Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài nguyên ngày càng gia tăng, phát triển bền vững không chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu; không chỉ là định hướng chiến lược, mà còn là nền tảng cốt lõi để kiến tạo một tương lai thịnh vượng, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và tiến bộ xã hội. Sự gia tăng dân số, biến đổi khí hậu và sự suy thoái tài nguyên ngày càng gia tăng đòi hỏi phải có những giải pháp cấp bách và đột phá cho mục tiêu phát triển xanh, bền vững.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Võ Văn Hoan, trong định hướng phát triển đô thị hiện đại và bền vững, Thành phố Hồ Chí Minh đã xác lập một chiến lược rõ ràng, mạnh mẽ trong việc thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Một trong những dấu mốc quan trọng thể hiện cam kết này là việc Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hợp tác với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) thành lập Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại Thành phố Hồ Chí Minh (HCMC C4IR). Trung tâm được kỳ vọng là điểm kết nối giữa Việt Nam với mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế trong hệ sinh thái của WEF. Qua đó, thúc đẩy nghiên cứu chính sách, chuyển giao công nghệ và phát triển các động lực tăng trưởng mới cho Thành phố Hồ Chí Minh cũng như cả nước. Với phương châm hoạt động “Hội tụ-Kết nối- Lan tỏa-Vươn xa”, HCMC C4IR mang trong mình sứ mệnh đặc biệt, đó là tạo lập môi trường thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng thông qua khai thác hiệu quả các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hướng tới một nền kinh tế hiện đại, sáng tạo, xanh và bền vững.
Năm nay, HCMC C4IR sẽ triển khai nhiều nhiệm vụ chiến lược, trong đó có hợp tác với WEF tập trung nghiên cứu, cung cấp góc nhìn toàn cầu và các mô hình tham khảo cho các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, từ đó kiến nghị các chính sách cho thành phố và quốc gia nhằm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phối hợp với các đơn vị sáng lập HCMC C4IR tăng cường nghiên cứu chính sách, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và vận hành mô hình thử nghiệm (sandbox) về các công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI); phát triển các đề án chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, sản xuất thông minh, tài chính xanh và công nghiệp bền vững; nghiên cứu, tham mưu chính sách, cách thức vận hành và mô hình triển khai cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh; tham mưu các chính sách chiến lược cho Thành phố Hồ Chí Minh trong lộ trình thực hiện Chiến lược quốc gia về cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số đến năm 2030...
Đại diện HCMC C4IR cho biết, mục tiêu của đơn vị này là thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ, quản trị công nghệ cho các lĩnh vực mũi nhọn của thành phố, như trí tuệ nhân tạo, công nghệ tiên tiến hướng đến mục tiêu xây dựng đô thị xanh-thông minh, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hệ sinh thái công nghiệp theo hướng sản xuất thông minh, hiện đại, đổi mới và có giá trị cao, qua đó, giúp Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, cũng như cả nước nâng cao vị thế trong chuỗi sản xuất toàn cầu, phát triển các năng lực sản xuất bền vững. Đồng thời, HCMC C4IR tham vấn các chính sách để thúc đẩy ứng dụng thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0. HCMC C4IR đang được vận hành bởi các thành viên sáng lập, thành viên liên kết là các đơn vị nhà nước-nhà đầu tư-nhà trường để kế thừa và phát huy những tinh hoa tri thức, kinh nghiệm của mạng lưới C4IR toàn cầu mang lại. Trong nhiều mục tiêu đặt ra, thời gian tới, HCMC C4IR thực hiện các chiến lược quốc gia về các lĩnh vực như AI, bán dẫn và hệ sinh thái bán dẫn, sản xuất thông minh, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh, tài chính xanh.
Các chuyên gia cho rằng, phát triển bền vững là yếu tố then chốt để không làm tổn hại đến khả năng của “thế hệ tương lai” trong quá trình phát triển của nhân loại, trong đó có ba trụ cột chính là phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Theo đó, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung cần tìm các động lực mới, các mô hình phát triển dựa trên khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ xanh, cũng như chú trọng triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, ưu tiên các động lực tăng trưởng gắn với bảo vệ môi trường, ứng dụng tối đa khoa học, công nghệ… để hướng đến mục tiêu tăng trưởng bền vững.
