libya (GNU) Abdul Hamid Dbeibah xác nhận rằng, Ủy ban chung của Quốc hội Libya (HoR) và Hội đồng cấp cao Nhà nước Libya (HCS) đã đạt đồng thuận về cơ sở hiến pháp, mở đường tổ chức các cuộc bầu cử trong một hoặc hai tháng tới. Đây là bước đi tích cực, giúp tháo gỡ bế tắc trên chính trường, vốn đẩy Libya vào cuộc khủng hoảng kéo dài.

Thủ tướng Chính phủ Thống nhất quốc gia Libya Abdul Hamid Dbeibah. (Ảnh: THX/TTXVN)
Thủ tướng Chính phủ Thống nhất quốc gia Libya Abdul Hamid Dbeibah. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tranh cãi về cơ sở hiến pháp cho bầu cử tổng thống và quốc hội là một trong những thách thức chủ chốt khiến các cuộc bầu cử quốc gia ở Libya từng được lên kế hoạch tổ chức vào tháng 12/2021 bị hoãn vô thời hạn. Thất bại của kế hoạch bầu cử giáng đòn mạnh vào các nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm chấm dứt hơn 10 năm hỗn loạn ở Libya.

Quốc gia Bắc Phi một lần nữa rơi vào bế tắc chính trị, với hai chính quyền đối địch đều tự tuyên bố là hợp pháp. Tháng 3/2022, Quốc hội Libya ở miền đông tuyên bố chỉ định ông Fathi Bashagha làm Thủ tướng, thay ông Abdul Hamid Dbeibah, người đứng đầu GNU có trụ sở ở thủ đô Tripoli. Hiện ông Bashagha vẫn đang điều hành chính phủ ở bên ngoài Tripoli do không thể trở về thủ đô khi chính quyền cũ chưa từ chức. Trong khi đó, tại Tripoli, ông Dbeibah không chấp nhận quyết định bổ nhiệm ông Bashagha và tuyên bố sẽ chỉ bàn giao quyền lực sau khi cuộc bầu cử được tổ chức trên cả nước.

Chính trường Libya chia rẽ sâu sắc hơn sau khi Quốc hội Libya thông qua dự luật ngân sách cho chính phủ được cơ quan này chỉ định thành lập hồi tháng 3, dù chính phủ đương nhiệm không chấp nhận thoái lui. Ngân sách mà Quốc hội ở miền đông thông qua có tổng giá trị 89,7 tỷ dinar (18,6 tỷ USD), nhằm phục vụ chính quyền Thủ tướng Bashagha. Mâu thuẫn về quyền kiểm soát chính phủ và nguồn thu nhà nước cũng như về một giải pháp chính trị để chấm dứt cuộc xung đột bạo lực tiếp tục đe dọa đẩy Libya trở lại tình trạng chia rẽ và nội chiến. Bất đồng phe phái khiến bạo lực tiếp diễn ở Libya, đe dọa các nỗ lực thiết lập hòa bình. Các cuộc giao tranh tiếp tục nổ ra ở thủ đô Tripoli giữa các lực lượng dân quân đối địch. Phái bộ Liên hợp quốc tại Libya nêu rõ, các cuộc đụng độ gây nguy hiểm cho dân thường và kêu gọi người dân Libya nỗ lực để duy trì sự ổn định mong manh của đất nước vào thời điểm nhạy cảm hiện nay.

Trước sự hối thúc của cộng đồng quốc tế về việc gạt bỏ bất đồng để đạt thỏa thuận chính trị, các thành viên Quốc hội Libya và Hội đồng cấp cao Nhà nước Libya bắt đầu tiến trình đàm phán tại Ai Cập, do Liên hợp quốc làm trung gian. Các cuộc đàm phán nhằm thiết lập một khuôn khổ Hiến pháp cần thiết để Libya tổ chức các cuộc bầu cử quốc gia càng sớm càng tốt. Các bên đã đạt thống nhất sơ bộ về 137 điều trong dự thảo Hiến pháp.

Tại vòng đàm phán mới nhất, các bên tiếp tục đồng thuận về nhiều điều khoản mới. Theo Cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Libya, bà Stephanie Williams, các cuộc đàm phán tại Cairo tiến triển đáng kể và đây là vòng đàm phán cuối cùng để Ủy ban chung HCS-HoR đưa ra một khuôn khổ Hiến pháp cho các cuộc bầu cử quốc gia nhằm đáp ứng nguyện vọng của khoảng ba triệu cử tri Libya. 

Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya Mohammed Menfi đã đề nghị HoR và HCS phối hợp vì lợi ích của đất nước. Khẳng định các cuộc bầu cử là ưu tiên, GNU tuyên bố không cho phép thêm một cuộc chiến tranh nữa xảy ra ở Libya. Thủ tướng Dbeibah cho biết, chính phủ của ông cũng đang chờ HoR và HCS hoàn thành nhiệm vụ của họ tại cuộc họp ở Cairo, để chuẩn bị cho các cuộc bầu cử. Theo ông Dbeibah, nhiệm vụ tổ chức các cuộc bầu cử của GNU sẽ bắt đầu ngay khi cơ sở hiến pháp được hoàn thiện.

Mặc dù các phe phái đã đạt được sự đồng thuận đáng kể trong các cuộc đàm phán về Hiến pháp, song việc Libya có thể tiến hành được các cuộc bầu cử hay không vẫn là thách thức lớn. Sau hơn 11 năm đất nước chìm trong khủng hoảng, việc tổ chức các cuộc bầu cử quốc gia một cách tự do, công bằng là “chìa khóa” cho giải pháp nhằm đưa Libya thoát khỏi tình trạng bế tắc hiện nay và thiết lập sự ổn định lâu dài.

THÁI THANH

Có thể bạn quan tâm

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng. 

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: Quang Vinh/TTXVN)

Quan hệ bình đẳng, cùng có lợi

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov vừa thực hiện chuyến công du 4 nước châu Phi, gồm Ethiopia, Niger, Mozambique và Burundi, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc Moskva tiếp tục hỗ trợ Lục địa Đen bảo đảm an ninh, phát triển kinh tế, tăng cường vị thế quốc tế.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở Thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngã rẽ nguy hiểm trong xung đột tại Ukraine

Cuộc xung đột tại Ukraine bước vào ngã rẽ mới đầy sóng gió, với những đòn tấn công của Nga và Ukraine với cường độ và quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhau. Cùng với đó, khoảng trống ngoại giao giữa lúc xung đột leo thang đang gây lo ngại làm chậm nỗ lực tìm kiếm hòa bình.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (bên phải) và Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa trước cuộc gặp tại Cung điện Nhân Dân ở Syria. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Pháp và Syria hướng đến giai đoạn hợp tác mới

Trong chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử đến Syria mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tái khẳng định cam kết hỗ trợ Syria xây dựng lại đất nước sau xung đột. Bắc thêm nhịp cầu giúp Damascus tái thiết và hội nhập quốc tế sau nhiều năm bị cấm vận, điều Paris nhận lại cũng rất đáng giá.

Hội nghị thượng đỉnh về AI diễn ra tại Seoul, Hàn Quốc. (Ảnh: AISUMMIT.CO.KR)

Hàn Quốc kiên định mục tiêu trở thành cường quốc AI

Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố các siêu dự án trị giá hàng nghìn tỷ USD với mục tiêu đưa Xứ sở Kim chi trở thành cường quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Giữa làn sóng công nghệ thông tin bùng nổ mạnh mẽ, AI được xác định là “quân bài chiến lược” định hình tương lai phát triển của Hàn Quốc trong những thập niên tới.