Châu Âu với bài toán khí đốt Nga: Câu hỏi còn bỏ ngỏ

Trong nỗ lực tăng cường khả năng tự chủ năng lượng của Liên minh châu Âu (EU), Nghị viện châu Âu (EP) vừa thông qua kế hoạch loại bỏ hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt của Nga. Tuy nhiên, quyết định nêu trên vấp phải sự phản đối của một số nước thành viên, do lo ngại việc “khóa van” dòng khí đốt từ Xứ sở Bạch dương có thể kích hoạt “cơn bão giá” trên thị trường năng lượng, gây tổn hại cho nền kinh tế.

Để chấm dứt sự phụ thuộc kéo dài nhiều thập niên vào nguồn năng lượng của Nga, EU tuyên bố, khối này sẽ ngừng nhập khẩu từ Nga khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vào cuối năm 2026 và khí đốt qua đường ống vào cuối tháng 9/2027. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen coi đây là bước ngoặt lịch sử, đánh dấu thời điểm Liên minh Cờ xanh chính thức bước vào kỷ nguyên độc lập năng lượng với Nga, đồng thời mở ra cơ hội để ngành năng lượng phát triển bền vững.

Tuy nhiên, quyết định của EU ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ một số quốc gia thành viên như Hungary và Slovakia, vốn phụ thuộc khá nhiều vào nguồn cung từ Moskva. Theo giới chức Hungary, kho cảng LNG bắt buộc phải gần cảng nước sâu để phục vụ tàu LNG trọng tải lớn. Các nước Baltic và Bắc Âu, với lợi thế giáp biển, có thể nhanh chóng đa dạng hóa nguồn cung bằng cách thiết lập cơ sở nhập khẩu LNG từ Mỹ và Na Uy.

Trong khi đó, do vị trí địa lý đặc thù không có biển, việc xây dựng hạ tầng phục vụ nhập khẩu, lưu trữ và phân phối LNG trở thành “nhiệm vụ bất khả thi” đối với Hungary. Vì vậy, dòng chảy khí đốt từ Moskva giữ vai trò rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của Budapest. Đây là nguyên nhân lý giải vì sao, nhiều năm nay, Hungary kiên quyết phản đối lệnh cấm nhập khẩu khí đốt của Nga.

Trong phản ứng tương tự, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cũng bày tỏ lo ngại rằng, việc thay thế nguồn cung giá rẻ và ổn định từ Nga sẽ khiến giá năng lượng tăng cao, “bào mòn” khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, gây tổn hại đến nền kinh tế nói chung. Hai nước Trung Âu thậm chí cảnh báo đang cân nhắc khiếu nại quyết định của EU lên Tòa án Công lý châu Âu. Tình thế này đặt ra thách thức đối với EU, bởi nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ của tất cả thành viên, mục tiêu cắt đứt hoàn toàn dòng chảy khí đốt từ Moskva khó có thể hoàn thành.

Cùng với sự khác biệt trong quan điểm giữa các quốc gia thành viên, EU cũng phải vượt qua nhiều khó khăn để thực hiện mục tiêu vừa đặt ra. Trong đó, vấn đề then chốt là yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung. Theo thỏa thuận đạt được, các nước thành viên EU sẽ đệ trình kế hoạch đa dạng hóa nguồn cung lên EC trước tháng 3/2026. Rõ ràng, việc EU ngừng nhập khẩu khiến Nga mất đi một nguồn thu đáng kể, song kế hoạch này cũng có thể gây khó khăn cho chính EU. Nếu không nhanh chóng tìm được nguồn thay thế ổn định với giá cả phải chăng, EU sẽ đứng trước nguy cơ rơi vào vòng xoáy tăng giá năng lượng mới, kéo theo tình trạng bất ổn kinh tế.

Không thể phủ nhận những nỗ lực bền bỉ của EU trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng. Trải qua một giai đoạn đầy thử thách, EU đã có bước tiến đáng kể với việc phát triển nhiều dự án năng lượng tái tạo, mở rộng mạng lưới đối tác. Báo cáo EC vừa công bố cho thấy, hiện khí đốt từ Nga chỉ chiếm khoảng 13% trong tổng lượng nhập khẩu của EU, giảm mạnh so với con số 45% được ghi nhận hồi năm 2021.

Tuy nhiên, để lấp đầy các kho dự trữ, EU đã buộc phải nhập khẩu LNG với chi phí cao hơn nhiều so với của Nga. Các nhà cung cấp mới cũng chưa thể nhanh chóng khỏa lấp khoảng trống mà nguồn cung giá rẻ và ổn định của Nga để lại. Thực tế này không chỉ làm giá năng lượng tăng cao mà còn đe dọa làm suy giảm năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp EU trên thị trường toàn cầu.

Bên cạnh những ý kiến lạc quan về triển vọng ngành năng lượng EU sẽ sớm tự đứng vững trên đôi chân của mình, một số chuyên gia bày tỏ lo ngại, khi mùa đông khắc nghiệt “gõ cửa” và giá khí đốt leo thang, liệu EU có đối mặt một cuộc khủng hoảng năng lượng mới hay không? Câu hỏi còn bỏ ngỏ này đặt Liên minh Cờ xanh trước thách thức giải quyết bài toán cân bằng giữa mục tiêu chính trị và nhu cầu phát triển kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.